摩诃婆罗多 3.262.23-29

天城文

शुश्राव तस्य वैदेही ततस् तां करुणां गिरम् ॥
सा प्राद्रवद् यतः शब्दस् ताम् उवाचाथ लक्ष्मणः ॥
अलं ते शङ्कया भीरु को रामं विषहिष्यति ॥
मुहूर्ताद् द्रक्ष्यसे रामम् आगतं तं शुचिस्मिते ॥
इत्य् उक्त्वा सा प्ररुदती पर्यशङ्कत देवरम् ॥
हता वै स्त्रीस्वभावेन शुद्धचारित्रभूषणम् ॥
सा तं परुषम् आरब्धा वक्तुं साध्वी पतिव्रता ॥
नैष कालो भवेन् मूढ यं त्वं प्रार्थयसे हृदा ॥
अप्य् अहं शस्त्रम् आदाय हन्याम् आत्मानम् आत्मना ॥
पतेयं गिरिशृङ्गाद् वा विशेयं वा हुताशनम् ॥
रामं भर्तारम् उत्सृज्य न त्व् अहं त्वां कथं चन ॥
निहीनम् उपतिष्ठेयं शार्दूली क्रोष्टुकं यथा ॥
एतादृशं वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः प्रियराघवः ॥
पिधाय कर्णौ सद्वृत्तः प्रस्थितो येन राघवः ॥
स रामस्य पदं गृह्य प्रससार धनुर्धरः ॥

转写 (IAST)

śuśrāva tasya vaidehī tatas tāṃ karuṇāṃ giram ||
sā prādravad yataḥ śabdas tām uvācātha lakṣmaṇaḥ ||
alaṃ te śaṅkayā bhīru ko rāmaṃ viṣahiṣyati ||
muhūrtād drakṣyase rāmam āgataṃ taṃ śucismite ||
ity uktvā sā prarudatī paryaśaṅkata devaram ||
hatā vai strīsvabhāvena śuddhacāritrabhūṣaṇam ||
sā taṃ paruṣam ārabdhā vaktuṃ sādhvī pativratā ||
naiṣa kālo bhaven mūḍha yaṃ tvaṃ prārthayase hṛdā ||
apy ahaṃ śastram ādāya hanyām ātmānam ātmanā ||
pateyaṃ giriśṛṅgād vā viśeyaṃ vā hutāśanam ||
rāmaṃ bhartāram utsṛjya na tv ahaṃ tvāṃ kathaṃ cana ||
nihīnam upatiṣṭheyaṃ śārdūlī kroṣṭukaṃ yathā ||
etādṛśaṃ vacaḥ śrutvā lakṣmaṇaḥ priyarāghavaḥ ||
pidhāya karṇau sadvṛttaḥ prasthito yena rāghavaḥ ||
sa rāmasya padaṃ gṛhya prasasāra dhanurdharaḥ ||

逐字释义

梵语IAST释义

शुश्राव तस्य वैदेही ततस् तां करुणां गिरम् ॥ सा प्राद्रवद् यतः शब्दस् ताम् उवाचाथ लक्ष्मणः ॥ अलं ते शङ्कया भीरु को रामं विषहिष्यति ॥ मुहूर्ताद् द्रक्ष्यसे रामम् आगतं तं शुचिस्मिते ॥ इत्य् उक्त्वा सा प्ररुदती पर्यशङ्कत देवरम् ॥ हता वै स्त्रीस्वभावेन शुद्धचारित्रभूषणम् ॥ सा तं परुषम् आरब्धा वक्तुं साध्वी पतिव्रता ॥ नैष कालो भवेन् मूढ यं त्वं प्रार्थयसे हृदा ॥ अप्य् अहं शस्त्रम् आदाय हन्याम् आत्मानम् आत्मना ॥ पतेयं गिरिशृङ्गाद् वा विशेयं वा हुताशनम् ॥ रामं भर्तारम् उत्सृज्य न त्व् अहं त्वां कथं चन ॥ निहीनम् उपतिष्ठेयं शार्दूली क्रोष्टुकं यथा ॥ एतादृशं वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः प्रियराघवः ॥ पिधाय कर्णौ सद्वृत्तः प्रस्थितो येन राघवः ॥ स रामस्य पदं गृह्य प्रससार धनुर्धरः ॥śuśrāva tasya vaidehī tatas tāṃ karuṇāṃ giram || sā prādravad yataḥ śabdas tām uvācātha lakṣmaṇaḥ || alaṃ te śaṅkayā bhīru ko rāmaṃ viṣahiṣyati || muhūrtād drakṣyase rāmam āgataṃ taṃ śucismite || ity uktvā sā prarudatī paryaśaṅkata devaram || hatā vai strīsvabhāvena śuddhacāritrabhūṣaṇam || sā taṃ paruṣam ārabdhā vaktuṃ sādhvī pativratā || naiṣa kālo bhaven mūḍha yaṃ tvaṃ prārthayase hṛdā || apy ahaṃ śastram ādāya hanyām ātmānam ātmanā || pateyaṃ giriśṛṅgād vā viśeyaṃ vā hutāśanam || rāmaṃ bhartāram utsṛjya na tv ahaṃ tvāṃ kathaṃ cana || nihīnam upatiṣṭheyaṃ śārdūlī kroṣṭukaṃ yathā || etādṛśaṃ vacaḥ śrutvā lakṣmaṇaḥ priyarāghavaḥ || pidhāya karṇau sadvṛttaḥ prasthito yena rāghavaḥ || sa rāmasya padaṃ gṛhya prasasāra dhanurdharaḥ ||Sita hears Marica's piteous cry and runs toward the sound; Lakshmana tells her not to fear, because no one can overcome Rama and soon she will see him return; but Sita, weeping, suspects her brother-in-law and, overcome by her woman's nature, speaks harsh words to the pure-hearted Lakshmana: this is not the time for the desire he carries in his heart; sooner would she kill herself with a weapon, fall from a mountain peak, or enter the fire than abandon Rama and draw near to base Lakshmana, as a tigress would draw near a jackal; hearing this, the virtuous Lakshmana covers his ears and sets out along Rama's trail.

译文

Sita heard the piteous cry and ran toward the sound. Lakshmana said: 'Enough of your suspicion, timid one. Who could overcome Rama? In a moment you will see him return.' But Sita, weeping, grew suspicious of her brother-in-law and, overcome by her woman's nature, spoke harsh words to the pure-hearted Lakshmana: 'This is not the time for the desire you carry in your heart. Sooner would I kill myself with a weapon, fall from a mountain peak, or enter the fire than abandon my husband Rama and draw near to you, base as you are, as a tigress would draw near a jackal.' Hearing these words, the virtuous Lakshmana covered his ears and, taking Rama's trail, set out after him.

注释

Fear and love can cloud the speech of even a pure heart. Lakshmana suffers under Sita's words, yet still acts out of obedience and care.

版本

c5232d7251f2 · 发布于 2026年7月16日 17:30:22 UTC

可用语言RUEN