摩诃婆罗多 3.107.15-25

天城文

गङ्गोवाच
किम् इच्छसि महाराज मत्तः किं च ददानि ते ॥
तद् ब्रवीहि नरश्रेष्ठ करिष्यामि वचस् तव ॥
लोमश उवाच
एवम् उक्तः प्रत्युवाच राजा हैमवतीं तदा ॥
पितामहा मे वरदे कपिलेन महानदि ॥
अन्वेषमाणास् तुरगं नीता वैवस्वतक्षयम् ॥
षष्टिस् तानि सहस्राणि सागराणां महात्मनाम् ॥
कापिलं तेज आसाद्य क्षणेन निधनं गताः ॥
तेषाम् एवं विनष्टानां स्वर्गे वासो न विद्यते ॥
यावत् तानि शरीराणि त्वं जलैर् नाभिषिञ्चसि ॥
स्वर्गं नय महाभागे मत्पितॄन् सगरात्मजान् ॥
तेषाम् अर्थे ऽभियाचामि त्वाम् अहं वै महानदि ॥
एतच् छ्रुत्वा वचो राज्ञो गङ्गा लोकनमस्कृता ॥
भगीरथम् इदं वाक्यं सुप्रीता समभाषत ॥
करिष्यामि महाराज वचस् ते नात्र संशयः ॥
वेगं तु मम दुर्धार्यं पतन्त्या गगनाच् च्युतम् ॥
न शक्तस् त्रिषु लोकेषु कश् चिद् धारयितुं नृप ॥
अन्यत्र विबुधश्रेष्ठान् नीलकण्ठान् महेश्वरात् ॥
तं तोषय महाबाहो तपसा वरदं हरम् ॥
स तु मां प्रच्युतां देवः शिरसा धारयिष्यति ॥
करिष्यति च ते कामं पितॄणां हितकाम्यया ॥
एतच् छ्रुत्वा वचो राजन् महाराजो भगीरथः ॥
कैलासं पर्वतं गत्वा तोषयाम् आस शंकरम् ॥
ततस् तेन समागम्य कालयोगेन केन चित् ॥
अगृह्णाच् च वरं तस्माद् गङ्गाया धारणं नृप ॥
स्वर्गवासं समुद्दिश्य पितॄणां स नरोत्तमः ॥

转写 (IAST)

gaṅgovāca
kim icchasi mahārāja mattaḥ kiṃ ca dadāni te ||
tad bravīhi naraśreṣṭha kariṣyāmi vacas tava ||
lomaśa uvāca
evam uktaḥ pratyuvāca rājā haimavatīṃ tadā ||
pitāmahā me varade kapilena mahānadi ||
anveṣamāṇās turagaṃ nītā vaivasvatakṣayam ||
ṣaṣṭis tāni sahasrāṇi sāgarāṇāṃ mahātmanām ||
kāpilaṃ teja āsādya kṣaṇena nidhanaṃ gatāḥ ||
teṣām evaṃ vinaṣṭānāṃ svarge vāso na vidyate ||
yāvat tāni śarīrāṇi tvaṃ jalair nābhiṣiñcasi ||
svargaṃ naya mahābhāge matpitṝn sagarātmajān ||
teṣām arthe 'bhiyācāmi tvām ahaṃ vai mahānadi ||
etac chrutvā vaco rājño gaṅgā lokanamaskṛtā ||
bhagīratham idaṃ vākyaṃ suprītā samabhāṣata ||
kariṣyāmi mahārāja vacas te nātra saṃśayaḥ ||
vegaṃ tu mama durdhāryaṃ patantyā gaganāc cyutam ||
na śaktas triṣu lokeṣu kaś cid dhārayituṃ nṛpa ||
anyatra vibudhaśreṣṭhān nīlakaṇṭhān maheśvarāt ||
taṃ toṣaya mahābāho tapasā varadaṃ haram ||
sa tu māṃ pracyutāṃ devaḥ śirasā dhārayiṣyati ||
kariṣyati ca te kāmaṃ pitṝṇāṃ hitakāmyayā ||
etac chrutvā vaco rājan mahārājo bhagīrathaḥ ||
kailāsaṃ parvataṃ gatvā toṣayām āsa śaṃkaram ||
tatas tena samāgamya kālayogena kena cit ||
agṛhṇāc ca varaṃ tasmād gaṅgāyā dhāraṇaṃ nṛpa ||
svargavāsaṃ samuddiśya pitṝṇāṃ sa narottamaḥ ||

逐字释义

梵语IAST释义

गङ्गोवाच किम् इच्छसि महाराज मत्तः किं च ददानि ते ॥ तद् ब्रवीहि नरश्रेष्ठ करिष्यामि वचस् तव ॥ लोमश उवाच एवम् उक्तः प्रत्युवाच राजा हैमवतीं तदा ॥ पितामहा मे वरदे कपिलेन महानदि ॥ अन्वेषमाणास् तुरगं नीता वैवस्वतक्षयम् ॥ षष्टिस् तानि सहस्राणि सागराणां महात्मनाम् ॥ कापिलं तेज आसाद्य क्षणेन निधनं गताः ॥ तेषाम् एवं विनष्टानां स्वर्गे वासो न विद्यते ॥ यावत् तानि शरीराणि त्वं जलैर् नाभिषिञ्चसि ॥ स्वर्गं नय महाभागे मत्पितॄन् सगरात्मजान् ॥ तेषाम् अर्थे ऽभियाचामि त्वाम् अहं वै महानदि ॥ एतच् छ्रुत्वा वचो राज्ञो गङ्गा लोकनमस्कृता ॥ भगीरथम् इदं वाक्यं सुप्रीता समभाषत ॥ करिष्यामि महाराज वचस् ते नात्र संशयः ॥ वेगं तु मम दुर्धार्यं पतन्त्या गगनाच् च्युतम् ॥ न शक्तस् त्रिषु लोकेषु कश् चिद् धारयितुं नृप ॥ अन्यत्र विबुधश्रेष्ठान् नीलकण्ठान् महेश्वरात् ॥ तं तोषय महाबाहो तपसा वरदं हरम् ॥ स तु मां प्रच्युतां देवः शिरसा धारयिष्यति ॥ करिष्यति च ते कामं पितॄणां हितकाम्यया ॥ एतच् छ्रुत्वा वचो राजन् महाराजो भगीरथः ॥ कैलासं पर्वतं गत्वा तोषयाम् आस शंकरम् ॥ ततस् तेन समागम्य कालयोगेन केन चित् ॥ अगृह्णाच् च वरं तस्माद् गङ्गाया धारणं नृप ॥ स्वर्गवासं समुद्दिश्य पितॄणां स नरोत्तमः ॥gaṅgovāca kim icchasi mahārāja mattaḥ kiṃ ca dadāni te || tad bravīhi naraśreṣṭha kariṣyāmi vacas tava || lomaśa uvāca evam uktaḥ pratyuvāca rājā haimavatīṃ tadā || pitāmahā me varade kapilena mahānadi || anveṣamāṇās turagaṃ nītā vaivasvatakṣayam || ṣaṣṭis tāni sahasrāṇi sāgarāṇāṃ mahātmanām || kāpilaṃ teja āsādya kṣaṇena nidhanaṃ gatāḥ || teṣām evaṃ vinaṣṭānāṃ svarge vāso na vidyate || yāvat tāni śarīrāṇi tvaṃ jalair nābhiṣiñcasi || svargaṃ naya mahābhāge matpitṝn sagarātmajān || teṣām arthe 'bhiyācāmi tvām ahaṃ vai mahānadi || etac chrutvā vaco rājño gaṅgā lokanamaskṛtā || bhagīratham idaṃ vākyaṃ suprītā samabhāṣata || kariṣyāmi mahārāja vacas te nātra saṃśayaḥ || vegaṃ tu mama durdhāryaṃ patantyā gaganāc cyutam || na śaktas triṣu lokeṣu kaś cid dhārayituṃ nṛpa || anyatra vibudhaśreṣṭhān nīlakaṇṭhān maheśvarāt || taṃ toṣaya mahābāho tapasā varadaṃ haram || sa tu māṃ pracyutāṃ devaḥ śirasā dhārayiṣyati || kariṣyati ca te kāmaṃ pitṝṇāṃ hitakāmyayā || etac chrutvā vaco rājan mahārājo bhagīrathaḥ || kailāsaṃ parvataṃ gatvā toṣayām āsa śaṃkaram || tatas tena samāgamya kālayogena kena cit || agṛhṇāc ca varaṃ tasmād gaṅgāyā dhāraṇaṃ nṛpa || svargavāsaṃ samuddiśya pitṝṇāṃ sa narottamaḥ ||Ganga asks Bhagiratha what he desires; Bhagiratha bows and says that his forefathers, the sons of Sagara, who were searching for the horse, were sent by Kapila to the abode of Yama, and until Ganga washes their bodies with her waters, they cannot dwell in heaven; he asks Ganga to lead them to heaven; Ganga agrees, but says that no one in the three worlds except blue-throated Maheshvara can withstand her fall from heaven; she tells him to propitiate Hara, who will hold her on his head and grant Bhagiratha's wish for the good of his ancestors; Bhagiratha goes to Kailasa, propitiates Shankara, and receives from him the boon of holding Ganga for the heavenly dwelling of his ancestors.

译文

Ganga said: 'What do you desire, great king? What shall I give you? Tell me this, best of men, and I will do as you say.' Lomasha said: 'Thus addressed, the king then replied to the daughter of Himavat: "Giver of boons, great river, my ancestors, the sons of Sagara, who were searching for the horse, were sent by Kapila to the abode of Vaivasvata. Sixty thousand great Sagaras, encountering the radiance of Kapila, perished in an instant. For those who perished thus, there is no dwelling in heaven until you wash these bodies with your waters. O greatly blessed one, lead my ancestors, the sons of Sagara, to heaven. For their sake I entreat you, O great river." Hearing the king's words, Ganga, honored by the world, greatly pleased, spoke this word to Bhagiratha: "I will do as you say, great king, without doubt. But my current, when I fall from heaven, is hard to hold back. No one in the three worlds is able to bear it, except the best of the gods, blue-throated Maheshvara. Propitiate Hara, the boon-giver, with tapas, O mighty-armed one. That god will hold me on his head when I fall, and will grant your wish, desiring the welfare of your ancestors." Hearing this word, O king, the great king Bhagiratha went to Mount Kailasa and propitiated Shankara. Then, in due course of time, having met with him, the best of men obtained from him the boon: the bearing of Ganga for the sake of the heavenly dwelling of his ancestors.'

注释

Ganga agrees to save them, but her power needs Shiva. Grace descends when the stream of compassion meets a support able to hold it.

版本

b368d82bcb3f · 发布于 2026年7月16日 17:02:54 UTC

可用语言RUEN