诃利世系
Рождение и царское посвящение СомыHV 20.28-36
103 / 607
诃利世系 · HV 20.28-36
天城文

तस्य तत् प्राप्य दुष्प्राप्यम् ऐश्वर्यं मुनिसत्कृतम् विबभ्राम मतिस् तात विनयाद् अनयाहृता ॥
बृहस्पतेः स वै भार्यां तारां नाम यशस्विनीम् जहार तरसा सर्वान् अवमत्याङ्गिरःसुतान् ॥
स याच्यमानो देवैश् च तथा देवर्षिभिः सह नैव व्यसर्जयत् तारां तस्मा अङ्गिरसे तदा ॥
उशना तस्य जग्राह पार्ष्णिम् अङ्गिरसस् तदा स हि शिष्यो महातेजाः पितुः पूर्वं बृहस्पतेः ॥
तेन स्नेहेन भगवान् रुद्रस् तस्य बृहस्पतेः पार्ष्णिग्राहो ऽभवद् देवः प्रगृह्याजगवं धनुः ॥
तेन ब्रह्मशिरो नाम परमास्त्रं महात्मना उद्दिश्य देवान् उत्सृष्टं येनैषां नाशितं यशः ॥
तत्र तद् युद्धम् अभवत् प्रख्यातं तारकामयम् देवानां दानवानां च लोकक्षयकरं महत् ॥
तत्र शिष्टास् तु ये देवास् तुषिताश् चैव ये भारत ब्रह्माणं शरणं जग्मुर् आदिदेवं पितामहम् ॥
ततो निवार्योशनसं तं वै रुद्रं च शंकरम् ददाव् अङ्गिरसे तारां स्वयम् एव पितामहः ॥

转写 (IAST)

tasya tat prāpya duṣprāpyam aiśvaryaṃ munisatkṛtam vibabhrāma matis tāta vinayād anayāhṛtā ||
bṛhaspateḥ sa vai bhāryāṃ tārāṃ nāma yaśasvinīm jahāra tarasā sarvān avamatyāṅgiraḥsutān ||
sa yācyamāno devaiś ca tathā devarṣibhiḥ saha naiva vyasarjayat tārāṃ tasmā aṅgirase tadā ||
uśanā tasya jagrāha pārṣṇim aṅgirasas tadā sa hi śiṣyo mahātejāḥ pituḥ pūrvaṃ bṛhaspateḥ ||
tena snehena bhagavān rudras tasya bṛhaspateḥ pārṣṇigrāho 'bhavad devaḥ pragṛhyājagavaṃ dhanuḥ ||
tena brahmaśiro nāma paramāstraṃ mahātmanā uddiśya devān utsṛṣṭaṃ yenaiṣāṃ nāśitaṃ yaśaḥ ||
tatra tad yuddham abhavat prakhyātaṃ tārakāmayam devānāṃ dānavānāṃ ca lokakṣayakaraṃ mahat ||
tatra śiṣṭās tu ye devās tuṣitāś caiva ye bhārata brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmur ādidevaṃ pitāmaham ||
tato nivāryośanasaṃ taṃ vai rudraṃ ca śaṃkaram dadāv aṅgirase tārāṃ svayam eva pitāmahaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
तस्य तत् प्राप्य दुष्प्राप्यम्tasya tat prāpya duṣprāpyamу него, получившего трудно достижимое; когда он обрёл то недостижимое
ऐश्वर्यं मुनिसत्कृतम्aiśvaryaṃ munisatkṛtamвладычество, почитаемое муни; могущество, уважаемое мудрецами
विबभ्राम मतिस् तातvibabhrāma matis tātaум блуждал, сын мой; разум поколебался, дорогой
विनयाद् अनयाहृताvinayād anayāhṛtāот смирения уведённый беззаконием; лишённый скромности неправдой
बृहस्पतेः स वै भार्यांbṛhaspateḥ sa vai bhāryāṃон жену Брихаспати; супругу Брихаспати
तारां नाम यशस्विनीम्tārāṃ nāma yaśasvinīmпрославленную по имени Тара; Тару, знаменитую женщину
जहार तरसा सर्वान्jahāra tarasā sarvānон силой забрал всех; мощно похитил всех
अवमत्याङ्गिरःसुतान्avamatyāṅgiraḥsutānпрезрев сыновей Ангиры; не уважив потомков Ангиры
स याच्यमानो देवैश् चsa yācyamāno devaiś caон, хотя просимый богами; несмотря на просьбы девов
तथा देवर्षिभिः सहtathā devarṣibhiḥ sahaа также вместе с божественными риши; и также богомудрецами
नैव व्यसर्जयत् तारांnaiva vyasarjayat tārāṃи не отпустил Тару; совсем не вернул Тару
तस्मा अङ्गिरसे तदाtasmā aṅgirase tadāтому Ангирасу тогда; тому потомку Ангиры
उशना तस्य जग्राहuśanā tasya jagrāhaУшана принял его; Ушанас стал его сторонником
पार्ष्णिम् अङ्गिरसस् तदाpārṣṇim aṅgirasas tadāфланг против Ангиры тогда; тогда сторону против потомка Ангиры
स हि शिष्यो महातेजाःsa hi śiṣyo mahātejāḥведь он ученик великосияющий; он был могучий ученик
पितुः पूर्वं बृहस्पतेःpituḥ pūrvaṃ bṛhaspateḥпрежде отца Брихаспати; раньше у отца Брихаспати
तेन स्नेहेन भगवान्tena snehena bhagavānиз-за той привязанности блаженный; по этой дружбе владыка
रुद्रस् तस्य बृहस्पतेःrudras tasya bṛhaspateḥРудра того Брихаспати; Рудра на стороне Брихаспати
पार्ष्णिग्राहो ऽभवद् देवःpārṣṇigrāho 'bhavad devaḥбог стал нападающим с тыла; дева стал сторонником вражды
प्रगृह्याजगवं धनुःpragṛhyājagavaṃ dhanuḥсхватив лук Аджагаву; взяв лук Аджагаву
तेन ब्रह्मशिरो नामtena brahmaśiro nāmaим оружие по имени Брахмаширас; этим Брахмаширасом
परमास्त्रं महात्मनाparamāstraṃ mahātmanāвысшее оружие великодушным; высочайшая астра махатмы
उद्दिश्य देवान् उत्सृष्टंuddiśya devān utsṛṣṭaṃнаправленное против богов; выпущенное ради богов
येनैषां नाशितं यशःyenaiṣāṃ nāśitaṃ yaśaḥкоторым их слава была разрушена; чем уничтожалась их известность
तत्र तद् युद्धम् अभवत्tatra tad yuddham abhavatтам та битва произошла; там возникло это сражение
प्रख्यातं तारकामयम्prakhyātaṃ tārakāmayamизвестная как Таракамайя; знаменитая война за Тару
देवानां दानवानां चdevānāṃ dānavānāṃ caбогов и данавов; девов и демонов
लोकक्षयकरं महत्lokakṣayakaraṃ mahatвеликое, творящее гибель миров; огромное, разрушающее миры
तत्र शिष्टास् तु ये देवास्tatra śiṣṭās tu ye devāsтам же оставшиеся боги; те девы, что уцелели там
तुषिताश् चैव ये भारतtuṣitāś caiva ye bhārataи также тушиты, Бхарата; и те Тушиты, потомок Бхараты
ब्रह्माणं शरणं जग्मुर्brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmurк Брахме пришли за прибежищем; обратились к Брахме как защите
आदिदेवं पितामहम्ādidevaṃ pitāmahamк первобогу Питамахе; к Праотцу, изначальному богу
ततो निवार्योशनसंtato nivāryośanasaṃзатем удержав Ушанаса; после этого остановив Ушану
तं वै रुद्रं च शंकरम्taṃ vai rudraṃ ca śaṃkaramи того Рудру Шанкару; а также Рудру, Шанкару
ददाव् अङ्गिरसे तारांdadāv aṅgirase tārāṃотдал Тару Ангирасу; вернул Тару потомку Ангиры
स्वयम् एव पितामहःsvayam eva pitāmahaḥсам Питамаха; сам Праотец
译文

«Но когда он достиг этого труднодостижимого владычества, почитаемого муни, его разум, о сын мой, поколебался: беззаконие увело его от смирения. Он силой похитил прославленную Тару, жену Брихаспати, презрев всех сыновей Ангиры. Хотя боги и божественные риши просили его, он тогда так и не вернул Тару этому Ангирaсу. В ту пору Ушанас стал на его сторону против Ангиры, ведь прежде этот великосияющий был учеником отца Брихаспати. По этой привязанности блаженный Рудра, Шанкара, встал на сторону Брихаспати, схватив лук Аджагаву. Тогда тем великодушным было выпущено высшее оружие по имени Брахмаширас, направленное против богов, и им была разрушена их слава. Там произошла знаменитая битва за Тару — великое сражение богов и данавов, грозящее гибелью миров. Те боги, которые уцелели там, и Тушиты, о Бхарата, пришли за прибежищем к Брахме, изначальному богу Питамахе. Тогда сам Питамаха остановил Ушанаса и Рудру Шанкару и вернул Тару Ангирaсу».

版本

413d4b97eb03 · 发布于 2026年6月22日 03:30:45 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂