摩诃婆罗多
Akṣahṛdaya-prāpti-parva (Nala Receives the Secret of the Dice)3.70.11-22
3059 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.70.11-22
天城文

ततो रथाद् अवप्लुत्य राजानं बाहुको ऽब्रवीत् ॥
परोक्षम् इव मे राजन् कत्थसे शत्रुकर्शन ॥
अथ ते गणिते राजन् विद्यते न परोक्षता ॥
प्रत्यक्षं ते महाराज गणयिष्ये बिभीतकम् ॥
अहं हि नाभिजानामि भवेद् एवं न वेति च ॥
संख्यास्यामि फलान्य् अस्य पश्यतस् ते जनाधिप ॥
मुहूर्तम् इव वार्ष्णेयो रश्मीन् यच्छतु वाजिनाम् ॥
तम् अब्रवीन् नृपः सूतं नायं कालो विलम्बितुम् ॥
बाहुकस् त्व् अब्रवीद् एनं परं यत्नं समास्थितः ॥
प्रतीक्षस्व मुहूर्तं त्वम् अथ वा त्वरते भवान् ॥
एष याति शिवः पन्था याहि वार्ष्णेयसारथिः ॥
अब्रवीद् ऋतुपर्णस् तं सान्त्वयन् कुरुनन्दन ॥
त्वम् एव यन्ता नान्यो ऽस्ति पृथिव्याम् अपि बाहुक ॥
त्वत्कृते यातुम् इच्छामि विदर्भान् हयकोविद ॥
शरणं त्वां प्रपन्नो ऽस्मि न विघ्नं कर्तुम् अर्हसि ॥
कामं च ते करिष्यामि यन् मां वक्ष्यसि बाहुक ॥
विदर्भान् यदि यात्वाद्य सूर्यं दर्शयितासि मे ॥
अथाब्रवीद् बाहुकस् तं संख्यायेमं बिभीतकम् ॥
ततो विदर्भान् यास्यामि कुरुष्वेदं वचो मम ॥
अकाम इव तं राजा गणयस्वेत्य् उवाच ह ॥
सो ऽवतीर्य रथात् तूर्णं शातयाम् आस तं द्रुमम् ॥
ततः स विस्मयाविष्टो राजानम् इदम् अब्रवीत् ॥
गणयित्वा यथोक्तानि तावन्त्य् एव फलानि च ॥
अत्यद्भुतम् इदं राजन् दृष्टवान् अस्मि ते बलम् ॥
श्रोतुम् इच्छामि तां विद्यां यथैतज् ज्ञायते नृप ॥

转写 (IAST)

tato rathād avaplutya rājānaṃ bāhuko 'bravīt ||
parokṣam iva me rājan katthase śatrukarśana ||
atha te gaṇite rājan vidyate na parokṣatā ||
pratyakṣaṃ te mahārāja gaṇayiṣye bibhītakam ||
ahaṃ hi nābhijānāmi bhaved evaṃ na veti ca ||
saṃkhyāsyāmi phalāny asya paśyatas te janādhipa ||
muhūrtam iva vārṣṇeyo raśmīn yacchatu vājinām ||
tam abravīn nṛpaḥ sūtaṃ nāyaṃ kālo vilambitum ||
bāhukas tv abravīd enaṃ paraṃ yatnaṃ samāsthitaḥ ||
pratīkṣasva muhūrtaṃ tvam atha vā tvarate bhavān ||
eṣa yāti śivaḥ panthā yāhi vārṣṇeyasārathiḥ ||
abravīd ṛtuparṇas taṃ sāntvayan kurunandana ||
tvam eva yantā nānyo 'sti pṛthivyām api bāhuka ||
tvatkṛte yātum icchāmi vidarbhān hayakovida ||
śaraṇaṃ tvāṃ prapanno 'smi na vighnaṃ kartum arhasi ||
kāmaṃ ca te kariṣyāmi yan māṃ vakṣyasi bāhuka ||
vidarbhān yadi yātvādya sūryaṃ darśayitāsi me ||
athābravīd bāhukas taṃ saṃkhyāyemaṃ bibhītakam ||
tato vidarbhān yāsyāmi kuruṣvedaṃ vaco mama ||
akāma iva taṃ rājā gaṇayasvety uvāca ha ||
so 'vatīrya rathāt tūrṇaṃ śātayām āsa taṃ drumam ||
tataḥ sa vismayāviṣṭo rājānam idam abravīt ||
gaṇayitvā yathoktāni tāvanty eva phalāni ca ||
atyadbhutam idaṃ rājan dṛṣṭavān asmi te balam ||
śrotum icchāmi tāṃ vidyāṃ yathaitaj jñāyate nṛpa ||

逐字释义
梵语IAST释义
ततो रथाद् अवप्लुत्य राजानं बाहुको ऽब्रवीत् ॥ परोक्षम् इव मे राजन् कत्थसे शत्रुकर्शन ॥ अथ ते गणिते राजन् विद्यते न परोक्षता ॥ प्रत्यक्षं ते महाराज गणयिष्ये बिभीतकम् ॥ अहं हि नाभिजानामि भवेद् एवं न वेति च ॥ संख्यास्यामि फलान्य् अस्य पश्यतस् ते जनाधिप ॥ मुहूर्तम् इव वार्ष्णेयो रश्मीन् यच्छतु वाजिनाम् ॥ तम् अब्रवीन् नृपः सूतं नायं कालो विलम्बितुम् ॥ बाहुकस् त्व् अब्रवीद् एनं परं यत्नं समास्थितः ॥ प्रतीक्षस्व मुहूर्तं त्वम् अथ वा त्वरते भवान् ॥ एष याति शिवः पन्था याहि वार्ष्णेयसारथिः ॥ अब्रवीद् ऋतुपर्णस् तं सान्त्वयन् कुरुनन्दन ॥ त्वम् एव यन्ता नान्यो ऽस्ति पृथिव्याम् अपि बाहुक ॥ त्वत्कृते यातुम् इच्छामि विदर्भान् हयकोविद ॥ शरणं त्वां प्रपन्नो ऽस्मि न विघ्नं कर्तुम् अर्हसि ॥ कामं च ते करिष्यामि यन् मां वक्ष्यसि बाहुक ॥ विदर्भान् यदि यात्वाद्य सूर्यं दर्शयितासि मे ॥ अथाब्रवीद् बाहुकस् तं संख्यायेमं बिभीतकम् ॥ ततो विदर्भान् यास्यामि कुरुष्वेदं वचो मम ॥ अकाम इव तं राजा गणयस्वेत्य् उवाच ह ॥ सो ऽवतीर्य रथात् तूर्णं शातयाम् आस तं द्रुमम् ॥ ततः स विस्मयाविष्टो राजानम् इदम् अब्रवीत् ॥ गणयित्वा यथोक्तानि तावन्त्य् एव फलानि च ॥ अत्यद्भुतम् इदं राजन् दृष्टवान् अस्मि ते बलम् ॥ श्रोतुम् इच्छामि तां विद्यां यथैतज् ज्ञायते नृप ॥tato rathād avaplutya rājānaṃ bāhuko 'bravīt || parokṣam iva me rājan katthase śatrukarśana || atha te gaṇite rājan vidyate na parokṣatā || pratyakṣaṃ te mahārāja gaṇayiṣye bibhītakam || ahaṃ hi nābhijānāmi bhaved evaṃ na veti ca || saṃkhyāsyāmi phalāny asya paśyatas te janādhipa || muhūrtam iva vārṣṇeyo raśmīn yacchatu vājinām || tam abravīn nṛpaḥ sūtaṃ nāyaṃ kālo vilambitum || bāhukas tv abravīd enaṃ paraṃ yatnaṃ samāsthitaḥ || pratīkṣasva muhūrtaṃ tvam atha vā tvarate bhavān || eṣa yāti śivaḥ panthā yāhi vārṣṇeyasārathiḥ || abravīd ṛtuparṇas taṃ sāntvayan kurunandana || tvam eva yantā nānyo 'sti pṛthivyām api bāhuka || tvatkṛte yātum icchāmi vidarbhān hayakovida || śaraṇaṃ tvāṃ prapanno 'smi na vighnaṃ kartum arhasi || kāmaṃ ca te kariṣyāmi yan māṃ vakṣyasi bāhuka || vidarbhān yadi yātvādya sūryaṃ darśayitāsi me || athābravīd bāhukas taṃ saṃkhyāyemaṃ bibhītakam || tato vidarbhān yāsyāmi kuruṣvedaṃ vaco mama || akāma iva taṃ rājā gaṇayasvety uvāca ha || so 'vatīrya rathāt tūrṇaṃ śātayām āsa taṃ drumam || tataḥ sa vismayāviṣṭo rājānam idam abravīt || gaṇayitvā yathoktāni tāvanty eva phalāni ca || atyadbhutam idaṃ rājan dṛṣṭavān asmi te balam || śrotum icchāmi tāṃ vidyāṃ yathaitaj jñāyate nṛpa ||Bahuka jumps down from the chariot and insists on verifying the tree directly, despite the haste; Ritupurna asks him not to delay, admits that only Bahuka can carry him onward, but Bahuka persists, fells the tree, counts the fruits, and marvels at the king's accuracy.
译文

Bahuka leapt down from the chariot and said to the king: "King, you boast before me as though of something unseen. If there is no hiddenness in your reckoning, I will count this bibhitaka tree directly before you. I do not know whether it is so or not; I will count its fruits while you watch. Let Varshneya hold the reins of the horses for a moment." The king said: "This is no time to delay," but Bahuka, applying the utmost effort, replied: "Wait a moment. But if you are in such haste, here is a good path — go on with Varshneya as your charioteer." Ritupurna began to conciliate him: "Bahuka, there is no other driver on earth but you. For your sake I wish to travel to Vidarbha, knower of horses; I have taken refuge in you, do not hinder me. I will grant you any wish you name, if you bring me to Vidarbha before sunset today." Bahuka said: "First let us count this bibhitaka, then I will go to Vidarbha. Grant me this word of mine." The king, as though reluctantly, said: "Count it." Bahuka quickly climbed down, felled the tree, and having counted, said to the king: "The fruits are exactly as many as you said. I have seen your astonishing power, and I wish to hear the science by which this is known."

版本

a79571c6ae06 · 发布于 2026年7月16日 16:58:37 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂