ताम् अन्तःप्रसवां दृष्ट्वा विप्रः प्राह बृहस्पतिः मदीयायां न ते योनौ गर्भो धार्यः कथं चन ॥
अयोनाव् असृजत्तं तु कुमारं दस्युहन्तमम् इषीकास्तम्बम् आसाद्य ज्वलन्तम् इव पावकम् ॥
जातमात्रः स भगवान् देवानाम् आक्षिपद् वपुः ततः संशयम् आपन्नास् ताराम् अकथयन् सुराः ॥
सत्यं ब्रूहि सुतः कस्य सोमस्याथ बृहस्पतेः पृच्छ्यमाना यदा देवैर् नाह सा साध्व् असाधु वा तदा तां शप्तुम् आरब्धः कुमारो दस्युहन्तमः ॥
तं निवार्य ततो ब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम् यद् अत्र तथ्यं तद् ब्रूहि तारे कस्य सुतो ह्य् अयम् ॥
सा प्राञ्जलिर् उवाचेदं ब्रह्माणं वरदं प्रभुम् सोमस्येति महात्मानं कुमारं दस्युहन्तमम् ॥
तं मूर्ध्न्य् उपाघ्राय तदा सोमो धाता प्रजापतिः बुध इत्य् अकरोन् नाम तस्य पुत्रस्य धीमतः प्रतिकूलं च गगने समभ्युत्तिष्ठते बुधः ॥
उत्पादयाम् आस तदा पुत्रं वै राजपुत्रिका तस्यापत्यं महाराजो बभूवैलः पुरूरवाः उर्वश्यां जज्ञिरे यस्य पुत्राः सप्त महात्मनः ॥
प्रसह्य धर्षितस् तत्र विवशो राजयक्ष्मणा ततो यक्ष्माभिभूतस् तु सोमः प्रक्षीणमण्डः जगाम शरणायाथ पितरं सो ऽत्रिम् एव च ॥
तस्य तत् पापशमनं चकारात्रिर् महायशाः स राजयक्ष्मणा मुक्तः श्रिया जज्वाल सर्वशः ॥
एतत् सोमस्य ते जन्म कीर्तितं कीर्तिवर्धनम् वंशम् अस्य महाराज कीर्त्यमानम् अतः शृणु ॥
धन्यम् आयुष्यम् आरोग्यं पुण्यं संकल्पसाधकम् सोमस्य जन्म श्रुत्वैव सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
tām antaḥprasavāṃ dṛṣṭvā vipraḥ prāha bṛhaspatiḥ madīyāyāṃ na te yonau garbho dhāryaḥ kathaṃ cana ||
ayonāv asṛjattaṃ tu kumāraṃ dasyuhantamam iṣīkāstambam āsādya jvalantam iva pāvakam ||
jātamātraḥ sa bhagavān devānām ākṣipad vapuḥ tataḥ saṃśayam āpannās tārām akathayan surāḥ ||
satyaṃ brūhi sutaḥ kasya somasyātha bṛhaspateḥ pṛcchyamānā yadā devair nāha sā sādhv asādhu vā tadā tāṃ śaptum ārabdhaḥ kumāro dasyuhantamaḥ ||
taṃ nivārya tato brahmā tārāṃ papraccha saṃśayam yad atra tathyaṃ tad brūhi tāre kasya suto hy ayam ||
sā prāñjalir uvācedaṃ brahmāṇaṃ varadaṃ prabhum somasyeti mahātmānaṃ kumāraṃ dasyuhantamam ||
taṃ mūrdhny upāghrāya tadā somo dhātā prajāpatiḥ budha ity akaron nāma tasya putrasya dhīmataḥ pratikūlaṃ ca gagane samabhyuttiṣṭhate budhaḥ ||
utpādayām āsa tadā putraṃ vai rājaputrikā tasyāpatyaṃ mahārājo babhūvailaḥ purūravāḥ urvaśyāṃ jajñire yasya putrāḥ sapta mahātmanaḥ ||
prasahya dharṣitas tatra vivaśo rājayakṣmaṇā tato yakṣmābhibhūtas tu somaḥ prakṣīṇamaṇḍaḥ jagāma śaraṇāyātha pitaraṃ so 'trim eva ca ||
tasya tat pāpaśamanaṃ cakārātrir mahāyaśāḥ sa rājayakṣmaṇā muktaḥ śriyā jajvāla sarvaśaḥ ||
etat somasya te janma kīrtitaṃ kīrtivardhanam vaṃśam asya mahārāja kīrtyamānam ataḥ śṛṇu ||
dhanyam āyuṣyam ārogyaṃ puṇyaṃ saṃkalpasādhakam somasya janma śrutvaiva sarvapāpaiḥ pramucyate ||
«Увидев, что Тара беременна, брахман Брихаспати сказал: “В моём поле, а не в твоём, этот плод никак не должен вынашиваться”. Тогда она родила этого юношу, великого губителя врагов, вне лона, возле пучка тростника, сияющего словно огонь. Едва родившись, блаженный младенец затмил облик богов, и тогда суры, охваченные сомнением, обратились к Таре: “Скажи правду: чей это сын — Сомы или Брихаспати?” Когда боги спрашивали её, она не сказала ни доброго, ни дурного; тогда юноша, лучший губитель врагов, уже начал проклинать её. Брахма удержал его и спросил Тару, чтобы разрешить сомнение: “Скажи, что здесь истина, о Тара: чей это сын?” Она со сложенными ладонями сказала владыке Брахме, дарующему дары: “Сомы”, — назвав так великодушного юношу, лучшего губителя врагов. Тогда Сома, Дхата-Праджапати, вдохнул запах его макушки и дал этому мудрому сыну имя Будха; Будха восходит в небе особым, обратным движением. Позднее царевна родила ему сына, и его потомком стал великий царь Айла Пуруравас, у которого от Урваши родились семь великодушных сыновей. Затем Сома, силой поражённый и подчинённый царской чахотке, с истощённым диском пошёл за прибежищем к своему отцу Атри. Великославный Атри совершил очищение от его греха, и Сома, освобождённый от царской чахотки, снова засиял всей красотой. Так тебе рассказано рождение Сомы, умножающее славу. Теперь, великий царь, слушай его род. Рассказ о рождении Сомы благословенен, продлевает жизнь, даёт здоровье, свят и исполняет намерение; услышав одно лишь рождение Сомы, человек освобождается от всех грехов».
fb1d00b11fc8 · 发布于 2026年6月22日 03:30:45 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Рождение Будхи возникает из напряжения между желанием, законом рода и истиной. Тара должна назвать отца, и через это устанавливается новая линия. Так глава открывает переход к дальнейшей сомавамше, важной для последующего рассказа о Вришни и Кришне.