摩诃婆罗多
Bhishma-samadhana-parva (Reconciliation in the Kuru Camp)4.46.1-11
3929 / 15823
摩诃婆罗多 · 4.46.1-11
天城文

भीष्म उवाच
साधु पश्यति वै द्रोणः कृपः साध्व् अनुपश्यति ॥
कर्णस् तु क्षत्रधर्मेण यथावद् योद्धुम् इच्छति ॥
आचार्यो नाभिषक्तव्यः पुरुषेण विजानता ॥
देशकालौ तु संप्रेक्ष्य योद्धव्यम् इति मे मतिः ॥
यस्य सूर्यसमाः पञ्च सपत्नाः स्युः प्रहारिणः ॥
कथम् अभ्युदये तेषां न प्रमुह्येत पण्डितः ॥
स्वार्थे सर्वे विमुह्यन्ति ये ऽपि धर्मविदो जनाः ॥
तस्माद् राजन् ब्रवीम्य् एष वाक्यं ते यदि रोचते ॥
कर्णो यद् अभ्यवोचन् नस् तेजःसंजननाय तत् ॥
आचार्यपुत्रः क्षमतां महत् कार्यम् उपस्थितम् ॥
नायं कालो विरोधस्य कौन्तेये समुपस्थिते ॥
क्षन्तव्यं भवता सर्वम् आचार्येण कृपेण च ॥
भवतां हि कृतास्त्रत्वं यथादित्ये प्रभा तथा ॥
यथा चन्द्रमसो लक्ष्म सर्वथा नापकृष्यते ॥
एवं भवत्सु ब्राह्मण्यं ब्रह्मास्त्रं च प्रतिष्ठितम् ॥
चत्वार एकतो वेदाः क्षात्रम् एकत्र दृश्यते ॥
नैतत् समस्तम् उभयं कस्मिंश् चिद् अनुशुश्रुमः ॥
अन्यत्र भारताचार्यात् सपुत्राद् इति मे मतिः ॥
ब्रह्मास्त्रं चैव वेदाश् च नैतद् अन्यत्र दृश्यते ॥
आचार्यपुत्रः क्षमतां नायं कालः स्वभेदने ॥
सर्वे संहत्य युध्यामः पाकशासनिम् आगतम् ॥
बलस्य व्यसनानीह यान्य् उक्तानि मनीषिभिः ॥
मुख्यो भेदो हि तेषां वै पापिष्ठो विदुषां मतः ॥

转写 (IAST)

bhīṣma uvāca
sādhu paśyati vai droṇaḥ kṛpaḥ sādhv anupaśyati ||
karṇas tu kṣatradharmeṇa yathāvad yoddhum icchati ||
ācāryo nābhiṣaktavyaḥ puruṣeṇa vijānatā ||
deśakālau tu saṃprekṣya yoddhavyam iti me matiḥ ||
yasya sūryasamāḥ pañca sapatnāḥ syuḥ prahāriṇaḥ ||
katham abhyudaye teṣāṃ na pramuhyeta paṇḍitaḥ ||
svārthe sarve vimuhyanti ye 'pi dharmavido janāḥ ||
tasmād rājan bravīmy eṣa vākyaṃ te yadi rocate ||
karṇo yad abhyavocan nas tejaḥsaṃjananāya tat ||
ācāryaputraḥ kṣamatāṃ mahat kāryam upasthitam ||
nāyaṃ kālo virodhasya kaunteye samupasthite ||
kṣantavyaṃ bhavatā sarvam ācāryeṇa kṛpeṇa ca ||
bhavatāṃ hi kṛtāstratvaṃ yathāditye prabhā tathā ||
yathā candramaso lakṣma sarvathā nāpakṛṣyate ||
evaṃ bhavatsu brāhmaṇyaṃ brahmāstraṃ ca pratiṣṭhitam ||
catvāra ekato vedāḥ kṣātram ekatra dṛśyate ||
naitat samastam ubhayaṃ kasmiṃś cid anuśuśrumaḥ ||
anyatra bhāratācāryāt saputrād iti me matiḥ ||
brahmāstraṃ caiva vedāś ca naitad anyatra dṛśyate ||
ācāryaputraḥ kṣamatāṃ nāyaṃ kālaḥ svabhedane ||
sarve saṃhatya yudhyāmaḥ pākaśāsanim āgatam ||
balasya vyasanānīha yāny uktāni manīṣibhiḥ ||
mukhyo bhedo hi teṣāṃ vai pāpiṣṭho viduṣāṃ mataḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
भीष्मbhīṣmaBhishma
उवाचuvācasaid
साधुsādhuwell
पश्यतिpaśyatito see
वैvaiindeed
द्रोणःdroṇaḥDrona
कृपःkṛpaḥKripa
साध्व्sādhvwell
अनुपश्यतिanupaśyatito see
कर्णस्karṇasKarna
तुtubut, indeed
क्षत्रधर्मेणkṣatradharmeṇakshatriya
यथावद्yathāvadto say
योद्धुम्yoddhumto fight
इच्छतिicchatiwishes
आचार्योācāryoteacher
नाभिषक्तव्यःnābhiṣaktavyaḥform nābhiṣaktavyaḥ
पुरुषेणpuruṣeṇaform puruṣeṇa
विजानताvijānatāform vijānatā
देशकालौdeśakālauform deśakālau
तुtubut, indeed
संप्रेक्ष्यsaṃprekṣyahaving seen
योद्धव्यम्yoddhavyamform yoddhavyam
इतिitithus, so
मेmemy, to me
मतिःmatiḥthought, decision
यस्यyasyawhose, of whom
सूर्यसमाःsūryasamāḥform sūryasamāḥ
पञ्चpañcafive
सपत्नाःsapatnāḥfell
स्युःsyuḥform syuḥ
प्रहारिणःprahāriṇaḥstriking, dealing blows
कथम्kathamform katham
अभ्युदयेabhyudayeform abhyudaye
तेषांteṣāṃtheir, of those
nanot
प्रमुह्येतpramuhyetaform pramuhyeta
पण्डितःpaṇḍitaḥwise
स्वार्थेsvārtheform svārthe
सर्वेsarveall
विमुह्यन्तिvimuhyantiform vimuhyanti
येyewho
ऽपि'pialso, even
धर्मविदोdharmavidodharma
जनाःjanāḥpeople
तस्माद्tasmādtherefore
राजन्rājanO king
ब्रवीम्य्bravīmyform bravīmy
एषeṣathis
वाक्यंvākyaṃword, speech
तेtethey; to you
यदिyadiif
रोचतेrocatepleases
कर्णोkarṇoKarna
यद्yadwhich, when
अभ्यवोचन्abhyavocanform abhyavocan
नस्nasform nas
तेजःसंजननायtejaḥsaṃjananāyaform tejaḥsaṃjananāya
तत्tatthat, this
आचार्यपुत्रःācāryaputraḥteacher, son
क्षमतांkṣamatāṃforgive
महत्mahatgreat
कार्यम्kāryamform kāryam
उपस्थितम्upasthitamform upasthitam
नायंnāyaṃform nāyaṃ
कालोkāloform kālo
विरोधस्यvirodhasyaform virodhasya
कौन्तेयेkaunteyeKaunteya
समुपस्थितेsamupasthiteform samupasthite
क्षन्तव्यंkṣantavyaṃform kṣantavyaṃ
भवताbhavatāby you
सर्वम्sarvamall, everything
आचार्येणācāryeṇateacher
कृपेणkṛpeṇaKripa
caand
भवतांbhavatāṃform bhavatāṃ
हिhiindeed
कृतास्त्रत्वंkṛtāstratvaṃform kṛtāstratvaṃ
यथादित्येyathādityeform yathāditye
प्रभाprabhāform prabhā
तथाtathāso, thus
यथाyathāas
चन्द्रमसोcandramasoform candramaso
लक्ष्मlakṣmaform lakṣma
सर्वथाsarvathāin any case
नापकृष्यतेnāpakṛṣyateform nāpakṛṣyate
एवंevaṃthus
भवत्सुbhavatsuform bhavatsu
ब्राह्मण्यंbrāhmaṇyaṃbrahmin
ब्रह्मास्त्रंbrahmāstraṃform brahmāstraṃ
caand
प्रतिष्ठितम्pratiṣṭhitamform pratiṣṭhitam
चत्वारcatvāraform catvāra
एकतोekatoform ekato
वेदाःvedāḥform vedāḥ
क्षात्रम्kṣātramform kṣātram
एकत्रekatraform ekatra
दृश्यतेdṛśyatevisible
नैतत्naitatform naitat
समस्तम्samastamform samastam
उभयंubhayaṃfear, horse
कस्मिंश्kasmiṃśform kasmiṃś
चिद्cidindeed, or
अनुशुश्रुमःanuśuśrumaḥform anuśuśrumaḥ
अन्यत्रanyatraelsewhere
भारताचार्यात्bhāratācāryātteacher
सपुत्राद्saputrādson
इतिitithus, so
मेmemy, to me
मतिःmatiḥthought, decision
ब्रह्मास्त्रंbrahmāstraṃform brahmāstraṃ
चैवcaivaand indeed
वेदाश्vedāśform vedāś
caand
नैतद्naitadform naitad
अन्यत्रanyatraelsewhere
दृश्यतेdṛśyatevisible
आचार्यपुत्रःācāryaputraḥteacher, son
क्षमतांkṣamatāṃforgive
नायंnāyaṃform nāyaṃ
कालःkālaḥform kālaḥ
स्वभेदनेsvabhedaneform svabhedane
सर्वेsarveall
संहत्यsaṃhatyaform saṃhatya
युध्यामःyudhyāmaḥform yudhyāmaḥ
पाकशासनिम्pākaśāsanimform pākaśāsanim
आगतम्āgatamarrived
बलस्यbalasyaform balasya
व्यसनानीहvyasanānīhaform vyasanānīha
यान्य्yānyform yāny
उक्तानिuktāniform uktāni
मनीषिभिःmanīṣibhiḥform manīṣibhiḥ
मुख्योmukhyoform mukhyo
भेदोbhedoform bhedo
हिhiindeed
तेषांteṣāṃtheir, of those
वैvaiindeed
पापिष्ठोpāpiṣṭhoform pāpiṣṭho
विदुषांviduṣāṃform viduṣāṃ
मतःmataḥform mataḥ
译文

Bhishma said: 'Drona sees well, and Kripa perceives well. Karna, for his part, wishes to fight properly, according to the kshatriya's dharma. A discerning man should not reproach his teacher. But one should fight only after weighing place and time -- such is my judgment. When a man has five foes equal to the sun, all eager to strike, how could a wise man fail to be shaken at their rising? For the sake of their own advantage, all men grow confused, even those who know dharma. Therefore, O king, I say this word to you, if it pleases you. What Karna said to us was spoken only to kindle his own fire. Let the teacher's son forgive; a great task is at hand. This is no time for discord, now that the son of Kunti has drawn near. You must forgive everything, both the teacher and Kripa. Your mastery of weapons is like the light in the sun; just as the moon's mark can never be taken from it, so in you brahminhood and the brahmastra stand firmly established. On one side are the four Vedas, on the other kshatriya strength -- and we have never heard of both being found completely together anywhere except in the teacher of the Bharatas together with his son; such is my judgment. The brahmastra together with the Vedas -- this is seen nowhere else. Let the teacher's son forgive; this is no time for division among our own. Let us all fight together against the son of Pakashasana who has come. Of the calamities of an army that the wise have named, the chief is discord; it is held by the learned to be the most sinful of all.'

版本

d773a6619ada · 发布于 2026年7月16日 18:27:29 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂