सार्वभौम कुले जातः सर्वलोकसुखावहः । सर्वलोकप्रियस् त्यक्त्वा राज्यं प्रियम् अनुत्तमम् ॥
कथम् इन्दीवरश्यामो रक्ताक्षः प्रियदर्शनः । सुखभागी च दुःखार्हः शयितो भुवि राघवः ॥
सिद्धार्था खलु वैदेही पतिं यानुगता वनम् । वयं संशयिताः सर्वे हीनास् तेन महात्मना ॥
अकर्णधारा पृथिवी शून्येव प्रतिभाति मा । गते दशरथे स्वर्गे रामे चारण्यम् आश्रिते ॥
न च प्रार्थयते कश् चिन् मनसापि वसुंधराम् । वने ऽपि वसतस् तस्य बाहुवीर्याभिरक्षिताम् ॥
शून्यसंवरणारक्षाम् अयन्त्रितहयद्विपाम् । अपावृतपुरद्वारां राजधानीम् अरक्षिताम् ॥
अप्रहृष्टबलां न्यूनां विषमस्थाम् अनावृताम् । शत्रवो नाभिमन्यन्ते भक्ष्यान् विषकृतान् इव ॥
sārvabhauma kule jātaḥ sarvalokasukhāvahaḥ | sarvalokapriyas tyaktvā rājyaṃ priyam anuttamam ||
katham indīvaraśyāmo raktākṣaḥ priyadarśanaḥ | sukhabhāgī ca duḥkhārhaḥ śayito bhuvi rāghavaḥ ||
siddhārthā khalu vaidehī patiṃ yānugatā vanam | vayaṃ saṃśayitāḥ sarve hīnās tena mahātmanā ||
akarṇadhārā pṛthivī śūnyeva pratibhāti mā | gate daśarathe svarge rāme cāraṇyam āśrite ||
na ca prārthayate kaś cin manasāpi vasuṃdharām | vane 'pi vasatas tasya bāhuvīryābhirakṣitām ||
śūnyasaṃvaraṇārakṣām ayantritahayadvipām | apāvṛtapuradvārāṃ rājadhānīm arakṣitām ||
aprahṛṣṭabalāṃ nyūnāṃ viṣamasthām anāvṛtām | śatravo nābhimanyante bhakṣyān viṣakṛtān iva ||
Рождённый в царственном роде, приносящий счастье всем мирам и любимый всеми, он оставил дорогое, непревзойдённое царство. Как Рагхава, тёмный как синий лотос, красноокий, прекрасный обликом, достойный счастья, а не горя, мог лежать на земле? Поистине счастлива Вайдехи, последовавшая за мужем в лес; мы же все в опасности, потому что лишены этого великодушного. После ухода Дашаратхи на небо и Рамы в лес земля кажется мне пустой, как корабль без кормчего. И всё же никто даже в мыслях не желает этой земли, защищённой силой рук Рамы, хотя он живёт в лесу. Столица может быть без заслонов и охраны, с неуправляемыми конями и слонами, с распахнутыми воротами, неохраняемая, с невесёлым войском, ослабленная, в трудном положении и открытая, но враги не решаются на неё, как на отравленную пищу.
4b5f7f75d34a · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Даже в изгнании Рама остаётся защитой царства. Бхарата понимает: настоящая безопасность Айодхьи не в стенах, войске и воротах, а в силе и праведности Рамы, чьё присутствие действует даже из леса.