अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रजास्तस्य महात्मनः । त्रीण्यपत्यानि संज्ञायां जनयामास वै रविः
वर्षाणां तु सहस्रं वै वसमाना पितुर्गृहे । भर्तुः समीपं याहीति पित्रोक्ता सा पुनःपुनः
अगच्छद्वडवा भूत्वा त्यक्त्वा रूपं यशस्विनी । उत्तरांश्च कुरून्गत्वा तृणान्यनुचचार ह
पितुः समीपं या भार्या संज्ञा या वचनेन सा । संज्ञाया धारयद्रूपं छाया सूर्यमुपस्थिता
द्वितीयायां तु संज्ञायां संज्ञेयमिति चिन्तयन् । आदित्यो जनयामास पुत्रौ कन्यां च रूपिणीम्
पूर्वजस्य मनोस्तुल्यौ सादृश्येन च तावुभौ । श्रुतश्रवाश्च धर्मज्ञः श्रुतकर्मा तथैव च
श्रुतश्रवा मनुस्ताभ्यां सावर्णिर्यो भविष्यति । श्रुतकर्मा तु विज्ञेयो ग्रहो यो वै शनैश्चरः
कन्या च तपती नाम रूपेणाप्रतिरूपिणी । संज्ञा तु पार्थिवी तेषामात्मजानां यथाकरोत्
न स्नेहं पूर्वजानां तु तथा कृतवती तु सा । मनुस्तु क्षमते तस्या यमस्तस्या न चक्षमे
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi prajāstasya mahātmanaḥ | trīṇyapatyāni saṃjñāyāṃ janayāmāsa vai raviḥ
varṣāṇāṃ tu sahasraṃ vai vasamānā piturgṛhe | bhartuḥ samīpaṃ yāhīti pitroktā sā punaḥpunaḥ
agacchadvaḍavā bhūtvā tyaktvā rūpaṃ yaśasvinī | uttarāṃśca kurūngatvā tṛṇānyanucacāra ha
pituḥ samīpaṃ yā bhāryā saṃjñā yā vacanena sā | saṃjñāyā dhārayadrūpaṃ chāyā sūryamupasthitā
dvitīyāyāṃ tu saṃjñāyāṃ saṃjñeyamiti cintayan | ādityo janayāmāsa putrau kanyāṃ ca rūpiṇīm
pūrvajasya manostulyau sādṛśyena ca tāvubhau | śrutaśravāśca dharmajñaḥ śrutakarmā tathaiva ca
śrutaśravā manustābhyāṃ sāvarṇiryo bhaviṣyati | śrutakarmā tu vijñeyo graho yo vai śanaiścaraḥ
kanyā ca tapatī nāma rūpeṇāpratirūpiṇī | saṃjñā tu pārthivī teṣāmātmajānāṃ yathākarot
na snehaṃ pūrvajānāṃ tu tathā kṛtavatī tu sā | manustu kṣamate tasyā yamastasyā na cakṣame
«„Далее я поведаю о потомстве того, великого духом. Троих детей породило Солнце в Самджне. Прожив тысячу лет в доме отца и снова и снова понуждаемая отцом: «Иди к мужу», — славная пошла, став кобылицею и оставив свой образ; и, придя к северным курам, паслась на травах. А та супруга, что по слову ушла к отцу, — Самджня; Чхая же, приняв образ Самджни, предстала Солнцу. Полагая, что вторая Самджня и есть та самая, Адитья породил двух сыновей и пригожую дочь: оба они были подобны и равны прежнерождённому Ману — Шруташравас, знаток правды, и Шрутакарман. Шруташравас с теми двумя — Ману, который станет Саварни; а Шрутакарман да будет познан как планета Медленноходящий. И дочь по имени Тапати, красотою несравненная. Земная же Самджня — как она поступала с теми детьми: она не творила приязни к прежнерождённым. Ману ей сносил, а Яма ей не сносил“».
fb3c11b5007d · 发布于 2026年8月22日 18:10:53 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Варшанам ту сахасрам ваи васамана питур грихе — «прожив тысячу лет в доме отца». Жена уходит к отцу и живёт там. Обстоятельство житейское, и с него всё начинается. Всё начинается с житейского: жена ушла к отцу и живёт там.
Агаччхад вадава бхутва — «пошла, став кобылицею». Она не отказывается идти, а идёт — но в чужом обличье и не туда. Уклонение обставлено послушанием. Уклонение обставлено видимым послушанием.
Тьяктва рупам — «оставив свой образ». Оставленный облик и станет заменою. Замысел прост и хитёр. Оставленный облик и станет заменою.
Самгьяя дхараяд рупам чхая — «Чхая, приняв образ Самджни». Тень принимает вид хозяйки. Подмена сделана без насилия и без обмана словами. Подмена сделана без насилия: тень просто приняла вид хозяйки.
Самгьеям ити чинтаян — «полагая, что она и есть та самая». Муж не заметил подмены. Это и делает рассказ невесёлым: он не различил жену и её тень. Муж не различил жену и её тень, и в этом соль рассказа.
Манус ту кшамате тасья ямас тасья на чакшаме — «Ману ей сносил, а Яма не сносил». Двое детей ведут себя по-разному при одной и той же обиде. Разница нравов показана в одной строке. Разница нравов показана в одной строке.