गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सर्पग्रामणिराक्षसैः । एतैर्वसति वै सूर्ये मासौ द्वौ द्वौ क्रमेण तु
धातार्यमा पुलस्त्यश्च पुलहश्च प्रजापतिः । खण्डको वासुकिश्चैव सकर्णो रश्मिरेव च
तुम्बुरुर्नारदश्चैव गन्धर्वौ गायतां वरौ । क्रतुस्थलाप्सरश्चैव या च सा पुञ्जिकस्थला
ग्रामणीरथकृत्स्नश्च रथौजाश्वतरावुभौ । रक्षो हेतिः प्रहेतिश्च यातुधानौ च तावुभौ
मधुमाधवयोरेष गणो वसति भास्करे । तथा ग्रीष्मौ तु द्वौ मासौ मित्रश्च वरुणश्च ह
ऋषिरत्रिर्वशिष्ठश्च तक्षकोऽनन्त एव च । मेनका सहजन्या च गंधर्वो च हहा हूहूः
रथस्वनश्च ग्रामण्यौ रथचित्रश्च तावुभौ । पौरुषेयो वधश्चैव यातुधानौ महाबलौ
शुचिशुक्रौ तु द्वौ मासौ वसन्त्येते दिवाकरे । इन्द्रश्चैव विवस्वांश्च अङ्गिरा भृगुरेव च
एलापर्णस्तथा सर्पः शङ्खपालश्च पन्नगाः । प्रम्लोचा दुन्दुकाश्चैव गन्धर्वौ भानुदर्दुरौ
यातुधानौ तथा सर्पस्तथा ब्राह्मश्च तावुभौ । एते नभो नभस्यौ च निवसन्ति दिवाकरे
gandharvairapsarobhiśca sarpagrāmaṇirākṣasaiḥ | etairvasati vai sūrye māsau dvau dvau krameṇa tu
dhātāryamā pulastyaśca pulahaśca prajāpatiḥ | khaṇḍako vāsukiścaiva sakarṇo raśmireva ca
tumbururnāradaścaiva gandharvau gāyatāṃ varau | kratusthalāpsaraścaiva yā ca sā puñjikasthalā
grāmaṇīrathakṛtsnaśca rathaujāśvatarāvubhau | rakṣo hetiḥ prahetiśca yātudhānau ca tāvubhau
madhumādhavayoreṣa gaṇo vasati bhāskare | tathā grīṣmau tu dvau māsau mitraśca varuṇaśca ha
ṛṣiratrirvaśiṣṭhaśca takṣako'nanta eva ca | menakā sahajanyā ca gaṃdharvo ca hahā hūhūḥ
rathasvanaśca grāmaṇyau rathacitraśca tāvubhau | pauruṣeyo vadhaścaiva yātudhānau mahābalau
śuciśukrau tu dvau māsau vasantyete divākare | indraścaiva vivasvāṃśca aṅgirā bhṛgureva ca
elāparṇastathā sarpaḥ śaṅkhapālaśca pannagāḥ | pramlocā dundukāścaiva gandharvau bhānudardurau
yātudhānau tathā sarpastathā brāhmaśca tāvubhau | ete nabho nabhasyau ca nivasanti divākare
«„С гандхарвами и апсарами, со змеями, старейшинами и ракшасами — с ними обитает в Солнце по два месяца, по порядку. Дхатар и Арьяман, Пуластья и Пулаха, Владыка тварей, Кхандака и Васуки, Сакарна и Рашми; Тумбуру и Нарада, два гандхарва, лучшие из поющих; апсара Кратустхала и та, что Пунджикастхала; старейшины Ратхакритсна и Ратхауджас, оба ашватары; ракшасы Хети и Прахети, и оба ятудханы — в мадху и мадхаве этот сонм обитает в Бхаскаре. Так в два летних месяца — Митра и Варуна; мудрецы Атри и Васиштха, Такшака и Ананта; Менака и Сахаджанья, и гандхарвы Хаха и Хуху; старейшины Ратхасвана и Ратхачитра, оба; Паурушея и Вадха, оба ятудханы великомощные, — в шучи и шукре эти двенадцать обитают в творящем день. Индра и Вивасван, Ангирас и Бхригу; Элапарна и змей Шанкхапала, оба нага; Прамлоча и Дундука, гандхарвы Бхану и Дардура; ятудханы и змеи, и оба брахмана — эти в набхас и набхасья обитают в творящем день“».
2bffe88466b5 · 发布于 2026年8月19日 09:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Масау двау двау крамена — «по два месяца, по порядку». Год поделён на шесть двухмесячий, и каждому придана своя свита. Устройство ровное и запоминаемое. Год расписан на шесть смен по два месяца.
Гандхарваир апсаробхиш ча сарпа-грамани-ракшасаих — «с гандхарвами и апсарами, со змеями, старейшинами и ракшасами». В каждой смене семь разрядов: Адитья, мудрец, змей, гандхарв, апсара, старейшина и ракшас. Роспись повторяется без изъятия. В каждой смене представлены семь разрядов существ.
Ракшасы хети прахетиш ча — «ракшасы Хети и Прахети». Ракшасы едут вместе с богами и мудрецами, не как враги, а как часть свиты. Различия на своих и чужих тут нет. Демоны включены в свиту наравне с мудрецами.
Тумбурур нарадаш чаива гандхарвау гаятам варау — «Тумбуру и Нарада, лучшие из поющих». Из всей свиты только певцам дана похвала. Прочие перечислены, эти двое — отмечены. Из всей свиты выделены певцы.
Такшако'нанта эва ча — «Такшака и Ананта». Тот самый Такшака, которому в тридцать седьмой главе кланялись первым. Здесь он — часть небесного обихода. Змей, которого умилостивляли, оказался в солнечной свите.
Аштау — счёт. Перечень идёт без разбора: боги, мудрецы, змеи, певцы, плясуньи, вожди и людоеды — все в одной упряжке. Небо описано не собранием праведных, а разноголосым обозом. Небесная свита составлена из всех разрядов без отбора.