Вишну-пурана
Что делает само солнце2.11.22-26
440 / 1027
Вишну-пурана · 2.11.22-26
Деванагари

सूर्यरश्मिः सुषुम्णो यस् तर्पितस् तेन चन्द्रमाः कृष्णपक्षे ऽमरैः शश्वत् पीयते वै सुधामयः ।
पीतं तं द्विकलं सोमं कृष्णपक्षक्षये द्विज पिबन्ति पितरस् तेषां भास्करात् तर्पणं तथा ।
आदत्ते रश्मिभिर् यं तु क्षितिसंस्थं रसं रविः तम् उत्सृजति भूतानां पुष्ट्यर्थं सस्यवृद्धये ।
तेन प्रीणात्य् अशेषाणि भूतानि भगवान् रविः पितृदेवमनुष्यादीन् एवम् आप्याययत्य् असौ ।
पक्षतृप्तिं तु देवानां पितॄणां चैव मासिकीम् शश्वत् तृप्तिं च मर्त्यानां मैत्रेयार्कः प्रयच्छति ।

Транслитерация (IAST)

sūryaraśmiḥ suṣumṇo yas tarpitas tena candramāḥ kṛṣṇapakṣe 'maraiḥ śaśvat pīyate vai sudhāmayaḥ /
pītaṃ taṃ dvikalaṃ somaṃ kṛṣṇapakṣakṣaye dvija pibanti pitaras teṣāṃ bhāskarāt tarpaṇaṃ tathā /
ādatte raśmibhir yaṃ tu kṣitisaṃsthaṃ rasaṃ raviḥ tam utsṛjati bhūtānāṃ puṣṭyarthaṃ sasyavṛddhaye /
tena prīṇāty aśeṣāṇi bhūtāni bhagavān raviḥ pitṛdevamanuṣyādīn evam āpyāyayaty asau /
pakṣatṛptiṃ tu devānāṃ pitṝṇāṃ caiva māsikīm śaśvat tṛptiṃ ca martyānāṃ maitreyārkaḥ prayacchati /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सूर्य-रश्मिःsūrya-raśmiḥсолнечный луч
सुषुम्णःsuṣumṇaḥСушумна
यःyaḥкоторый
तर्पितःtarpitaḥнасыщена
तेनtenaим
चन्द्रमाःcandramāḥлуна
कृष्ण-पक्षेkṛṣṇa-pakṣeв тёмную половину
अमरैःamaraiḥбессмертными
शश्वत्śaśvatнепрестанно
पीयतेpīyateиспивается
वैvaiведь
सुधा-मयःsudhā-mayaḥсостоящий из амриты
पीतम्pītamиспитую
तम्tamту
द्वि-कलम्dvi-kalamв две калы
सोमम्somamсому
कृष्ण-पक्ष-क्षयेkṛṣṇa-pakṣa-kṣayeна исходе тёмной половины
द्विजdvijaо дваждырождённый
पिबन्तिpibantiпьют
पितरःpitaraḥпредки
तेषाम्teṣāmу них
भास्करात्bhāskarātот солнца
तर्पणम्tarpaṇamнасыщение
तथाtathāтакже
आदत्तेādatteберёт
रश्मिभिःraśmibhiḥлучами
यम्yamкоторый
तुtuже
क्षिति-संस्थम्kṣiti-saṃsthamпребывающий в земле
रसम्rasamсок
रविःraviḥсолнце
तम्tamего
उत्सृजतिutsṛjatiотпускает
भूतानाम्bhūtānāmсуществ
पुष्टि-अर्थम्puṣṭi-arthamради прокорма
सस्य-वृद्धयेsasya-vṛddhayeдля роста злаков
तेनtenaтем
प्रीणातिprīṇātiрадует
अशेषाणिaśeṣāṇiвсе
भूतानिbhūtāniсущества
भगवान्bhagavānвладыка
रविःraviḥсолнце
पितृ-देव-मनुष्य-आदीन्pitṛ-deva-manuṣya-ādīnпредков, богов, людей и прочих
एवम्evamтак
आप्याययतिāpyāyayatiнасыщает
असौasauон
पक्ष-तृप्तिम्pakṣa-tṛptimнасыщение по половинам месяца
तुtuже
देवानाम्devānāmбогам
पितॄणाम्pitṝṇāmпредкам
caи
एवevaже
मासिकीम्māsikīmежемесячное
शश्वत्śaśvatнепрестанное
तृप्तिम्tṛptimнасыщение
caи
मर्त्यानाम्martyānāmсмертным
मैत्रेयmaitreyaо Майтрея
अर्कःarkaḥсолнце
प्रयच्छतिprayacchatiдаёт
Литературный перевод

Солнечный луч, что зовётся Сушумна, насыщает луну; и в тёмную половину месяца бессмертные непрестанно испивают её, состоящую из амриты.

Ту сому, испитую до двух кал, на исходе тёмной половины пьют предки, о дваждырождённый; и им — насыщение от солнца.

Сок, пребывающий в земле, солнце берёт лучами и отпускает его ради прокорма существ, для роста злаков.

Тем радует владыка солнце все существа; так насыщает он предков, богов, людей и прочих.

Богам солнце даёт насыщение по половинам месяца, предкам — ежемесячное, а смертным — непрестанное, о Майтрея.

Версия

bb7bbf2ab186 · опубликовано 22 авг. 2026 г., 02:20:34 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами