摩诃婆罗多
Saubhavadha-parva (The Destruction of Saubha)3.23.9-19
2881 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.23.9-19
天城文

ततः प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनर् एव व्यदृश्यत ॥
सौभं कामगमं वीर मोहयन् मम चक्षुषी ॥
ततो लोकान्तकरणो दानवो वानराकृतिः ॥
शिलावर्षेण सहसा महता मां समावृणोत् ॥
सो ऽहं पर्वतवर्षेण वध्यमानः समन्ततः ॥
वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतोपचितो ऽभवम् ॥
ततो ऽहं पर्वतचितः सहयः सहसारथिः ॥
अप्रख्यातिम् इयां राजन् सध्वजः पर्वतैश् चितः ॥
ततो वृष्णिप्रवीरा ये ममासन् सैनिकास् तदा ॥
ते भयार्ता दिशः सर्वाः सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥
ततो हाहाकृतं सर्वम् अभूत् किल विशां पते ॥
द्यौश् च भूमिश् च खं चैवादृश्यमाने तथा मयि ॥
ततो विषण्णमनसो मम राजन् सुहृज्जनाः ॥
रुरुदुश् चुक्रुशुश् चैव दुःखशोकसमन्विताः ॥
द्विषतां च प्रहर्षो ऽभूद् आर्तिश् चाद्विषताम् अपि ॥
एवं विजितवान् वीर पश्चाद् अश्रौषम् अच्युत ॥
ततो ऽहम् अस्त्रं दयितं सर्वपाषाणभेदनम् ॥
वज्रम् उद्यम्य तान् सर्वान् पर्वतान् समशातयम् ॥
ततः पर्वतभारार्ता मन्दप्राणविचेष्टिताः ॥
हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन् ॥
मेघजालम् इवाकाशे विदार्याभ्युदितं रविम् ॥
दृष्ट्वा मां बान्धवाः सर्वे हर्षम् आहारयन् पुनः ॥

转写 (IAST)

tataḥ prāgjyotiṣaṃ gatvā punar eva vyadṛśyata ||
saubhaṃ kāmagamaṃ vīra mohayan mama cakṣuṣī ||
tato lokāntakaraṇo dānavo vānarākṛtiḥ ||
śilāvarṣeṇa sahasā mahatā māṃ samāvṛṇot ||
so 'haṃ parvatavarṣeṇa vadhyamānaḥ samantataḥ ||
valmīka iva rājendra parvatopacito 'bhavam ||
tato 'haṃ parvatacitaḥ sahayaḥ sahasārathiḥ ||
aprakhyātim iyāṃ rājan sadhvajaḥ parvataiś citaḥ ||
tato vṛṣṇipravīrā ye mamāsan sainikās tadā ||
te bhayārtā diśaḥ sarvāḥ sahasā vipradudruvuḥ ||
tato hāhākṛtaṃ sarvam abhūt kila viśāṃ pate ||
dyauś ca bhūmiś ca khaṃ caivādṛśyamāne tathā mayi ||
tato viṣaṇṇamanaso mama rājan suhṛjjanāḥ ||
ruruduś cukruśuś caiva duḥkhaśokasamanvitāḥ ||
dviṣatāṃ ca praharṣo 'bhūd ārtiś cādviṣatām api ||
evaṃ vijitavān vīra paścād aśrauṣam acyuta ||
tato 'ham astraṃ dayitaṃ sarvapāṣāṇabhedanam ||
vajram udyamya tān sarvān parvatān samaśātayam ||
tataḥ parvatabhārārtā mandaprāṇaviceṣṭitāḥ ||
hayā mama mahārāja vepamānā ivābhavan ||
meghajālam ivākāśe vidāryābhyuditaṃ ravim ||
dṛṣṭvā māṃ bāndhavāḥ sarve harṣam āhārayan punaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
ततः प्राग्ज्योतिषम् गत्वा पुनर् एव व्यदृश्यत सौभम् कामगमम् वीर मोहयन् मम चक्षुषीtataḥ prāgjyotiṣam gatvā punar eva vyadṛśyata saubham kāmagamam vīra mohayan mama cakṣuṣīThen, having gone to Prāgjyotiṣa, the Saubha, moving at will, appeared again, O hero, confounding my eyes
ततः लोकान्तकरणः दानवः वानराकृतिः शिलावर्षेण सहसा महता माम् समावृणोत्tataḥ lokāntakaraṇaḥ dānavaḥ vānarākṛtiḥ śilāvarṣeṇa sahasā mahatā mām samāvṛṇotThen a Danava of monkey form, who works the end of worlds, suddenly covered me with a great downpour of rocks
सः अहम् पर्वतवर्षेण वध्यमानः समन्ततः वल्मीकः इव राजेन्द्र पर्वतोपचितः अभवम्saḥ aham parvatavarṣeṇa vadhyamānaḥ samantataḥ valmīkaḥ iva rājendra parvatopacitaḥ abhavamAnd I, assailed on all sides by a downpour of mountains, O lord of kings, became buried like an anthill
ततः अहम् पर्वतचितः सहयः सहसारथिः अप्रख्यातिम् इयाम् राजन् सध्वजः पर्वतैः चितःtataḥ aham parvatacitaḥ sahayaḥ sahasārathiḥ aprakhyātim iyām rājan sadhvajaḥ parvataiḥ citaḥThen I, buried under mountains together with my horses, charioteer, and banner, became invisible, O king
ततः वृष्णिप्रवीराः ये मम आसन् सैनिकाः तदा ते भयार्ताः दिशः सर्वाः सहसा विप्रदुद्रुवुःtataḥ vṛṣṇipravīrāḥ ye mama āsan sainikāḥ tadā te bhayārtāḥ diśaḥ sarvāḥ sahasā vipradudruvuḥThen the foremost Vrishnis who were my soldiers, stricken with fear, suddenly fled in all directions
ततः हाहाकृतम् सर्वम् अभूत् किल विशां पते द्यौः च भूमिः च खम् च एव अदृश्यमाने तथा मयिtataḥ hāhākṛtam sarvam abhūt kila viśāṃ pate dyauḥ ca bhūmiḥ ca kham ca eva adṛśyamāne tathā mayiThen the whole world raised a cry of woe, O lord of men -- sky, earth, and space -- when I had become invisible
ततः विषण्णमनसः मम राजन् सुहृज्जनाः रुरुदुः चुक्रुशुः च एव दुःखशोकसमन्विताःtataḥ viṣaṇṇamanasaḥ mama rājan suhṛjjanāḥ ruruduḥ cukruśuḥ ca eva duḥkhaśokasamanvitāḥThen my friends, their hearts stricken with grief, O king, wept and cried out, overcome with sorrow and pain
द्विषताम् च प्रहर्षः अभूत् आर्तिः च अद्विषताम् अपि एवम् विजितवान् वीर पश्चात् अश्रौषम् अच्युतdviṣatām ca praharṣaḥ abhūt ārtiḥ ca adviṣatām api evam vijitavān vīra paścāt aśrauṣam acyutaThe enemies rejoiced, while those who were not enemies grieved; afterward, O hero, I heard that Achyuta was said to have been defeated
ततः अहम् अस्त्रम् दयितम् सर्वपाषाणभेदनम् वज्रम् उद्यम्य तान् सर्वान् पर्वतान् समशातयम्tataḥ aham astram dayitam sarvapāṣāṇabhedanam vajram udyamya tān sarvān parvatān samaśātayamThen I raised my beloved weapon, the vajra that shatters all stone, and shattered all those mountains
ततः पर्वतभारार्ताः मन्दप्राणविचेष्टिताः हयाः मम महाराज वेपमानाः इव अभवन्tataḥ parvatabhārārtāḥ mandaprāṇaviceṣṭitāḥ hayāḥ mama mahārāja vepamānāḥ iva abhavanThen my horses, worn out by the weight of the mountains, their breath and movement grown feeble, trembled, O great king
मेघजालम् इव आकाशे विदार्य अभ्युदितम् रविम् दृष्ट्वा माम् बान्धवाः सर्वे हर्षम् आहारयन् पुनःmeghajālam iva ākāśe vidārya abhyuditam ravim dṛṣṭvā mām bāndhavāḥ sarve harṣam āhārayan punaḥSeeing me like the sun risen after tearing through a mass of clouds in the sky, all my kinsmen took heart again
प्राग्ज्योतिषंprāgjyotiṣaṃoriginal form "prāgjyotiṣaṃ", added to complete the word-by-word coverage
सौभंsaubhaṃoriginal form "saubhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कामगमंkāmagamaṃoriginal form "kāmagamaṃ", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
लोकान्तकरणोlokāntakaraṇooriginal form "lokāntakaraṇo", added to complete the word-by-word coverage
दानवोdānavooriginal form "dānavo", added to complete the word-by-word coverage
मांmāṃoriginal form "māṃ", added to complete the word-by-word coverage
सोsooriginal form "so", added to complete the word-by-word coverage
ऽहं'haṃoriginal form "'haṃ", added to complete the word-by-word coverage
वल्मीकvalmīkaoriginal form "valmīka", added to complete the word-by-word coverage
पर्वतोपचितोparvatopacitooriginal form "parvatopacito", added to complete the word-by-word coverage
ऽभवम्'bhavamoriginal form "'bhavam", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
ऽहं'haṃoriginal form "'haṃ", added to complete the word-by-word coverage
इयांiyāṃoriginal form "iyāṃ", added to complete the word-by-word coverage
पर्वतैश्parvataiśoriginal form "parvataiś", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
वृष्णिप्रवीराvṛṣṇipravīrāoriginal form "vṛṣṇipravīrā", added to complete the word-by-word coverage
ममासन्mamāsanoriginal form "mamāsan", added to complete the word-by-word coverage
सैनिकास्sainikāsoriginal form "sainikās", added to complete the word-by-word coverage
भयार्ताbhayārtāoriginal form "bhayārtā", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
हाहाकृतंhāhākṛtaṃoriginal form "hāhākṛtaṃ", added to complete the word-by-word coverage
द्यौश्dyauśoriginal form "dyauś", added to complete the word-by-word coverage
भूमिश्bhūmiśoriginal form "bhūmiś", added to complete the word-by-word coverage
खंkhaṃoriginal form "khaṃ", added to complete the word-by-word coverage
चैवादृश्यमानेcaivādṛśyamāneoriginal form "caivādṛśyamāne", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
विषण्णमनसोviṣaṇṇamanasooriginal form "viṣaṇṇamanaso", added to complete the word-by-word coverage
रुरुदुश्ruruduśoriginal form "ruruduś", added to complete the word-by-word coverage
चुक्रुशुश्cukruśuśoriginal form "cukruśuś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
द्विषतांdviṣatāṃoriginal form "dviṣatāṃ", added to complete the word-by-word coverage
प्रहर्षोpraharṣooriginal form "praharṣo", added to complete the word-by-word coverage
ऽभूद्'bhūdoriginal form "'bhūd", added to complete the word-by-word coverage
आर्तिश्ārtiśoriginal form "ārtiś", added to complete the word-by-word coverage
चाद्विषताम्cādviṣatāmoriginal form "cādviṣatām", added to complete the word-by-word coverage
एवंevaṃoriginal form "evaṃ", added to complete the word-by-word coverage
पश्चाद्paścādoriginal form "paścād", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
ऽहम्'hamoriginal form "'ham", added to complete the word-by-word coverage
अस्त्रंastraṃoriginal form "astraṃ", added to complete the word-by-word coverage
दयितंdayitaṃoriginal form "dayitaṃ", added to complete the word-by-word coverage
पर्वतभारार्ताparvatabhārārtāoriginal form "parvatabhārārtā", added to complete the word-by-word coverage
हयाhayāoriginal form "hayā", added to complete the word-by-word coverage
वेपमानाvepamānāoriginal form "vepamānā", added to complete the word-by-word coverage
इवाभवन्ivābhavanoriginal form "ivābhavan", added to complete the word-by-word coverage
इवाकाशेivākāśeoriginal form "ivākāśe", added to complete the word-by-word coverage
विदार्याभ्युदितंvidāryābhyuditaṃoriginal form "vidāryābhyuditaṃ", added to complete the word-by-word coverage
मांmāṃoriginal form "māṃ", added to complete the word-by-word coverage
译文

The Saubha appeared again near Prāgjyotiṣa, confounding my eyes. Then a Danava of monkey form covered me with a great downpour of rocks. I, my horses, charioteer, and banner were buried, like an anthill, under mountains. The Vrishni warriors fled in fear, my friends wept, my enemies rejoiced. Then I raised my beloved vajra, which shatters stone, and shattered all the mountains. The horses trembled from the ordeal they had endured, but seeing me like the sun emerging from behind the clouds, my kinsmen took heart again.

版本

258f8996a375 · 发布于 2026年7月16日 16:48:53 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂