लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा तारः संभ्रान्तमानसः । प्रविवेश गुहां शीघ्रं शिबिकासक्तमानसः ॥
आदाय शिबिकां तारः स तु पर्यापयत् पुनः । वानरैर् उह्यमानां तां शूरैर् उद्वहनोचितैः ॥
ततो वालिनम् उद्यम्य सुग्रीवः शिबिकां तदा । आरोपयत विक्रोशन्न् अङ्गदेन सहैव तु ॥
आरोप्य शिबिकां चैव वालिनं गतजीवितम् । अलंकारैश् च विविधैर् माल्यैर् वस्त्रैश् च भूषितम् ॥
आज्ञापयत् तदा राजा सुग्रीवः प्लवगेश्वरः । और्ध्वदेहिकम् आर्यस्य क्रियताम् अनुरूपतः ॥
विश्राणयन्तो रत्नानि विविधानि बहूनि च । अग्रतः प्लवगा यान्तु शिबिका तदनन्तरम् ॥
राज्ञाम् ऋद्धिविशेषा हि दृश्यन्ते भुवि यादृशाः । तादृशं वालिनः क्षिप्रं प्राकुर्वन्न् और्ध्वदेहिकम् ॥
अङ्गदम् अप्रिगृह्याशु तारप्रभृतयस् तथा । क्रोशन्तः प्रययुः सर्वे वानरा हतबान्धवाः ॥
ताराप्रभृतयः सर्वा वानर्यो हतयूथपाः । अनुजग्मुर् हि भर्तारं क्रोशन्त्यः करुणस्वनाः ॥
तासां रुदितशब्देन वानरीणां वनान्तरे । वनानि गिरयः सर्वे विक्रोशन्तीव सर्वतः ॥
पुलिने गिरिनद्यास् तु विविक्ते जलसंवृते । चितां चक्रुः सुबहवो वानरा वनचारिणः ॥
अवरोप्य ततः स्कन्धाच् छिबिकां वहनोचिताः । तस्थुर् एकान्तम् आश्रित्य सर्वे शोकसमन्विताः ॥
lakṣmaṇasya vacaḥ śrutvā tāraḥ saṃbhrāntamānasaḥ | praviveśa guhāṃ śīghraṃ śibikāsaktamānasaḥ ||
ādāya śibikāṃ tāraḥ sa tu paryāpayat punaḥ | vānarair uhyamānāṃ tāṃ śūrair udvahanocitaiḥ ||
tato vālinam udyamya sugrīvaḥ śibikāṃ tadā | āropayata vikrośann aṅgadena sahaiva tu ||
āropya śibikāṃ caiva vālinaṃ gatajīvitam | alaṃkāraiś ca vividhair mālyair vastraiś ca bhūṣitam ||
ājñāpayat tadā rājā sugrīvaḥ plavageśvaraḥ | aurdhvadehikam āryasya kriyatām anurūpataḥ ||
viśrāṇayanto ratnāni vividhāni bahūni ca | agrataḥ plavagā yāntu śibikā tadanantaram ||
rājñām ṛddhiviśeṣā hi dṛśyante bhuvi yādṛśāḥ | tādṛśaṃ vālinaḥ kṣipraṃ prākurvann aurdhvadehikam ||
aṅgadam aprigṛhyāśu tāraprabhṛtayas tathā | krośantaḥ prayayuḥ sarve vānarā hatabāndhavāḥ ||
tārāprabhṛtayaḥ sarvā vānaryo hatayūthapāḥ | anujagmur hi bhartāraṃ krośantyaḥ karuṇasvanāḥ ||
tāsāṃ ruditaśabdena vānarīṇāṃ vanāntare | vanāni girayaḥ sarve vikrośantīva sarvataḥ ||
puline girinadyās tu vivikte jalasaṃvṛte | citāṃ cakruḥ subahavo vānarā vanacāriṇaḥ ||
avaropya tataḥ skandhāc chibikāṃ vahanocitāḥ | tasthur ekāntam āśritya sarve śokasamanvitāḥ ||
Услышав слова Лакшманы, Тара с взволнованным умом быстро вошёл в пещеру, думая о носилках. Взяв носилки, он снова вынес их; их несли ванары-герои, подходящие для такого дела. Тогда Сугрива вместе с Ангадой, громко плача, поднял Вали и положил его на носилки. Они возложили на носилки Вали, чья жизнь ушла, украшенного разными украшениями, гирляндами и одеждами. Тогда царь Сугрива, владыка прыгающих, приказал: «Пусть посмертный обряд благородного будет совершён подобающе. Пусть ванары идут впереди, раздавая множество разных драгоценностей, а носилки пусть следуют за ними». Быстро устроили для Вали такой посмертный обряд, какое царское великолепие бывает видно на земле. Взяв Ангаду, Тара и остальные ванары, потерявшие родича, пошли, рыдая. Все обезьянихи во главе с Тарой, потерявшие своего вожака, последовали за мужем, издавая жалобные крики. От звука их плача в глубине леса казалось, что все леса и горы рыдают со всех сторон. На уединённом берегу горной реки, окружённом водой, многие лесные ванары сложили погребальный костёр. Затем носильщики сняли носилки с плеч и, охваченные скорбью, все отошли в сторону.
fcf5a5d0c9f4 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Царский обряд возвращает Вали достоинство даже после падения. Скорбь становится общим движением народа, семьи и бывшего соперника, теперь обязанного почтить брата.