摩诃婆罗多
Saubhavadha-upakrama-parva (Kṛṣṇa Explains His Absence)3.14.1–8
2849 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.14.1–8
天城文

वासुदेव उवाच
नेदं कृच्छ्रम् अनुप्राप्तो भवान् स्याद् वसुधाधिप ॥
यद्य् अहं द्वारकायां स्यां राजन् संनिहितः पुरा ॥
आगच्छेयम् अहं द्यूतम् अनाहूतो ऽपि कौरवैः ॥
आम्बिकेयेन दुर्धर्ष राज्ञा दुर्योधनेन च ॥
वारयेयम् अहं द्यूतं बहून् दोषान् प्रदर्शयन् ॥
भीष्मद्रोणौ समानाय्य कृपं बाह्लीकम् एव च ॥
वैचित्रवीर्यं राजानम् अलं द्यूतेन कौरव ॥
पुत्राणां तव राजेन्द्र त्वन्निमित्तम् इति प्रभो ॥
तत्र वक्ष्याम्य् अहं दोषान् यैर् भवान् अवरोपितः ॥
वीरसेनसुतो यैश् च राज्यात् प्रभ्रंशितः पुरा ॥
अभक्षितविनाशं च देवनेन विशां पते ॥
सातत्यं च प्रसङ्गस्य वर्णयेयं यथातथम् ॥
स्त्रियो ऽक्षा मृगया पानम् एतत् कामसमुत्थितम् ॥
व्यसनं चतुष्टयं प्रोक्तं यै राजन् भ्रश्यते श्रियः ॥
तत्र सर्वत्र वक्तव्यं मन्यन्ते शास्त्रकोविदाः ॥
विशेषतश् च वक्तव्यं द्यूते पश्यन्ति तद्विदः ॥

转写 (IAST)

vāsudeva uvāca
nedaṃ kṛcchram anuprāpto bhavān syād vasudhādhipa ||
yady ahaṃ dvārakāyāṃ syāṃ rājan saṃnihitaḥ purā ||
āgaccheyam ahaṃ dyūtam anāhūto 'pi kauravaiḥ ||
āmbikeyena durdharṣa rājñā duryodhanena ca ||
vārayeyam ahaṃ dyūtaṃ bahūn doṣān pradarśayan ||
bhīṣmadroṇau samānāyya kṛpaṃ bāhlīkam eva ca ||
vaicitravīryaṃ rājānam alaṃ dyūtena kaurava ||
putrāṇāṃ tava rājendra tvannimittam iti prabho ||
tatra vakṣyāmy ahaṃ doṣān yair bhavān avaropitaḥ ||
vīrasenasuto yaiś ca rājyāt prabhraṃśitaḥ purā ||
abhakṣitavināśaṃ ca devanena viśāṃ pate ||
sātatyaṃ ca prasaṅgasya varṇayeyaṃ yathātatham ||
striyo 'kṣā mṛgayā pānam etat kāmasamutthitam ||
vyasanaṃ catuṣṭayaṃ proktaṃ yai rājan bhraśyate śriyaḥ ||
tatra sarvatra vaktavyaṃ manyante śāstrakovidāḥ ||
viśeṣataś ca vaktavyaṃ dyūte paśyanti tadvidaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
वासुदेव उवाचvāsudeva uvācaVasudeva said
न इदं कृच्छ्रम् अनुप्राप्तः भवान् स्यात् वसुधाधिपna idaṃ kṛcchram anuprāptaḥ bhavān syāt vasudhādhipayou would not have come to this misfortune, O lord of the earth
यदि अहं द्वारकायां स्यां राजन् संनिहितः पुराyadi ahaṃ dvārakāyāṃ syāṃ rājan saṃnihitaḥ purāif I had been near, in Dvaraka, before, O king
आगच्छेयम् अहं द्यूतम् अनाहूतः अपि कौरवैःāgaccheyam ahaṃ dyūtam anāhūtaḥ api kauravaiḥI would have come to the game even uninvited by the Kauravas
आम्बिकेयेन दुर्धर्ष राज्ञा दुर्योधनेन चāmbikeyena durdharṣa rājñā duryodhanena caby Ambika's son and King Duryodhana, O unconquerable one
वारयेयम् अहं द्यूतं बहून् दोषान् प्रदर्शयन्vārayeyam ahaṃ dyūtaṃ bahūn doṣān pradarśayanI would have stopped the game, pointing out its many faults
भीष्मद्रोणौ समानाय्य कृपं बाह्लीकम् एव चbhīṣmadroṇau samānāyya kṛpaṃ bāhlīkam eva cahaving gathered Bhishma, Drona, Kripa, and Bahlika
वैचित्रवीर्यं राजानम् अलं द्यूतेन कौरवvaicitravīryaṃ rājānam alaṃ dyūtena kauravato the king, son of Vichitravirya: enough of gambling, O Kaurava
पुत्राणां तव राजेन्द्र त्वन्निमित्तम् इति प्रभोputrāṇāṃ tava rājendra tvannimittam iti prabhofor the sake of your sons and for your own sake, O king of kings, O lord
तत्र वक्ष्यामि अहं दोषान् यैः भवान् अवरोपितःtatra vakṣyāmi ahaṃ doṣān yaiḥ bhavān avaropitaḥthere I would have spoken of the faults by which you were brought low
वीरसेनसुतः यैः च राज्यात् प्रभ्रंशितः पुराvīrasenasutaḥ yaiḥ ca rājyāt prabhraṃśitaḥ purāand by which the son of Virasena was once deprived of his kingdom
अभक्षितविनाशं च देवनेन विशां पतेabhakṣitavināśaṃ ca devanena viśāṃ pateand the ruin of wealth not put to use, through gambling, O lord of the people
सातत्यं च प्रसङ्गस्य वर्णयेयम् यथातथम्sātatyaṃ ca prasaṅgasya varṇayeyam yathātathamand I would have described the persistence of this ruinous attachment as it truly is
स्त्रियः अक्षा मृगया पानम् एतत् कामसमुत्थितम्striyaḥ akṣā mṛgayā pānam etat kāmasamutthitamwomen, dice, hunting, and drink -- these arise from desire
व्यसनं चतुष्टयं प्रोक्तं यैः राजन् भ्रश्यते श्रियःvyasanaṃ catuṣṭayaṃ proktaṃ yaiḥ rājan bhraśyate śriyaḥthese four vices are declared to be that by which a king falls from glory
तत्र सर्वत्र वक्तव्यं मन्यन्ते शास्त्रकोविदाःtatra sarvatra vaktavyaṃ manyante śāstrakovidāḥknowers of the shastras hold that one should speak of all of this
विशेषतः च वक्तव्यं द्यूते पश्यन्ति तद्विदःviśeṣataḥ ca vaktavyaṃ dyūte paśyanti tadvidaḥbut especially should one speak of gambling -- so the knowing ones see it
नेदंnedaṃoriginal form "nedaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अनुप्राप्तोanuprāptooriginal form "anuprāpto", added to complete the word-by-word coverage
स्याद्syādoriginal form "syād", added to complete the word-by-word coverage
यद्य्yadyoriginal form "yady", added to complete the word-by-word coverage
अनाहूतोanāhūtooriginal form "anāhūto", added to complete the word-by-word coverage
ऽपि'pioriginal form "'pi", added to complete the word-by-word coverage
वक्ष्याम्य्vakṣyāmyoriginal form "vakṣyāmy", added to complete the word-by-word coverage
यैर्yairoriginal form "yair", added to complete the word-by-word coverage
वीरसेनसुतोvīrasenasutooriginal form "vīrasenasuto", added to complete the word-by-word coverage
यैश्yaiśoriginal form "yaiś", added to complete the word-by-word coverage
वर्णयेयंvarṇayeyaṃoriginal form "varṇayeyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
स्त्रियोstriyooriginal form "striyo", added to complete the word-by-word coverage
ऽक्षा'kṣāoriginal form "'kṣā", added to complete the word-by-word coverage
यैyaioriginal form "yai", added to complete the word-by-word coverage
विशेषतश्viśeṣataśoriginal form "viśeṣataś", added to complete the word-by-word coverage
译文

Vasudeva said: "O lord of the earth, you would not have come to this misfortune, had I before been near, in Dvaraka. I would have come to the game even uninvited by the Kauravas, by Ambika's son and Duryodhana, and stopped it, pointing out its many faults. I would have gathered Bhishma, Drona, Kripa, and Bahlika, and said to the king, the son of Vichitravirya: 'Enough of gambling, O Kaurava, for the sake of your sons and for your own sake.' I would have explained the faults by which you have been brought low, and by which the son of Virasena once lost his kingdom: the ruin of wealth that brings no benefit, and the persistence of a ruinous attachment. Women, dice, hunting, and drink are the four vices born of desire, by which a king falls from glory. Knowers of the shastras hold that one should speak of all this, but especially of gambling."

版本

83f9cd8bd153 · 发布于 2026年7月16日 16:44:34 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂