摩诃婆罗多
Anudyūta-parva (saṃjaya-vākya, dhṛtarāṣṭra-anutāpa) (Sañjaya's Word and Dhṛtarāṣṭra's Remorse)2.72.12–18
2774 / 15823
摩诃婆罗多 · 2.72.12–18
天城文

आसादितम् इदं घोरं तुमुलं लोमहर्षणम् ॥
पाञ्चालीम् अपकर्षद्भिः सभामध्ये तपस्विनीम् ॥
अयोनिजां रूपवतीं कुले जातां विभावरीम् ॥
को नु तां सर्वधर्मज्ञां परिभूय यशस्विनीम् ॥
पर्यानयेत् सभामध्यम् ऋते दुर्द्यूतदेविनम् ॥
स्त्रीधर्मिणीं वरारोहां शोणितेन समुक्षिताम् ॥
एकवस्त्रां च पाञ्चालीं पाण्डवान् अभ्यवेक्षतीम् ॥
हृतस्वान् भ्रष्टचित्तांस् तान् हृतदारान् हृतश्रियः ॥
विहीनान् सर्वकामेभ्यो दासभाववशं गतान् ॥
धर्मपाशपरिक्षिप्तान् अशक्तान् इव विक्रमे ॥
क्रुद्धाम् अमर्षितां कृष्णां दुःखितां कुरुसंसदि ॥
दुर्योधनश् च कर्णश् च कटुकान्य् अभ्यभाषताम् ॥
तस्याः कृपणचक्षुर्भ्यां प्रदह्येतापि मेदिनी ॥
अपि शेषं भवेद् अद्य पुत्राणां मम संजय ॥

转写 (IAST)

āsāditam idaṃ ghoraṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam ||
pāñcālīm apakarṣadbhiḥ sabhāmadhye tapasvinīm ||
ayonijāṃ rūpavatīṃ kule jātāṃ vibhāvarīm ||
ko nu tāṃ sarvadharmajñāṃ paribhūya yaśasvinīm ||
paryānayet sabhāmadhyam ṛte durdyūtadevinam ||
strīdharmiṇīṃ varārohāṃ śoṇitena samukṣitām ||
ekavastrāṃ ca pāñcālīṃ pāṇḍavān abhyavekṣatīm ||
hṛtasvān bhraṣṭacittāṃs tān hṛtadārān hṛtaśriyaḥ ||
vihīnān sarvakāmebhyo dāsabhāvavaśaṃ gatān ||
dharmapāśaparikṣiptān aśaktān iva vikrame ||
kruddhām amarṣitāṃ kṛṣṇāṃ duḥkhitāṃ kurusaṃsadi ||
duryodhanaś ca karṇaś ca kaṭukāny abhyabhāṣatām ||
tasyāḥ kṛpaṇacakṣurbhyāṃ pradahyetāpi medinī ||
api śeṣaṃ bhaved adya putrāṇāṃ mama saṃjaya ||

逐字释义
梵语IAST释义
आसादितम् इदं घोरं तुमुलं लोम-हर्षणम्āsāditam idaṃ ghoraṃ tumulaṃ loma-harṣaṇamThis terrible, tumultuous, hair-raising deed has been done —
पाञ्चालीम् अपकर्षद्भिः सभा-मध्ये तपस्विनीम्pāñcālīm apakarṣadbhiḥ sabhā-madhye tapasvinīmby those who dragged the ascetic Panchali into the midst of the assembly;
अयोनि-जां रूपवतीं कुले जातां विभावरीम्ayoni-jāṃ rūpavatīṃ kule jātāṃ vibhāvarīmher who was not born from a womb, the beautiful one, born in a noble lineage, radiant —
को नु तां सर्व-धर्म-ज्ञां परिभूय यशस्विनीम्ko nu tāṃ sarva-dharma-jñāṃ paribhūya yaśasvinīmwho indeed, scorning her — knower of all dharmas, renowned —
पर्यानयेत् सभा-मध्यम् ऋते दुर्-द्यूत-देविनम्paryānayet sabhā-madhyam ṛte dur-dyūta-devinamwould drag her into the midst of the assembly, except a player at wicked dicing? —
स्त्री-धर्मिणीं वर-आरोहां शोणितेन समुक्षिताम्strī-dharmiṇīṃ vara-ārohāṃ śoṇitena samukṣitāmher, in her impure days, fair-hipped, sprinkled with blood,
एक-वस्त्रां च पाञ्चालीं पाण्डवान् अभ्यवेक्षतीम्eka-vastrāṃ ca pāñcālīṃ pāṇḍavān abhyavekṣatīmin a single garment, Panchali, gazing upon the Pandavas —
हृत-स्वान् भ्रष्ट-चित्तांस् तान् हृत-दारान् हृत-श्रियःhṛta-svān bhraṣṭa-cittāṃs tān hṛta-dārān hṛta-śriyaḥstripped of wealth, fallen in spirit, deprived of their wife, deprived of fortune,
विहीनान् सर्व-कामेभ्यो दास-भाव-वशं गतान्vihīnān sarva-kāmebhyo dāsa-bhāva-vaśaṃ gatāndenied all desired blessings, fallen into the state of slaves,
धर्म-पाश-परिक्षिप्तान् अशक्तान् इव विक्रमेdharma-pāśa-parikṣiptān aśaktān iva vikramebound by the noose of dharma, as if powerless in valor;
क्रुद्धाम् अमर्षितां कृष्णां दुःखितां कुरु-संसदिkruddhām amarṣitāṃ kṛṣṇāṃ duḥkhitāṃ kuru-saṃsadiat the enraged, unforbearing Krishna, suffering in the assembly of the Kurus,
दुर्योधनश् च कर्णश् च कटुकान्य् अभ्यभाषताम्duryodhanaś ca karṇaś ca kaṭukāny abhyabhāṣatāmDuryodhana and Karna spoke bitter words;
तस्याः कृपण-चक्षुर्भ्यां प्रदह्येत अपि मेदिनीtasyāḥ kṛpaṇa-cakṣurbhyāṃ pradahyeta api medinīfrom the glance of her pitiable eyes the very earth would burn;
अपि शेषं भवेद् अद्य पुत्राणां मम संजयapi śeṣaṃ bhaved adya putrāṇāṃ mama saṃjayawill any remnant at all be left of my sons today, O Sanjaya?"
लोमहर्षणम्lomaharṣaṇamoriginal form "lomaharṣaṇam", added to complete the word-by-word coverage
सभामध्येsabhāmadhyeoriginal form "sabhāmadhye", added to complete the word-by-word coverage
अयोनिजांayonijāṃoriginal form "ayonijāṃ", added to complete the word-by-word coverage
सर्वधर्मज्ञांsarvadharmajñāṃoriginal form "sarvadharmajñāṃ", added to complete the word-by-word coverage
सभामध्यम्sabhāmadhyamoriginal form "sabhāmadhyam", added to complete the word-by-word coverage
दुर्द्यूतदेविनम्durdyūtadevinamoriginal form "durdyūtadevinam", added to complete the word-by-word coverage
स्त्रीधर्मिणींstrīdharmiṇīṃoriginal form "strīdharmiṇīṃ", added to complete the word-by-word coverage
वरारोहांvarārohāṃoriginal form "varārohāṃ", added to complete the word-by-word coverage
एकवस्त्रांekavastrāṃoriginal form "ekavastrāṃ", added to complete the word-by-word coverage
हृतस्वान्hṛtasvānoriginal form "hṛtasvān", added to complete the word-by-word coverage
भ्रष्टचित्तांस्bhraṣṭacittāṃsoriginal form "bhraṣṭacittāṃs", added to complete the word-by-word coverage
हृतदारान्hṛtadārānoriginal form "hṛtadārān", added to complete the word-by-word coverage
हृतश्रियःhṛtaśriyaḥoriginal form "hṛtaśriyaḥ", added to complete the word-by-word coverage
सर्वकामेभ्योsarvakāmebhyooriginal form "sarvakāmebhyo", added to complete the word-by-word coverage
दासभाववशंdāsabhāvavaśaṃoriginal form "dāsabhāvavaśaṃ", added to complete the word-by-word coverage
धर्मपाशपरिक्षिप्तान्dharmapāśaparikṣiptānoriginal form "dharmapāśaparikṣiptān", added to complete the word-by-word coverage
कुरुसंसदिkurusaṃsadioriginal form "kurusaṃsadi", added to complete the word-by-word coverage
कृपणचक्षुर्भ्यांkṛpaṇacakṣurbhyāṃoriginal form "kṛpaṇacakṣurbhyāṃ", added to complete the word-by-word coverage
प्रदह्येतापिpradahyetāpioriginal form "pradahyetāpi", added to complete the word-by-word coverage
译文

[Dhritarashtra:] "This terrible, tumultuous, hair-raising deed has been done by those who dragged the ascetic Panchali into the midst of the assembly. Who, except a player at wicked dicing, would scorn her — not born from a womb, beautiful, born in a noble lineage, radiant, knower of all dharmas, renowned — and drag her into the midst of the assembly? Her, in her impure days, fair-hipped, sprinkled with blood, in a single garment, Panchali, gazing upon the Pandavas — stripped of wealth, fallen in spirit, deprived of their wife, deprived of fortune, denied every desired blessing, fallen into the state of slaves, bound by the noose of dharma, as if powerless in valor. At the enraged, unforbearing Krishna, suffering in the assembly of the Kurus, Duryodhana and Karna spoke bitter words. From the glance of her pitiable eyes the very earth would burn; will any remnant at all be left of my sons today, O Sanjaya?"

版本

8088adf580cb · 发布于 2026年7月16日 16:17:50 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂