摩诃婆罗多
Bhīmasena-kālavāda-parva (Bhima on Time and Mortality)3.36.11-20
2934 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.36.11-20
天城文

अमर्षजो हि संतापः पावकाद् दीप्तिमत्तरः ॥
येनाहम् अभिसंतप्तो न नक्तं न दिवा शये ॥
अयं च पार्थो बीभत्सुर् वरिष्ठो ज्याविकर्षणे ॥
आस्ते परमसंतप्तो नूनं सिंह इवाशये ॥
यो ऽयम् एको ऽभिमनुते सर्वांल् लोके धनुर्भृतः ॥
सो ऽयम् आत्मजम् ऊष्माणं महाहस्तीव यच्छति ॥
नकुलः सहदेवश् च वृद्धा माता च वीरसूः ॥
तवैव प्रियम् इच्छन्त आसते जडमूकवत् ॥
सर्वे ते प्रियम् इच्छन्ति बान्धवाः सह सृञ्जयैः ॥
अहम् एको ऽभिसंतप्तो माता च प्रतिविन्ध्यतः ॥
प्रियम् एव तु सर्वेषां यद् ब्रवीम्य् उत किं चन ॥
सर्वे ही व्यसनं प्राप्ताः सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ॥
नेतः पापीयसी का चिद् आपद् राजन् भविष्यति ॥
यन् नो नीचैर् अल्पबलै राज्यम् आच्छिद्य भुज्यते ॥
शीलदोषाद् घृणाविष्ट आनृशंस्यात् परंतप ॥
क्लेशांस् तितिक्षसे राजन् नान्यः कश् चित् प्रशंसति ॥
घृणी ब्राह्मणरूपो ऽसि कथं क्षत्रे अजायथाः ॥
अस्यां हि योनौ जायन्ते प्रायशः क्रूरबुद्धयः ॥
अश्रौषीस् त्वं राजधर्मान् यथा वै मनुर् अब्रवीत् ॥
क्रूरान् निकृतिसंयुक्तान् विहितान् अशमात्मकान् ॥

转写 (IAST)

amarṣajo hi saṃtāpaḥ pāvakād dīptimattaraḥ ||
yenāham abhisaṃtapto na naktaṃ na divā śaye ||
ayaṃ ca pārtho bībhatsur variṣṭho jyāvikarṣaṇe ||
āste paramasaṃtapto nūnaṃ siṃha ivāśaye ||
yo 'yam eko 'bhimanute sarvāṃl loke dhanurbhṛtaḥ ||
so 'yam ātmajam ūṣmāṇaṃ mahāhastīva yacchati ||
nakulaḥ sahadevaś ca vṛddhā mātā ca vīrasūḥ ||
tavaiva priyam icchanta āsate jaḍamūkavat ||
sarve te priyam icchanti bāndhavāḥ saha sṛñjayaiḥ ||
aham eko 'bhisaṃtapto mātā ca prativindhyataḥ ||
priyam eva tu sarveṣāṃ yad bravīmy uta kiṃ cana ||
sarve hī vyasanaṃ prāptāḥ sarve yuddhābhinandinaḥ ||
netaḥ pāpīyasī kā cid āpad rājan bhaviṣyati ||
yan no nīcair alpabalai rājyam ācchidya bhujyate ||
śīladoṣād ghṛṇāviṣṭa ānṛśaṃsyāt paraṃtapa ||
kleśāṃs titikṣase rājan nānyaḥ kaś cit praśaṃsati ||
ghṛṇī brāhmaṇarūpo 'si kathaṃ kṣatre ajāyathāḥ ||
asyāṃ hi yonau jāyante prāyaśaḥ krūrabuddhayaḥ ||
aśrauṣīs tvaṃ rājadharmān yathā vai manur abravīt ||
krūrān nikṛtisaṃyuktān vihitān aśamātmakān ||

逐字释义
梵语IAST释义
अमर्षजः हि संतापः पावकात् दीप्तिमत्तरः येन अहम् अभिसंतप्तः न नक्तम् न दिवा शयेamarṣajaḥ hi saṃtāpaḥ pāvakāt dīptimattaraḥ yena aham abhisaṃtaptaḥ na naktam na divā śayethe torment born of impatience with insult burns brighter than fire; consumed by it, I sleep neither by night nor by day
अयम् च पार्थः बीभत्सुः वरिष्ठः ज्याविकर्षणे आस्ते परमसंतप्तः नूनम् सिंहः इव आशयेayam ca pārthaḥ bībhatsuḥ variṣṭhaḥ jyāvikarṣaṇe āste paramasaṃtaptaḥ nūnam siṃhaḥ iva āśayeand this Partha, Bibhatsu, the finest in drawing the bowstring, sits utterly tormented, like a lion in its den
यः अयम् एकः अभिमन्यते सर्वान् लोके धनुर्भृतः सः अयम् आत्मजम् ऊष्माणम् महाहस्ती इव यच्छतिyaḥ ayam ekaḥ abhimanyate sarvān loke dhanurbhṛtaḥ saḥ ayam ātmajam ūṣmāṇam mahāhastī iva yacchatihe alone considers himself a match for every archer in the world, yet he holds back his own fervor, like a great elephant
नकुलः सहदेवः च वृद्धा माता च वीरसूः तव एव प्रियम् इच्छन्तः आसते जडमूकवत्nakulaḥ sahadevaḥ ca vṛddhā mātā ca vīrasūḥ tava eva priyam icchantaḥ āsate jaḍamūkavatNakula, Sahadeva, and our aged mother who gave birth to heroes, wishing only what pleases you, sit as though mute
सर्वे ते प्रियम् इच्छन्ति बान्धवाः सह सृञ्जयैः अहम् एकः अभिसंतप्तः माता च प्रतिविन्ध्यतःsarve te priyam icchanti bāndhavāḥ saha sṛñjayaiḥ aham ekaḥ abhisaṃtaptaḥ mātā ca prativindhyataḥall our kinsmen, together with the Srinjayas, wish only your pleasure; I alone am consumed, along with the mother of Prativindhya
प्रियम् एव तु सर्वेषाम् यत् ब्रवीमि उत किं चन सर्वे हि व्यसनम् प्राप्ताः सर्वे युद्धाभिनन्दिनःpriyam eva tu sarveṣām yat bravīmi uta kiṃ cana sarve hi vyasanam prāptāḥ sarve yuddhābhinandinaḥyet whatever I say pleases them all, for all have fallen into misfortune, and all rejoice at the thought of war
न इतः पापीयसी का चित् आपत् राजन् भविष्यति यत् नः नीचैः अल्पबलैः राज्यम् आच्छिद्य भुज्यतेna itaḥ pāpīyasī kā cit āpat rājan bhaviṣyati yat naḥ nīcaiḥ alpabalaiḥ rājyam ācchidya bhujyatethere will be no worse calamity than this, O king: low and feeble men have seized our kingdom and now enjoy it
शीलदोषात् घृणाविष्टः आनृशंस्यात् परंतप क्लेशान् तितिक्षसे राजन् न अन्यः कः चित् प्रशंसतिśīladoṣāt ghṛṇāviṣṭaḥ ānṛśaṃsyāt paraṃtapa kleśān titikṣase rājan na anyaḥ kaḥ cit praśaṃsatithrough a flaw of temperament, overtaken by pity and gentleness, O scorcher of foes, you endure these torments, O king, and no one praises you for it
घृणी ब्राह्मणरूपः असि कथम् क्षत्रे अजायथाः अस्याम् हि योनौ जायन्ते प्रायशः क्रूरबुद्धयःghṛṇī brāhmaṇarūpaḥ asi katham kṣatre ajāyathāḥ asyām hi yonau jāyante prāyaśaḥ krūrabuddhayaḥyou are compassionate and resemble a brahmin — how were you born into the kshatriya line? In that womb, as a rule, men of fierce mind are born
अश्रौषीः त्वम् राजधर्मान् यथा वै मनुः अब्रवीत् क्रूरान् निकृतिसंयुक्तान् विहितान् अशमात्मकान्aśrauṣīḥ tvam rājadharmān yathā vai manuḥ abravīt krūrān nikṛtisaṃyuktān vihitān aśamātmakānyou have heard the royal duties as Manu proclaimed them: harsh, bound up with guile, ordained, and far from peaceable
अमर्षजोamarṣajooriginal form "amarṣajo", added to complete the word-by-word coverage
पावकाद्pāvakādoriginal form "pāvakād", added to complete the word-by-word coverage
येनाहम्yenāhamoriginal form "yenāham", added to complete the word-by-word coverage
अभिसंतप्तोabhisaṃtaptooriginal form "abhisaṃtapto", added to complete the word-by-word coverage
नक्तंnaktaṃoriginal form "naktaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अयंayaṃoriginal form "ayaṃ", added to complete the word-by-word coverage
पार्थोpārthooriginal form "pārtho", added to complete the word-by-word coverage
बीभत्सुर्bībhatsuroriginal form "bībhatsur", added to complete the word-by-word coverage
वरिष्ठोvariṣṭhooriginal form "variṣṭho", added to complete the word-by-word coverage
परमसंतप्तोparamasaṃtaptooriginal form "paramasaṃtapto", added to complete the word-by-word coverage
नूनंnūnaṃoriginal form "nūnaṃ", added to complete the word-by-word coverage
सिंहsiṃhaoriginal form "siṃha", added to complete the word-by-word coverage
इवाशयेivāśayeoriginal form "ivāśaye", added to complete the word-by-word coverage
योyooriginal form "yo", added to complete the word-by-word coverage
ऽयम्'yamoriginal form "'yam", added to complete the word-by-word coverage
एकोekooriginal form "eko", added to complete the word-by-word coverage
ऽभिमनुते'bhimanuteoriginal form "'bhimanute", added to complete the word-by-word coverage
सर्वांल्sarvāṃloriginal form "sarvāṃl", added to complete the word-by-word coverage
सोsooriginal form "so", added to complete the word-by-word coverage
ऽयम्'yamoriginal form "'yam", added to complete the word-by-word coverage
ऊष्माणंūṣmāṇaṃoriginal form "ūṣmāṇaṃ", added to complete the word-by-word coverage
महाहस्तीवmahāhastīvaoriginal form "mahāhastīva", added to complete the word-by-word coverage
सहदेवश्sahadevaśoriginal form "sahadevaś", added to complete the word-by-word coverage
तवैवtavaivaoriginal form "tavaiva", added to complete the word-by-word coverage
इच्छन्तicchantaoriginal form "icchanta", added to complete the word-by-word coverage
एकोekooriginal form "eko", added to complete the word-by-word coverage
ऽभिसंतप्तो'bhisaṃtaptooriginal form "'bhisaṃtapto", added to complete the word-by-word coverage
सर्वेषांsarveṣāṃoriginal form "sarveṣāṃ", added to complete the word-by-word coverage
यद्yadoriginal form "yad", added to complete the word-by-word coverage
ब्रवीम्य्bravīmyoriginal form "bravīmy", added to complete the word-by-word coverage
हीoriginal form "hī", added to complete the word-by-word coverage
व्यसनंvyasanaṃoriginal form "vyasanaṃ", added to complete the word-by-word coverage
नेतःnetaḥoriginal form "netaḥ", added to complete the word-by-word coverage
चिद्cidoriginal form "cid", added to complete the word-by-word coverage
आपद्āpadoriginal form "āpad", added to complete the word-by-word coverage
यन्yanoriginal form "yan", added to complete the word-by-word coverage
नोnooriginal form "no", added to complete the word-by-word coverage
नीचैर्nīcairoriginal form "nīcair", added to complete the word-by-word coverage
अल्पबलैalpabalaioriginal form "alpabalai", added to complete the word-by-word coverage
शीलदोषाद्śīladoṣādoriginal form "śīladoṣād", added to complete the word-by-word coverage
घृणाविष्टghṛṇāviṣṭaoriginal form "ghṛṇāviṣṭa", added to complete the word-by-word coverage
क्लेशांस्kleśāṃsoriginal form "kleśāṃs", added to complete the word-by-word coverage
नान्यःnānyaḥoriginal form "nānyaḥ", added to complete the word-by-word coverage
कश्kaśoriginal form "kaś", added to complete the word-by-word coverage
ब्राह्मणरूपोbrāhmaṇarūpooriginal form "brāhmaṇarūpo", added to complete the word-by-word coverage
ऽसि'sioriginal form "'si", added to complete the word-by-word coverage
कथंkathaṃoriginal form "kathaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अस्यांasyāṃoriginal form "asyāṃ", added to complete the word-by-word coverage
अश्रौषीस्aśrauṣīsoriginal form "aśrauṣīs", added to complete the word-by-word coverage
त्वंtvaṃoriginal form "tvaṃ", added to complete the word-by-word coverage
मनुर्manuroriginal form "manur", added to complete the word-by-word coverage
译文

'The heat of insult burns me; I sleep neither by night nor by day. Arjuna sits like a lion in its den, holding back his fire. Nakula, Sahadeva, and our mother stay silent for your sake; all our kinsmen wish to please you, yet all suffer and all long for war. There is no worse calamity than to see the weak and the low seize our kingdom and enjoy it. Out of pity and gentleness you endure these torments, but no one praises you for it. You resemble a brahmin — how were you born a kshatriya? For the royal duty, as Manu declared, is harsh and bound up with guile, not with peaceable softness.'

版本

d2b6274838c9 · 发布于 2026年7月16日 16:58:02 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂