ततः प्रभाते विमले भास्करे ऽभ्युदिते तदा कृतजप्यो हृषीकेशो वनान्ते निषसाद ह ॥
परिचक्राम तं देशं दुर्गस्थानदिदृक्षया उपतस्थुः कुलप्राग्र्या यादवा यदुनन्दनम् ॥
रोहिण्याम् अहनि श्रेष्ठे स्वस्ति वाच्य द्विजोत्तमान् पुण्याहघोषैर् विपुलैर् दुर्गस्यारब्धवान् क्रियां ॥
ततः पङ्कजपत्राक्षो यादवान् केशिसूदनः प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो देवान् वृत्ररिपुर् यथा ॥
कल्पितेयं मया भूमिः पश्यध्वं देवसद्मवत् नाम चास्याः कृतं पुर्याः ख्यातिं यद् उपयास्यति ॥
इयं द्वारवती नाम पृथिव्यां निर्मिता मया भविष्यति पुरी रम्या शक्रस्येवामरावती ॥
तान्य् एवास्याः कारयिष्ये चिह्नान्य् आयतनानि च चत्वरान् राजमार्गांश् च समान् अन्तःपुराणि च ॥
देवा इवात्र मोदन्तु भवन्तो विगतज्वराः बाधमाना रिपुगणान् उग्रसेनपुरोगमाः ॥
गृह्यन्तां वेश्मवास्तूनि कल्प्यन्तां त्रिकचत्वराः मीयन्तां राजमार्गाश् च प्राकारस्य च या गतिः ॥
प्रेष्यन्तां शिल्पिमुख्याश् च नियुक्ता वेश्मकर्मसु नियुज्यन्तां च देशेषु प्रेष्यकर्मकरा जनाः ॥
एवम् उक्तास् तु कृष्णेन गृहसंग्रहतत्पराः यथानिदेशं संहृष्टाश् चक्रुर् वास्तुपरिग्रहान् ॥
सूत्रहस्तास् ततो मानं चक्रुर् यादवसत्तमाः पुण्ये ऽहनि महाराज द्विजातीन् अभिपूज्य च ॥
वास्तुदैवतकर्माणि विधिना कारयन्ति च स्थपतीन् अथ गोविन्दस् तत्रोवाच महामतिः ॥
अस्मदर्थे सुविहितं क्रियताम् अत्र मन्दिरम् विभक्तचत्वरपथं सुनिविष्टेष्टदैवतम् ॥
ते तथेति महाबाहुम् उक्त्वा स्थपतयस् तदा दुर्गकर्मणि संभारान् उपलभ्य यथाविधि ॥
यथान्यायं निर्मिमिरे द्वाराण्य् आयतनानि च स्थानानि विदधुश् चात्र ब्रह्मादीनां यथाक्रमम् ॥
उपामग्नेः सुरेशस्य दृषदोलूखलस्य च चतुर्दैवानि चत्वारि द्वाराणि विदधुश् च ते गृहक्षेत्रेन्द्रभल्लाटं पुष्पदन्तं तथैव च ॥
tataḥ prabhāte vimale bhāskare 'bhyudite tadā kṛtajapyo hṛṣīkeśo vanānte niṣasāda ha ||
paricakrāma taṃ deśaṃ durgasthānadidṛkṣayā upatasthuḥ kulaprāgryā yādavā yadunandanam ||
rohiṇyām ahani śreṣṭhe svasti vācya dvijottamān puṇyāhaghoṣair vipulair durgasyārabdhavān kriyāṃ ||
tataḥ paṅkajapatrākṣo yādavān keśisūdanaḥ provāca vadatāṃ śreṣṭho devān vṛtraripur yathā ||
kalpiteyaṃ mayā bhūmiḥ paśyadhvaṃ devasadmavat nāma cāsyāḥ kṛtaṃ puryāḥ khyātiṃ yad upayāsyati ||
iyaṃ dvāravatī nāma pṛthivyāṃ nirmitā mayā bhaviṣyati purī ramyā śakrasyevāmarāvatī ||
tāny evāsyāḥ kārayiṣye cihnāny āyatanāni ca catvarān rājamārgāṃś ca samān antaḥpurāṇi ca ||
devā ivātra modantu bhavanto vigatajvarāḥ bādhamānā ripugaṇān ugrasenapurogamāḥ ||
gṛhyantāṃ veśmavāstūni kalpyantāṃ trikacatvarāḥ mīyantāṃ rājamārgāś ca prākārasya ca yā gatiḥ ||
preṣyantāṃ śilpimukhyāś ca niyuktā veśmakarmasu niyujyantāṃ ca deśeṣu preṣyakarmakarā janāḥ ||
evam uktās tu kṛṣṇena gṛhasaṃgrahatatparāḥ yathānideśaṃ saṃhṛṣṭāś cakrur vāstuparigrahān ||
sūtrahastās tato mānaṃ cakrur yādavasattamāḥ puṇye 'hani mahārāja dvijātīn abhipūjya ca ||
vāstudaivatakarmāṇi vidhinā kārayanti ca sthapatīn atha govindas tatrovāca mahāmatiḥ ||
asmadarthe suvihitaṃ kriyatām atra mandiram vibhaktacatvarapathaṃ suniviṣṭeṣṭadaivatam ||
te tatheti mahābāhum uktvā sthapatayas tadā durgakarmaṇi saṃbhārān upalabhya yathāvidhi ||
yathānyāyaṃ nirmimire dvārāṇy āyatanāni ca sthānāni vidadhuś cātra brahmādīnāṃ yathākramam ||
upāmagneḥ sureśasya dṛṣadolūkhalasya ca caturdaivāni catvāri dvārāṇi vidadhuś ca te gṛhakṣetrendrabhallāṭaṃ puṣpadantaṃ tathaiva ca ||
На ясном рассвете, когда взошло солнце, Хришикеша, совершив джапу, сел у края леса. Желая осмотреть место для крепости, он обошёл эту местность, и лучшие Ядавы предстали перед Ядунанданой. В благой день Рохини, велев лучшим брахманам произнести благословения, он под громкие возгласы «пуṇyāha» начал дело крепости. Тогда лотосоокий Кешисудана, лучший из говорящих, сказал Ядавам, как Индра богам: «Эта земля устроена мной; смотрите на неё как на жилище богов. Я дал этому городу имя, которое достигнет славы: он будет называться Дваравати. Эта прекрасная столица, созданная мной на земле, будет подобна Амаравати Шакры. Я устрою здесь её знаки, святилища, площади, царские дороги и ровные дворцовые покои. Живите здесь без тревоги, как боги, подавляя сонмы врагов под водительством Уграсены. Пусть выбирают участки домов, размечают площади, измеряют царские дороги и линию стены. Пусть направят лучших мастеров, назначенных к строительству домов, и распределят по местам служителей и работников». Получив такой приказ Кришны, Ядавы радостно, согласно распоряжению, приняли участки для домов. С мерными шнурами в руках лучшие Ядавы в благой день, почтив брахманов, измеряли место и по правилу проводили обряды божеств участка. Тогда великомудрый Говинда сказал архитекторам: «Пусть здесь будет построено для нас хорошо устроенное жилище, с размеченными площадями и путями, с правильно размещёнными избранными божествами». Сказав могучерукому «да будет так», зодчие собрали материалы для крепости и должным образом построили ворота, святилища и места для Брахмы и прочих божеств. Они устроили четыре ворот с четырьмя божествами: Упамагни, Сурешей, Дришадолукхалой, Грихакшетрой, Индрой, Бхаллатой и Пушпадантой.
15fc41ed0f9c · 发布于 2026年6月22日 04:42:18 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Кришна начинает Дваравати с благословения, измерения, святилищ и порядка. Новая столица строится не только как крепость, но как пространство дхармы, где защита, богослужение и гражданская жизнь соединены.