Рамаяна
Хануман готовится к прыжку с Махендры4.66.34-44
1353 / 2464
Рамаяна · 4.66.34-44
Деванагари

ततस् तु मारुतप्रख्यः स हरिर् मारुतात्मजः । आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रम् अरिमर्दनः ॥
वृतं नानाविधैर् वृक्षैर् मृगसेवितशाद्वलम् । लताकुसुमसंबाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम् ॥
सिंहशार्दूलचरितं मत्तमातङ्गसेवितम् । मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसंकुलम् ॥
महद्भिर् उच्छ्रितं शृङ्गैर् महेन्द्रं स महाबलः । विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः ॥
पादाभ्यां पीडितस् तेन महाशैलो महात्मना । ररास सिंहाभिहतो महान् मत्त इव द्विपः ॥
मुमोच सलिलोत्पीडान् विप्रकीर्णशिलोच्चयः । वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः ॥
नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः । उत्पतद्भिर् विहंगैश् च विद्याधरगणैर् अपि ॥
त्यज्यमानमहासानुः संनिलीनमहोरगः । शैलशृङ्गशिलोद्घातस् तदाभूत् स महागिरिः ॥
निःश्वसद्भिस् तदा तैस् तु भुजगैर् अर्धनिःसृतैः । सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः ॥
ऋषिभिस् त्रास संभ्रान्तैस् त्यज्यमानः शिलोच्चयः । सीदन् महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः ॥
स वेगवान् वेगसमाहितात्मा; हरिप्रवीरः परवीरहन्ता । मनः समाधाय महानुभावो; जगाम लङ्कां मनसा मनस्वी ॥

Транслитерация (IAST)

tatas tu mārutaprakhyaḥ sa harir mārutātmajaḥ | āruroha nagaśreṣṭhaṃ mahendram arimardanaḥ ||
vṛtaṃ nānāvidhair vṛkṣair mṛgasevitaśādvalam | latākusumasaṃbādhaṃ nityapuṣpaphaladrumam ||
siṃhaśārdūlacaritaṃ mattamātaṅgasevitam | mattadvijagaṇodghuṣṭaṃ salilotpīḍasaṃkulam ||
mahadbhir ucchritaṃ śṛṅgair mahendraṃ sa mahābalaḥ | vicacāra hariśreṣṭho mahendrasamavikramaḥ ||
pādābhyāṃ pīḍitas tena mahāśailo mahātmanā | rarāsa siṃhābhihato mahān matta iva dvipaḥ ||
mumoca salilotpīḍān viprakīrṇaśiloccayaḥ | vitrastamṛgamātaṅgaḥ prakampitamahādrumaḥ ||
nānāgandharvamithunaiḥ pānasaṃsargakarkaśaiḥ | utpatadbhir vihaṃgaiś ca vidyādharagaṇair api ||
tyajyamānamahāsānuḥ saṃnilīnamahoragaḥ | śailaśṛṅgaśilodghātas tadābhūt sa mahāgiriḥ ||
niḥśvasadbhis tadā tais tu bhujagair ardhaniḥsṛtaiḥ | sapatāka ivābhāti sa tadā dharaṇīdharaḥ ||
ṛṣibhis trāsa saṃbhrāntais tyajyamānaḥ śiloccayaḥ | sīdan mahati kāntāre sārthahīna ivādhvagaḥ ||
sa vegavān vegasamāhitātmā; haripravīraḥ paravīrahantā | manaḥ samādhāya mahānubhāvo; jagāma laṅkāṃ manasā manasvī ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततस् तु मारुतप्रख्यःtatas tu mārutaprakhyaḥзатем же Маруту подобный
स हरिः मारुतात्मजःsa hariḥ mārutātmajaḥтот хари, сын Марута
आरुरोह नगश्रेष्ठम्āruroha nagaśreṣṭhamвзошёл на лучшую гору
महेन्द्रम् अरिमर्दनःmahendram arimardanaḥМахендру, врагов сокрушитель
वृतं नानाविधैः वृक्षैःvṛtaṃ nānāvidhaiḥ vṛkṣaiḥокружённую разными деревьями
मृगसेवितशाद्वलम्mṛgasevitaśādvalamс лугами, посещаемыми зверями
लताकुसुमसंबाधम्latākusumasaṃbādhamзаполненную цветами лиан
नित्यपुष्पफलद्रुमम्nityapuṣpaphaladrumamс деревьями вечных цветов и плодов
सिंहशार्दूलचरितम्siṃhaśārdūlacaritamльвами и тиграми обитаемую
मत्तमातङ्गसेवितम्mattamātaṅgasevitamпьяными слонами посещаемую
मत्तद्विजगणोद्घुष्टम्mattadvijagaṇodghuṣṭamкриками пьяных птиц оглашённую
सलिलोत्पीडसंकुलम्salilotpīḍasaṃkulamизобилующую потоками воды
महद्भिः उच्छ्रितैः शृङ्गैःmahadbhiḥ ucchritaiḥ śṛṅgaiḥвеликими высокими вершинами
महेन्द्रं स महाबलःmahendraṃ sa mahābalaḥМахендру тот великосильный
विचचार हरिश्रेष्ठःvicacāra hariśreṣṭhaḥобошёл лучший хари
महेन्द्रसमविक्रमःmahendrasamavikramaḥравный Махендре доблестью
पादाभ्यां पीडितः तेनpādābhyāṃ pīḍitaḥ tenaдвумя ногами сдавленный им
महाशैलः महात्मनाmahāśailaḥ mahātmanāвеликая гора великодушным
ररास सिंहाभिहतःrarāsa siṃhābhihataḥзарычала, львом ударенная
महान् मत्त इव द्विपःmahān matta iva dvipaḥкак великий пьяный слон
मुमोच सलिलोत्पीडान्mumoca salilotpīḍānвыпустила потоки воды
विप्रकीर्णशिलोच्चयःviprakīrṇaśiloccayaḥс разбросанными грудами камней
वित्रस्तमृगमातङ्गःvitrastamṛgamātaṅgaḥс испуганными зверями и слонами
प्रकम्पितमहाद्रुमःprakampitamahādrumaḥс потрясёнными великими деревьями
नानागन्धर्वमिथुनैःnānāgandharvamithunaiḥразными парами гандхарвов
पानसंसर्गकर्कशैःpānasaṃsargakarkaśaiḥогрубевшими от винного общения
उत्पतद्भिः विहंगैः चutpatadbhiḥ vihaṃgaiḥ caи взлетающими птицами
विद्याधरगणैः अपिvidyādharagaṇaiḥ apiи сонмами видьядхаров также
त्यज्यमानमहासानुःtyajyamānamahāsānuḥс покидаемыми великими склонами
संनिलीनमहोरगःsaṃnilīnamahoragaḥсо спрятавшимися великими змеями
शैलशृङ्गशिलोद्घातःśailaśṛṅgaśilodghātaḥс ударами камней горных вершин
तदा अभूत् स महागिरिःtadā abhūt sa mahāgiriḥтогда стала та великая гора
निःश्वसद्भिः तदा तैः तुniḥśvasadbhiḥ tadā taiḥ tuдышащими тогда теми же
भुजगैः अर्धनिःसृतैःbhujagaiḥ ardhaniḥsṛtaiḥзмеями, наполовину вышедшими
सपताक इव आभातिsapatāka iva ābhātiкак со знамёнами сияет
स तदा धरणीधरःsa tadā dharaṇīdharaḥта тогда гора-держатель земли
ऋषिभिः त्रास संभ्रान्तैःṛṣibhiḥ trāsa saṃbhrāntaiḥришами, страхом взволнованными
त्यज्यमानः शिलोच्चयःtyajyamānaḥ śiloccayaḥпокидаемая груда скал
सीदन् महति कान्तारेsīdan mahati kāntāreтонущий в великой глуши
सार्थहीन इव अध्वगःsārthahīna iva adhvagaḥкак путник без каравана
स वेगवान्sa vegavānон скоростной
वेगसमाहितात्माvegasamāhitātmāс душой, сосредоточенной на скорости
हरिप्रवीरःharipravīraḥгерой хари
परवीरहन्ताparavīrahantāубийца вражеских героев
मनः समाधायmanaḥ samādhāyaум сосредоточив
महानुभावःmahānubhāvaḥвеликодушный
जगाम लङ्कां मनसाjagāma laṅkāṃ manasāпошёл к Ланке умом
मनस्वीmanasvīмыслящий
Литературный перевод

Затем тот хари, сын Марута, подобный Маруту, сокрушитель врагов, взошёл на лучшую гору Махендру. Она была окружена разными деревьями; её луга посещали звери; она была заполнена цветами лиан и деревьями, всегда несущими цветы и плоды. Там ходили львы и тигры, бывали пьяные слоны, раздавались крики пьяных птиц, и всюду теснились потоки воды. Великосильный лучший из хари, равный Махендре доблестью, обошёл Махендру с её великими высокими вершинами. Сдавленная двумя ногами великодушного Ханумана, великая гора зарычала, как огромный пьяный слон, ударенный львом. Она выпустила потоки воды; её груды камней рассыпались, звери и слоны испугались, великие деревья задрожали. Разные пары гандхарвов, огрубевшие от винного наслаждения, взлетающие птицы и сонмы видьядхаров покидали её великие склоны. Великие змеи прятались, камни с горных вершин ударялись друг о друга, и такой стала тогда эта великая гора. Когда наполовину выползшие змеи тяжело дышали, гора-держатель земли сияла словно со знамёнами. Риши, взволнованные страхом, покидали эту груду скал; в великой глуши она казалась путником без каравана. А он, стремительный, сосредоточивший душу на скорости, герой среди хари, убийца вражеских героев, великодушный и разумный, сосредоточил ум и мысленно пошёл к Ланке.

Версия

3d1a7e2a7224 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами