Рамаяна
Рама отвечает Вали4.18.4-11
1128 / 2464
Рамаяна · 4.18.4-11
Деванагари

धर्मम् अर्थं च कामं च समयं चापि लौकिकम् । अविज्ञाय कथं बाल्यान् माम् इहाद्य विगर्हसे ॥
अपृष्ट्वा बुद्धिसंपन्नान् वृद्धान् आचार्यसंमतान् । सौम्य वानरचापल्यात् त्वं मां वक्तुम् इहेच्छसि ॥
इक्ष्वाकूणाम् इयं भूमिः सशैलवनकानना । मृगपक्षिमनुष्याणां निग्रहानुग्रहाव् अपि ॥
तां पालयति धर्मात्मा भरतः सत्यवाग् ऋजुः । धर्मकामार्थतत्त्वज्ञो निग्रहानुग्रहे रतः ॥
नयश् च विनयश् चोभौ यस्मिन् सत्यं च सुस्थितम् । विक्रमश् च यथा दृष्टः स राजा देशकालवित् ॥
तस्य धर्मकृतादेशा वयम् अन्ये च पार्थिवः । चरामो वसुधां कृत्स्नां धर्मसंतानम् इच्छवः ॥
तस्मिन् नृपतिशार्दूल भरते धर्मवत्सले । पालयत्य् अखिलां भूमिं कश् चरेद् धर्मनिग्रहम् ॥
ते वयं मार्गविभ्रष्टं स्वधर्मे परमे स्थिताः । भरताज्ञां पुरस्कृत्य निगृह्णीमो यथाविधि ॥

Транслитерация (IAST)

dharmam arthaṃ ca kāmaṃ ca samayaṃ cāpi laukikam | avijñāya kathaṃ bālyān mām ihādya vigarhase ||
apṛṣṭvā buddhisaṃpannān vṛddhān ācāryasaṃmatān | saumya vānaracāpalyāt tvaṃ māṃ vaktum ihecchasi ||
ikṣvākūṇām iyaṃ bhūmiḥ saśailavanakānanā | mṛgapakṣimanuṣyāṇāṃ nigrahānugrahāv api ||
tāṃ pālayati dharmātmā bharataḥ satyavāg ṛjuḥ | dharmakāmārthatattvajño nigrahānugrahe rataḥ ||
nayaś ca vinayaś cobhau yasmin satyaṃ ca susthitam | vikramaś ca yathā dṛṣṭaḥ sa rājā deśakālavit ||
tasya dharmakṛtādeśā vayam anye ca pārthivaḥ | carāmo vasudhāṃ kṛtsnāṃ dharmasaṃtānam icchavaḥ ||
tasmin nṛpatiśārdūla bharate dharmavatsale | pālayaty akhilāṃ bhūmiṃ kaś cared dharmanigraham ||
te vayaṃ mārgavibhraṣṭaṃ svadharme parame sthitāḥ | bharatājñāṃ puraskṛtya nigṛhṇīmo yathāvidhi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
धर्मम् अर्थं च कामं चdharmam arthaṃ ca kāmaṃ caдхарму, пользу и желание
समयं चापि लौकिकम्samayaṃ cāpi laukikamи также обычай мирской
अविज्ञाय कथं बाल्यान्avijñāya kathaṃ bālyānне поняв, как по-детски
माम् इहाद्य विगर्हसेmām ihādya vigarhaseменя здесь сегодня порицаешь
अपृष्ट्वा बुद्धिसंपन्नान्apṛṣṭvā buddhisaṃpannānне спросив разумом наделённых
वृद्धान् आचार्यसंमतान्vṛddhān ācāryasaṃmatānстарших, учителями признанных
सौम्य वानरचापल्यात्saumya vānaracāpalyātкроткий, из обезьяньей подвижности
त्वं मां वक्तुम् इहेच्छसिtvaṃ māṃ vaktum ihecchasiты меня здесь говорить хочешь
इक्ष्वाकूणाम् इयं भूमिःikṣvākūṇām iyaṃ bhūmiḥИкшваку эта земля
सशैलवनकाननाsaśailavanakānanāс горами, лесами и рощами
मृगपक्षिमनुष्याणांmṛgapakṣimanuṣyāṇāṃзверей, птиц и людей
निग्रहानुग्रहाव् अपिnigrahānugrahāv apiнаказание и милость также
तां पालयति धर्मात्माtāṃ pālayati dharmātmāеё защищает праведный
भरतः सत्यवाग् ऋजुःbharataḥ satyavāg ṛjuḥБхарата, правдивый, прямой
धर्मकामार्थतत्त्वज्ञोdharmakāmārthatattvajñoсуть дхармы, желания и пользы знающий
निग्रहानुग्रहे रतःnigrahānugrahe rataḥв наказании и милости занятый
नयश् च विनयश् चोभौnayaś ca vinayaś cobhauполитика и смирение оба
यस्मिन् सत्यं च सुस्थितम्yasmin satyaṃ ca susthitamв котором и истина прочно стоит
विक्रमश् च यथा दृष्टःvikramaś ca yathā dṛṣṭaḥи доблесть как видно
स राजा देशकालवित्sa rājā deśakālavitтот царь, место и время знающий
तस्य धर्मकृतादेशाtasya dharmakṛtādeśāего дхармой данный приказ
वयम् अन्ये च पार्थिवःvayam anye ca pārthivaḥмы и другие цари
चरामो वसुधां कृत्स्नांcarāmo vasudhāṃ kṛtsnāṃходим по всей земле
धर्मसंतानम् इच्छवःdharmasaṃtānam icchavaḥпродолжения дхармы желающие
तस्मिन् नृपतिशार्दूलtasmin nṛpatiśārdūlaкогда тот тигр царей
भरते धर्मवत्सलेbharate dharmavatsaleБхарата, дхарму любящий
पालयत्य् अखिलां भूमिंpālayaty akhilāṃ bhūmiṃзащищает всю землю
कश् चरेद् धर्मनिग्रहम्kaś cared dharmanigrahamкто совершит подавление дхармы
ते वयं मार्गविभ्रष्टंte vayaṃ mārgavibhraṣṭaṃпоэтому мы с пути сбившегося
स्वधर्मे परमे स्थिताःsvadharme parame sthitāḥв высшей своей дхарме стоящие
भरताज्ञां पुरस्कृत्यbharatājñāṃ puraskṛtyaприказ Бхараты вперед поставив
निगृह्णीमो यथाविधिnigṛhṇīmo yathāvidhiобуздываем как предписано
Литературный перевод

Рама сказал: «Не поняв дхарму, пользу, желание и мирской порядок, как ты можешь сегодня по-детски порицать меня? Не спросив разумных старших, признанных учителями, ты, кроткий, по обезьяньей поспешности хочешь обвинять меня. Эта земля с горами, лесами и рощами принадлежит Икшваку; на ней находятся звери, птицы и люди, а также право наказания и милости. Её защищает праведный Бхарата, правдивый и прямой, знающий сущность дхармы, желания и пользы, занятый наказанием и милостью. В нём прочно стоят политика, смирение и истина; его доблесть известна, и он царь, знающий место и время. По его приказу, данному в дхарме, мы и другие цари ходим по всей земле, желая продолжения дхармы. Когда Бхарата, тигр среди царей и любящий дхарму, защищает всю землю, кто может разрушать дхарму? Поэтому мы, стоя в своей высшей дхарме и поставив впереди приказ Бхараты, по правилу обуздываем того, кто сбился с пути».

Версия

6209d9927116 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами