摩诃婆罗多
Damayantī-vilāpa-vyādha-parva (Damayanti's Lament and the Hunter)3.60.31-38
3029 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.60.31-38
天城文

ताम् अर्धवस्त्रसंवीतां पीनश्रोणिपयोधराम् ॥
सुकुमारानवद्याङ्गीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥
अरालपक्ष्मनयनां तथा मधुरभाषिणीम् ॥
लक्षयित्वा मृगव्याधः कामस्य वशम् एयिवान् ॥
ताम् अथ श्लक्ष्णया वाचा लुब्धको मृदुपुर्वया ॥
सान्त्वयाम् आस कामार्तस् तद् अबुध्यत भामिनी ॥
दमयन्ती तु तं दुष्टम् उपलभ्य पतिव्रता ॥
तीव्ररोषसमाविष्टा प्रजज्वालेव मन्युना ॥
स तु पापमतिः क्षुद्रः प्रधर्षयितुम् आतुरः ॥
दुर्धर्षां तर्कयाम् आस दीप्ताम् अग्निशिखाम् इव ॥
दमयन्ती तु दुःखार्ता पतिराज्यविनाकृता ॥
अतीतवाक्पथे काले शशापैनं रुषा किल ॥
यथाहं नैषधाद् अन्यं मनसापि न चिन्तये ॥
तथायं पततां क्षुद्रः परासुर् मृगजीवनः ॥
उक्तमात्रे तु वचने तया स मृगजीवनः ॥
व्यसुः पपात मेदिन्याम् अग्निदग्ध इव द्रुमः ॥

转写 (IAST)

tām ardhavastrasaṃvītāṃ pīnaśroṇipayodharām ||
sukumārānavadyāṅgīṃ pūrṇacandranibhānanām ||
arālapakṣmanayanāṃ tathā madhurabhāṣiṇīm ||
lakṣayitvā mṛgavyādhaḥ kāmasya vaśam eyivān ||
tām atha ślakṣṇayā vācā lubdhako mṛdupurvayā ||
sāntvayām āsa kāmārtas tad abudhyata bhāminī ||
damayantī tu taṃ duṣṭam upalabhya pativratā ||
tīvraroṣasamāviṣṭā prajajvāleva manyunā ||
sa tu pāpamatiḥ kṣudraḥ pradharṣayitum āturaḥ ||
durdharṣāṃ tarkayām āsa dīptām agniśikhām iva ||
damayantī tu duḥkhārtā patirājyavinākṛtā ||
atītavākpathe kāle śaśāpainaṃ ruṣā kila ||
yathāhaṃ naiṣadhād anyaṃ manasāpi na cintaye ||
tathāyaṃ patatāṃ kṣudraḥ parāsur mṛgajīvanaḥ ||
uktamātre tu vacane tayā sa mṛgajīvanaḥ ||
vyasuḥ papāta medinyām agnidagdha iva drumaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
ताम् अर्धवस्त्रसंवीतां पीनश्रोणिपयोधराम् ॥ सुकुमारानवद्याङ्गीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥ अरालपक्ष्मनयनां तथा मधुरभाषिणीम् ॥ लक्षयित्वा मृगव्याधः कामस्य वशम् एयिवान् ॥ ताम् अथ श्लक्ष्णया वाचा लुब्धको मृदुपुर्वया ॥ सान्त्वयाम् आस कामार्तस् तद् अबुध्यत भामिनी ॥ दमयन्ती तु तं दुष्टम् उपलभ्य पतिव्रता ॥ तीव्ररोषसमाविष्टा प्रजज्वालेव मन्युना ॥ स तु पापमतिः क्षुद्रः प्रधर्षयितुम् आतुरः ॥ दुर्धर्षां तर्कयाम् आस दीप्ताम् अग्निशिखाम् इव ॥ दमयन्ती तु दुःखार्ता पतिराज्यविनाकृता ॥ अतीतवाक्पथे काले शशापैनं रुषा किल ॥ यथाहं नैषधाद् अन्यं मनसापि न चिन्तये ॥ तथायं पततां क्षुद्रः परासुर् मृगजीवनः ॥ उक्तमात्रे तु वचने तया स मृगजीवनः ॥ व्यसुः पपात मेदिन्याम् अग्निदग्ध इव द्रुमः ॥tām ardhavastrasaṃvītāṃ pīnaśroṇipayodharām || sukumārānavadyāṅgīṃ pūrṇacandranibhānanām || arālapakṣmanayanāṃ tathā madhurabhāṣiṇīm || lakṣayitvā mṛgavyādhaḥ kāmasya vaśam eyivān || tām atha ślakṣṇayā vācā lubdhako mṛdupurvayā || sāntvayām āsa kāmārtas tad abudhyata bhāminī || damayantī tu taṃ duṣṭam upalabhya pativratā || tīvraroṣasamāviṣṭā prajajvāleva manyunā || sa tu pāpamatiḥ kṣudraḥ pradharṣayitum āturaḥ || durdharṣāṃ tarkayām āsa dīptām agniśikhām iva || damayantī tu duḥkhārtā patirājyavinākṛtā || atītavākpathe kāle śaśāpainaṃ ruṣā kila || yathāhaṃ naiṣadhād anyaṃ manasāpi na cintaye || tathāyaṃ patatāṃ kṣudraḥ parāsur mṛgajīvanaḥ || uktamātre tu vacane tayā sa mṛgajīvanaḥ || vyasuḥ papāta medinyām agnidagdha iva drumaḥ ||The hunter sees Damayanti clad in half a garment, beautiful and sweet-voiced, and falls under the power of desire and tries to win her over; the faithful wife perceives his evil mind, curses him in anger, and he falls dead like a tree burnt by fire.
译文

The hunter saw her, clad in half a garment, with full hips and breasts, delicate, flawless of body, her face like the full moon, with curved lashes and sweet speech, and fell under the sway of desire. Then the lustful hunter began to soothe her with soft, gentle words, but the lovely woman perceived his intent. Damayanti, faithful to her husband, recognizing this wicked man, blazed up with fierce anger. But he, base and evil-minded, eager to violate her, reckoned on the unassailable one as though she were a blazing tongue of fire. Damayanti, tormented by grief, deprived of husband and kingdom, when there was no room left for words, in her fury cursed him: 'If I do not think, even in my mind, of anyone but the Nishadha, then let this base hunter, who lives by killing beasts, fall dead.' The moment she had spoken these words, the hunter fell lifeless to the ground, like a tree burnt by fire.'

版本

1b9eb85930a9 · 发布于 2026年7月16日 16:54:09 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂