महोदरमहापार्श्वौ हतौ दृष्ट्वा तु राक्षसौ । तस्मिंश् च निहते वीरे विरूपाक्षे महाबले ॥
आविवेश महान् क्रोधो रावणं तु महामृधे । सूतं संचोदयाम् आस वाक्यं चेदम् उवाच ह ॥
निहतानाम् अमात्यानां रुद्धस्य नगरस्य च । दुःखम् एषो ऽपनेष्यामि हत्वा तौ रामलक्ष्मणौ ॥
रामवृक्षं रणे हन्मि सीतापुष्पफलप्रदम् । प्रशाखा यस्य सुग्रीवो जाम्बवान् कुमुदो नलः ॥
स दिशो दश घोषेण रथस्यातिरथो महान् । नादयन् प्रययौ तूर्णं राघवं चाभ्यवर्तत ॥
पूरिता तेन शब्देन सनदीगिरिकानना । संचचाल मही सर्वा सवराहमृगद्विपा ॥
तामसं सुमहाघोरं चकारास्त्रं सुदारुणम् । निर्ददाह कपीन् सर्वांस् ते प्रपेतुः समन्ततः ॥
तान्य् अनीकान्य् अनेकानि रावणस्य शरोत्तमैः । दृष्ट्वा भग्नानि शतशो राघवः पर्यवस्थितः ॥
mahodaramahāpārśvau hatau dṛṣṭvā tu rākṣasau | tasmiṃś ca nihate vīre virūpākṣe mahābale ||
āviveśa mahān krodho rāvaṇaṃ tu mahāmṛdhe | sūtaṃ saṃcodayām āsa vākyaṃ cedam uvāca ha ||
nihatānām amātyānāṃ ruddhasya nagarasya ca | duḥkham eṣo 'paneṣyāmi hatvā tau rāmalakṣmaṇau ||
rāmavṛkṣaṃ raṇe hanmi sītāpuṣpaphalapradam | praśākhā yasya sugrīvo jāmbavān kumudo nalaḥ ||
sa diśo daśa ghoṣeṇa rathasyātiratho mahān | nādayan prayayau tūrṇaṃ rāghavaṃ cābhyavartata ||
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā | saṃcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā ||
tāmasaṃ sumahāghoraṃ cakārāstraṃ sudāruṇam | nirdadāha kapīn sarvāṃs te prapetuḥ samantataḥ ||
tāny anīkāny anekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ | dṛṣṭvā bhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ ||
Увидев, что ракшасы Маходара и Махапаршва убиты, а вместе с ними пал и великосильный герой Вирупакша, Равану в великой битве охватил великий гнев. Он стал понукать возничего и сказал: «Горе от убитых советников и осаждённого города я устраню, убив Раму и Лакшману. В бою я срублю дерево-Раму, дающее цветок и плод Ситы, дерево, чьи ветви — Сугрива, Джамбаван, Кумуда и Нала». Великий сверхвоин двинулся быстро, оглашая десять сторон грохотом колесницы, и приблизился к Рагхаве. От этого звука задрожала вся земля с реками, горами, лесами, кабанами, зверями и слонами. Равана применил ужасное тамасическое оружие: оно сожгло обезьян, и они стали падать со всех сторон. Увидев, что многочисленные войска сотнями разбиты лучшими стрелами Раваны, Рагхава твёрдо встал.
9e9d8e6edf71 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
После гибели своих главных воинов Равана пытается свести всю войну к уничтожению Рамы. Его образ дерева невольно раскрывает обратное: Сита, друзья и защитники связаны с Рамой как живая полнота дхармы, а не как случайная военная сила.