Рамаяна
Рама посылает Лакшману остановить обряд Индраджита6.72.5-14
1874 / 2464
Рамаяна · 6.72.5-14
Деванагари

यथाज्ञप्तं महाबाहो त्वया गुल्मनिवेशनम् । तत् तथानुष्ठितं वीर त्वद्वाक्यसमनन्तरम् ॥
तान्य् अनीकानि सर्वाणि विभक्तानि समन्ततः । विन्यस्ता यूथपाश् चैव यथान्यायं विभागशः ॥
भूयस् तु मम विजाप्यं तच् छृणुष्व महायशः । त्वय्य् अकारणसंतप्ते संतप्तहृदया वयम् ॥
त्यज राजन्न् इमं शोकं मिथ्या संतापम् आगतम् । तद् इयं त्यज्यतां चिन्ता शत्रुहर्षविवर्धनी ॥
उद्यमः क्रियतां वीर हर्षः समुपसेव्यताम् । प्राप्तव्या यदि ते सीता हन्तव्यश् व्च निशाचराः ॥
रघुनन्दन वक्ष्यामि श्रूयतां मे हितं वचः । साध्व् अयं यातु सौमित्रिर् बलेन महता वृतः । निकुम्भिलायां संप्राप्य हन्तुं रावणिम् आहवे ॥
धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैर् आशीविषविषोपमैः । शरैर् हन्तुं महेष्वासो रावणिं समितिंजयः ॥
तेन वीरेण तपसा वरदानात् स्वयम्भुतः । अस्त्रं ब्रह्मशिरः प्राप्तं कामगाश् च तुरंगमाः ॥
निकुम्भिलाम् असंप्राप्तम् अहुताग्निं च यो रिपुः । त्वाम् आततायिनं हन्याद् इन्द्रशत्रो स ते वधः । इत्य् एवं विहितो राजन् वधस् तस्यैव धीमतः ॥
वधायेन्द्रजितो राम तं दिशस्व महाबलम् । हते तस्मिन् हतं विद्धि रावणं ससुहृज्जनम् ॥

Транслитерация (IAST)

yathājñaptaṃ mahābāho tvayā gulmaniveśanam | tat tathānuṣṭhitaṃ vīra tvadvākyasamanantaram ||
tāny anīkāni sarvāṇi vibhaktāni samantataḥ | vinyastā yūthapāś caiva yathānyāyaṃ vibhāgaśaḥ ||
bhūyas tu mama vijāpyaṃ tac chṛṇuṣva mahāyaśaḥ | tvayy akāraṇasaṃtapte saṃtaptahṛdayā vayam ||
tyaja rājann imaṃ śokaṃ mithyā saṃtāpam āgatam | tad iyaṃ tyajyatāṃ cintā śatruharṣavivardhanī ||
udyamaḥ kriyatāṃ vīra harṣaḥ samupasevyatām | prāptavyā yadi te sītā hantavyaś vca niśācarāḥ ||
raghunandana vakṣyāmi śrūyatāṃ me hitaṃ vacaḥ | sādhv ayaṃ yātu saumitrir balena mahatā vṛtaḥ | nikumbhilāyāṃ saṃprāpya hantuṃ rāvaṇim āhave ||
dhanurmaṇḍalanirmuktair āśīviṣaviṣopamaiḥ | śarair hantuṃ maheṣvāso rāvaṇiṃ samitiṃjayaḥ ||
tena vīreṇa tapasā varadānāt svayambhutaḥ | astraṃ brahmaśiraḥ prāptaṃ kāmagāś ca turaṃgamāḥ ||
nikumbhilām asaṃprāptam ahutāgniṃ ca yo ripuḥ | tvām ātatāyinaṃ hanyād indraśatro sa te vadhaḥ | ity evaṃ vihito rājan vadhas tasyaiva dhīmataḥ ||
vadhāyendrajito rāma taṃ diśasva mahābalam | hate tasmin hataṃ viddhi rāvaṇaṃ sasuhṛjjanam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
यथा आज्ञप्तम् महाबाहोyathā ājñaptam mahābāhoкак приказано, могучерукий
त्वया गुल्मनिवेशनम्tvayā gulmaniveśanamтобой размещение отрядов
तत् तथा अनुष्ठितम् वीरtat tathā anuṣṭhitam vīraто так исполнено, герой
त्वद्वाक्य समनन्तरम्tvadvākya samanantaramсразу после твоего слова
तानि अनीकानि सर्वाणिtāni anīkāni sarvāṇiте войска все
विभक्तानि समन्ततःvibhaktāni samantataḥразделены со всех сторон
विन्यस्ताः यूथपाः च एवvinyastāḥ yūthapāḥ ca evaрасставлены вожаки и именно
यथान्यायम् विभागशःyathānyāyam vibhāgaśaḥкак положено, по частям
भूयः तु मम विजाप्यम्bhūyaḥ tu mama vijāpyamснова же мной сообщаемое
तत् शृणुष्व महायशःtat śṛṇuṣva mahāyaśaḥто услышь, славнейший
त्वयि अकारणसंतप्तेtvayi akāraṇasaṃtapteкогда ты без причины скорбишь
संतप्तहृदयाः वयम्saṃtaptahṛdayāḥ vayamс сожжёнными сердцами мы
त्यज राजन् इमम् शोकम्tyaja rājan imam śokamоставь, царь, эту скорбь
मिथ्या संतापम् आगतम्mithyā saṃtāpam āgatamложное страдание пришедшее
तत् इयम् त्यज्यताम् चिन्ताtat iyam tyajyatām cintāпоэтому эта тревога пусть оставится
शत्रुहर्षविवर्धनीśatruharṣavivardhanīувеличивающая радость врага
उद्यमः क्रियताम् वीरudyamaḥ kriyatām vīraусилие пусть совершается, герой
हर्षः समुपसेव्यताम्harṣaḥ samupasevyatāmбодрость пусть принимается
प्राप्तव्या यदि ते सीताprāptavyā yadi te sītāесли Сита должна быть обретена тобой
हन्तव्याः च निशाचराःhantavyāḥ ca niśācarāḥи ночные бродяги должны быть убиты
रघुनन्दन वक्ष्यामिraghunandana vakṣyāmiо радость Рагху, я скажу
श्रूयताम् मे हितम् वचःśrūyatām me hitam vacaḥпусть будет услышано моё полезное слово
साधु अयम् यातु सौमित्रिःsādhu ayam yātu saumitriḥпусть этот Саумитри хорошо идёт
बलेन महता वृतःbalena mahatā vṛtaḥвеликой силой окружённый
निकुम्भिलायाम् संप्राप्यnikumbhilāyām saṃprāpyaдостигнув Никумбхилы
हन्तुम् रावणिम् आहवेhantum rāvaṇim āhaveубить сына Раваны в бою
धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैःdhanurmaṇḍalanirmuktaiḥиз круга лука выпущенными
आशीविषविषोपमैःāśīviṣaviṣopamaiḥподобными яду змей
शरैः हन्तुम्śaraiḥ hantumстрелами убить
महेष्वासः रावणिम्maheṣvāsaḥ rāvaṇimвеликий лучник сына Раваны
समितिंजयःsamitiṃjayaḥпобедитель в битвах
तेन वीरेण तपसाtena vīreṇa tapasāтем героем через аскезу
वरदानात् स्वयम्भुतःvaradānāt svayambhutaḥпо дару Самосущего
अस्त्रम् ब्रह्मशिरः प्राप्तम्astram brahmaśiraḥ prāptamоружие Брахмаширас получено
कामगाः च तुरंगमाःkāmagāḥ ca turaṃgamāḥи кони, идущие по желанию
निकुम्भिलाम् असंप्राप्तम्nikumbhilām asaṃprāptamНикумбхилы не достигшего
अहुताग्निम् चahutāgnim caи не возлившего в огонь
यः रिपुःyaḥ ripuḥкоторый враг
त्वाम् आततायिनम् हन्यात्tvām ātatāyinam hanyātтебя, нападающего, убьёт
इन्द्रशत्रो सः ते वधःindraśatro saḥ te vadhaḥо враг Индры, тот твоя гибель
इति एवम् विहितः राजन्iti evam vihitaḥ rājanтак именно назначена, царь
वधः तस्य एव धीमतःvadhaḥ tasya eva dhīmataḥгибель того мудрого
वधाय इन्द्रजितः रामvadhāya indrajitaḥ rāmaдля убийства Индраджита, Рама
तम् दिशस्व महाबलम्tam diśasva mahābalamего пошли, великосильного
हते तस्मिन् हतम् विद्धिhate tasmin hatam viddhiкогда он убит, убитым знай
रावणम् ससुहृज्जनम्rāvaṇam sasuhṛjjanamРавану с друзьями
Литературный перевод

«Как ты приказал, могучерукий, размещение отрядов исполнено сразу после твоего слова, герой. Все войска разделены со всех сторон, и вожаки расставлены по частям, как положено. Но снова услышь то, что я должен сообщить, славнейший: когда ты без причины скорбишь, наши сердца тоже сожжены. Оставь эту скорбь, царь, это ложное страдание. Пусть будет оставлена эта тревога, увеличивающая радость врага. Пусть будет приложено усилие, герой; пусть будет принята бодрость, если Сита должна быть обретена тобой и ночные бродяги должны быть убиты. О радость Рагху, я скажу полезное слово — выслушай меня. Пусть этот Саумитри, окружённый великой силой, пойдёт к Никумбхиле, чтобы убить сына Раваны в бою. Пусть великий лучник, победитель в битвах, убьёт сына Раваны стрелами, выпущенными из круга лука и подобными яду змей. Этот герой через аскезу и по дару Самосущего получил оружие Брахмаширас и коней, идущих по желанию. “Враг, который убьёт тебя, о враг Индры, когда ты ещё не достиг Никумбхилы и не возлил в огонь, станет твоей гибелью” — так, царь, назначена гибель именно этого мудрого Индраджита. Для убийства Индраджита, Рама, пошли великосильного Лакшману. Когда Индраджит будет убит, знай: Равана вместе с друзьями уже убит».

Версия

ac00631297bc · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами