诃利世系
Свадьба Анируддхи и смерть РукмиHV 89.42-48
469 / 607
诃利世系 · HV 89.42-48
天城文

इति श्रुत्वा वचस् तथ्यम् अन्तरिक्षात् सुभाषितम् संकर्षणस् तदोत्थाय सौवर्णेनोरुणा बली रुक्मिण्या भ्रातरं ज्येष्ठं निष्पिपेष महीतले ॥
विवादे कुपितो रामः क्षेप्तारं क्रूरभाषिणम् जघानाष्टापदेनैव प्रसह्य यदुपुंगवः ॥
ततो ऽपसृत्य संक्रुद्धः कलिङ्गाधिपतेर् अपि दन्तान् बभञ्ज संरम्भाद् उन्ननाद च सिंहवत् खड्गम् उद्यम्य तांश् चापि त्रासयाम् आस पार्थिवान् ॥
स्तम्भं सभायाः सौवर्णम् उत्पाट्य बलिनां वरः गजेन्द्र इव तं स्तम्भं कर्षन् सम्कर्षणस् ततः निर्जगाम सभाद्वारात् त्रासयन् क्रथकैशिकान् ॥
रुक्मिणं निकृतिप्रज्ञं स हत्वा यादवर्षभः वित्रास्य द्विषतः सर्वान् सिंहः क्षुद्रमृगान् इव ॥
जगाम शिबिरं रामः स्वम् एव स्वजनावृतः न्यवेदयत कृष्णाय तच् च सर्वं यथाभवत् ॥
नोवाच स तदा किंचित् कृष्णो रामं महाद्युतिम् निगृह्य च तदात्मानं क्रोधाद् अश्रूण्य् अवर्तयत् ॥

转写 (IAST)

iti śrutvā vacas tathyam antarikṣāt subhāṣitam saṃkarṣaṇas tadotthāya sauvarṇenoruṇā balī rukmiṇyā bhrātaraṃ jyeṣṭhaṃ niṣpipeṣa mahītale ||
vivāde kupito rāmaḥ kṣeptāraṃ krūrabhāṣiṇam jaghānāṣṭāpadenaiva prasahya yadupuṃgavaḥ ||
tato 'pasṛtya saṃkruddhaḥ kaliṅgādhipater api dantān babhañja saṃrambhād unnanāda ca siṃhavat khaḍgam udyamya tāṃś cāpi trāsayām āsa pārthivān ||
stambhaṃ sabhāyāḥ sauvarṇam utpāṭya balināṃ varaḥ gajendra iva taṃ stambhaṃ karṣan samkarṣaṇas tataḥ nirjagāma sabhādvārāt trāsayan krathakaiśikān ||
rukmiṇaṃ nikṛtiprajñaṃ sa hatvā yādavarṣabhaḥ vitrāsya dviṣataḥ sarvān siṃhaḥ kṣudramṛgān iva ||
jagāma śibiraṃ rāmaḥ svam eva svajanāvṛtaḥ nyavedayata kṛṣṇāya tac ca sarvaṃ yathābhavat ||
novāca sa tadā kiṃcit kṛṣṇo rāmaṃ mahādyutim nigṛhya ca tadātmānaṃ krodhād aśrūṇy avartayat ||

逐字释义
梵语IAST释义
इति श्रुत्वा वचस् तथ्यम्iti śrutvā vacas tathyamтак услышав слово истинное; услышав эти истинные слова
अन्तरिक्षात् सुभाषितम्antarikṣāt subhāṣitamиз пространства хорошо сказанное; хорошо произнесённые с неба
संकर्षणस् तदोत्थायsaṃkarṣaṇas tadotthāyaСамкаршана тогда встав; Самкаршана тогда поднялся
सौवर्णेनोरुणा बलीsauvarṇenoruṇā balīзолотым бедром, сильный; могучий, с золотым игровым столом
रुक्मिण्या भ्रातरं ज्येष्ठंrukmiṇyā bhrātaraṃ jyeṣṭhaṃРукмини брата старшего; старшего брата Рукмини
निष्पिपेष महीतलेniṣpipeṣa mahītaleраздавил на земле; раздавил на земле
विवादे कुपितो रामःvivāde kupito rāmaḥв споре разгневанный Рама; Рама, разгневанный в споре
क्षेप्तारं क्रूरभाषिणम्kṣeptāraṃ krūrabhāṣiṇamоскорбителя, жестокоговорящего; грубого насмешника
जघानाष्टापदेनैवjaghānāṣṭāpadenaivaубил игральной доской именно; убил прямо игральной доской
प्रसह्य यदुपुंगवःprasahya yadupuṃgavaḥнасильно, бык Яду; силой, лучший из Яду
ततो ऽपसृत्य संक्रुद्धःtato 'pasṛtya saṃkruddhaḥзатем отступив, разгневанный; затем, отойдя, разъярённый
कलिङ्गाधिपतेर् अपिkaliṅgādhipater apiу владыки Калинги также; также у царя Калинги
दन्तान् बभञ्ज संरम्भाद्dantān babhañja saṃrambhādзубы сломал в ярости; в гневе выбил зубы
उन्ननाद च सिंहवत्unnanāda ca siṃhavatи заревел как лев; и заревел как лев
खड्गम् उद्यम्य तांश् चापिkhaḍgam udyamya tāṃś cāpiмеч подняв, их также; подняв меч, и их
त्रासयाम् आस पार्थिवान्trāsayām āsa pārthivānустрашил царей; устрашил владык
स्तम्भं सभायाः सौवर्णम्stambhaṃ sabhāyāḥ sauvarṇamстолб зала золотой; золотой столб зала
उत्पाट्य बलिनां वरःutpāṭya balināṃ varaḥвырвав, лучший сильных; вырвав, лучший из могучих
गजेन्द्र इव तं स्तम्भंgajendra iva taṃ stambhaṃкак царь слонов тот столб; словно царь слонов, тот столб
कर्षन् सम्कर्षणस् ततःkarṣan samkarṣaṇas tataḥтаща, Самкаршана затем; таща, Самкаршана
निर्जगाम सभाद्वारात्nirjagāma sabhādvārātвышел из двери зала; вышел через дверь собрания
त्रासयन् क्रथकैशिकान्trāsayan krathakaiśikānустрашая кратха-каишиков; пугая Кратху и Каишиков
रुक्मिणं निकृतिप्रज्ञंrukmiṇaṃ nikṛtiprajñaṃРукми, сведущего в обмане; Рукми, мастера обмана
स हत्वा यादवर्षभःsa hatvā yādavarṣabhaḥего убив, бык Ядавов; убив, лучший из Ядавов
वित्रास्य द्विषतः सर्वान्vitrāsya dviṣataḥ sarvānустрашив врагов всех; устрашив всех врагов
सिंहः क्षुद्रमृगान् इवsiṃhaḥ kṣudramṛgān ivaкак лев малых зверей; словно лев малых зверей
जगाम शिबिरं रामःjagāma śibiraṃ rāmaḥпошёл в лагерь Рама; Рама пошёл в лагерь
स्वम् एव स्वजनावृतःsvam eva svajanāvṛtaḥсвой именно, своими людьми окружённый; свой, окружённый своими
न्यवेदयत कृष्णायnyavedayata kṛṣṇāyaсообщил Кришне; сообщил Кришне
तच् च सर्वं यथाभवत्tac ca sarvaṃ yathābhavatи всё то как было; всё, как произошло
नोवाच स तदा किंचित्novāca sa tadā kiṃcitне сказал он тогда ничего; он тогда ничего не сказал
कृष्णो रामं महाद्युतिम्kṛṣṇo rāmaṃ mahādyutimКришна Раме великосияющему; Кришна сияющему Раме
निगृह्य च तदात्मानंnigṛhya ca tadātmānaṃи сдержав тогда себя; тогда сдержал себя
क्रोधाद् अश्रूण्य् अवर्तयत्krodhād aśrūṇy avartayatот гнева слёзы пролил; и от гнева пролил слёзы
译文

Услышав истинные слова, хорошо произнесённые из пространства, могучий Самкаршана тогда поднялся и на земле раздавил старшего брата Рукмини золотой игральной доской. Разгневанный в споре Рама, лучший из Яду, силой убил прямо игральной доской грубого насмешника. Затем, отойдя в ярости, он выбил зубы и у владыки Калинги, который смеялся, заревел как лев и, подняв меч, устрашил тех царей. Лучший из могучих вырвал золотой столб зала и, словно царь слонов, потащил его; затем Самкаршана вышел через дверь собрания, пугая Кратху и Каишиков. Убив Рукми, мастера обмана, лучший из Ядавов устрашил всех врагов, словно лев малых зверей. Рама, окружённый своими людьми, пошёл в свой лагерь и сообщил Кришне всё, как произошло. Кришна тогда ничего не сказал сияющему Раме: он сдержал себя и от гнева пролил слёзы.

版本

0780a41f4cd3 · 发布于 2026年6月22日 04:57:45 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂