摩诃婆罗多
Virata-dyuta-parva (The Game of Virata)4.63.32-42
3979 / 15823
摩诃婆罗多 · 4.63.32-42
天城文

विराट उवाच
स्त्रियो गावो हिरण्यं च यच् चान्यद् वसु किं चन ॥
न मे किं चित् त्वया रक्ष्यम् अन्तरेणापि देवितुम् ॥
कङ्क उवाच
किं ते द्यूतेन राजेन्द्र बहुदोषेण मानद ॥
देवने बहवो दोषास् तस्मात् तत् परिवर्जयेत् ॥
श्रुतस् ते यदि वा दृष्टः पाण्डवो वै युधिष्ठिरः ॥
स राज्यं सुमहत् स्फीतं भ्रातॄंश् च त्रिदशोपमान् ॥
द्यूते हारितवान् सर्वं तस्माद् द्यूतं न रोचये ॥
अथ वा मन्यसे राजन् दीव्याव यदि रोचते ॥
वैशंपायन उवाच
प्रवर्तमाने द्यूते तु मत्स्यः पाण्डवम् अब्रवीत् ॥
पश्य पुत्रेण मे युद्धे तादृशाः कुरवो जिताः ॥
ततो ऽब्रवीन् मत्स्यराजं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
बृहन्नडा यस्य यन्ता कथं स न विजेष्यति ॥
इत्य् उक्तः कुपितो राजा मत्स्यः पाण्डवम् अब्रवीत् ॥
समं पुत्रेण मे षण्ढं ब्रह्मबन्धो प्रशंससि ॥
वाच्यावाच्यं न जानीषे नूनं माम् अवमन्यसे ॥
भीष्मद्रोणमुखान् सर्वान् कस्मान् न स विजेष्यति ॥
वयस्यत्वात् तु ते ब्रह्मन्न् अपराधम् इमं क्षमे ॥
नेदृशं ते पुनर् वाच्यं यदि जीवितुम् इच्छसि ॥
युधिष्ठिर उवाच
यत्र द्रोणस् तथा भीष्मो द्रौणिर् वैकर्तनः कृपः ॥
दुर्योधनश् च राजेन्द्र तथान्ये च महारथाः ॥
मरुद्गणैः परिवृतः साक्षाद् अपि शतक्रतुः ॥
को ऽन्यो बृहन्नडायास् तान् प्रतियुध्येत संगतान् ॥

转写 (IAST)

virāṭa uvāca
striyo gāvo hiraṇyaṃ ca yac cānyad vasu kiṃ cana ||
na me kiṃ cit tvayā rakṣyam antareṇāpi devitum ||
kaṅka uvāca
kiṃ te dyūtena rājendra bahudoṣeṇa mānada ||
devane bahavo doṣās tasmāt tat parivarjayet ||
śrutas te yadi vā dṛṣṭaḥ pāṇḍavo vai yudhiṣṭhiraḥ ||
sa rājyaṃ sumahat sphītaṃ bhrātṝṃś ca tridaśopamān ||
dyūte hāritavān sarvaṃ tasmād dyūtaṃ na rocaye ||
atha vā manyase rājan dīvyāva yadi rocate ||
vaiśaṃpāyana uvāca
pravartamāne dyūte tu matsyaḥ pāṇḍavam abravīt ||
paśya putreṇa me yuddhe tādṛśāḥ kuravo jitāḥ ||
tato 'bravīn matsyarājaṃ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ ||
bṛhannaḍā yasya yantā kathaṃ sa na vijeṣyati ||
ity uktaḥ kupito rājā matsyaḥ pāṇḍavam abravīt ||
samaṃ putreṇa me ṣaṇḍhaṃ brahmabandho praśaṃsasi ||
vācyāvācyaṃ na jānīṣe nūnaṃ mām avamanyase ||
bhīṣmadroṇamukhān sarvān kasmān na sa vijeṣyati ||
vayasyatvāt tu te brahmann aparādham imaṃ kṣame ||
nedṛśaṃ te punar vācyaṃ yadi jīvitum icchasi ||
yudhiṣṭhira uvāca
yatra droṇas tathā bhīṣmo drauṇir vaikartanaḥ kṛpaḥ ||
duryodhanaś ca rājendra tathānye ca mahārathāḥ ||
marudgaṇaiḥ parivṛtaḥ sākṣād api śatakratuḥ ||
ko 'nyo bṛhannaḍāyās tān pratiyudhyeta saṃgatān ||

逐字释义
梵语IAST释义
विराटvirāṭaVirata
उवाचuvācasaid
स्त्रियोstriyowomen
गावोgāvocows
हिरण्यंhiraṇyaṃform of hiraṇyaṃ
caand
यच्yacwhich
चान्यद्cānyadform of cānyad
वसुvasuwealth
किंkiṃwhat?
चनcanaor, either
nanot
मेmeto me, my
किंkiṃwhat?
चित्citor, either
त्वयाtvayāby you
रक्ष्यम्rakṣyamform of rakṣyam
अन्तरेणापिantareṇāpiform of antareṇāpi
देवितुम्devitumform of devitum
कङ्कkaṅkaKanka
उवाचuvācasaid
किंkiṃwhat?
तेtethey; to you
द्यूतेनdyūtenawith the game of dice
राजेन्द्रrājendrao best of kings
बहुदोषेणbahudoṣeṇaform of bahudoṣeṇa
मानदmānadaform of mānada
देवनेdevanegod
बहवोbahavomany
दोषास्doṣāsform of doṣās
तस्मात्tasmāttherefore
तत्tatthat, this
परिवर्जयेत्parivarjayetform of parivarjayet
श्रुतस्śrutasform of śrutas
तेtethey; to you
यदिyadiif
वाor
दृष्टःdṛṣṭaḥform of dṛṣṭaḥ
पाण्डवोpāṇḍavoPandava
वैvaitruly
युधिष्ठिरःyudhiṣṭhiraḥYudhishthira
sahe, this one
राज्यंrājyaṃking
सुमहत्sumahatform of sumahat
स्फीतंsphītaṃform of sphītaṃ
भ्रातॄंश्bhrātṝṃśform of bhrātṝṃś
caand
त्रिदशोपमान्tridaśopamānform of tridaśopamān
द्यूतेdyūteform of dyūte
हारितवान्hāritavānform of hāritavān
सर्वंsarvaṃeverything
तस्माद्tasmādtherefore
द्यूतंdyūtaṃform of dyūtaṃ
nanot
रोचयेrocayeform of rocaye
अथathathen
वाor
मन्यसेmanyaseyou think
राजन्rājano king
दीव्यावdīvyāvaform of dīvyāva
यदिyadiif
रोचतेrocatepleases
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
प्रवर्तमानेpravartamāneform of pravartamāne
द्यूतेdyūteform of dyūte
तुtuyet, but
मत्स्यःmatsyaḥking of the Matsyas
पाण्डवम्pāṇḍavamPandava
अब्रवीत्abravītsaid
पश्यpaśyato see
पुत्रेणputreṇason
मेmeto me, my
युद्धेyuddhebattle
तादृशाःtādṛśāḥform of tādṛśāḥ
कुरवोkuravoKuru
जिताःjitāḥform of jitāḥ
ततोtatothen, from there
ऽब्रवीन्'bravīnform of 'bravīn
मत्स्यराजंmatsyarājaṃMatsya, king
धर्मपुत्रोdharmaputrodharma, son
युधिष्ठिरःyudhiṣṭhiraḥYudhishthira
बृहन्नडाbṛhannaḍāBrihannada
यस्यyasyawhose, of whom
यन्ताyantācharioteer
कथंkathaṃhow?
sahe, this one
nanot
विजेष्यतिvijeṣyatiform of vijeṣyati
इत्य्itythus, so
उक्तःuktaḥsaid, spoken
कुपितोkupitoform of kupito
राजाrājāking
मत्स्यःmatsyaḥking of the Matsyas
पाण्डवम्pāṇḍavamPandava
अब्रवीत्abravītsaid
समंsamaṃform of samaṃ
पुत्रेणputreṇason
मेmeto me, my
षण्ढंṣaṇḍhaṃform of ṣaṇḍhaṃ
ब्रह्मबन्धोbrahmabandhoform of brahmabandho
प्रशंससिpraśaṃsasiform of praśaṃsasi
वाच्यावाच्यंvācyāvācyaṃspeech
nanot
जानीषेjānīṣeform of jānīṣe
नूनंnūnaṃundoubtedly
माम्māmme
अवमन्यसेavamanyaseform of avamanyase
भीष्मद्रोणमुखान्bhīṣmadroṇamukhānBhishma, Drona
सर्वान्sarvānall
कस्मान्kasmānform of kasmān
nanot
sahe, this one
विजेष्यतिvijeṣyatiform of vijeṣyati
वयस्यत्वात्vayasyatvātform of vayasyatvāt
तुtuyet, but
तेtethey; to you
ब्रह्मन्न्brahmannform of brahmann
अपराधम्aparādhamform of aparādham
इमंimaṃthis one
क्षमेkṣameto forgive
नेदृशंnedṛśaṃform of nedṛśaṃ
तेtethey; to you
पुनर्punarman, husband
वाच्यंvācyaṃspeech
यदिyadiif
जीवितुम्jīvitumto live
इच्छसिicchasiyou wish
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraYudhishthira
उवाचuvācasaid
यत्रyatrawhere
द्रोणस्droṇasDrona
तथाtathāthus, likewise
भीष्मोbhīṣmoBhishma
द्रौणिर्drauṇirDrauni
वैकर्तनःvaikartanaḥVaikartana, Karna
कृपःkṛpaḥKripa
दुर्योधनश्duryodhanaśDuryodhana, wealth
caand
राजेन्द्रrājendrao best of kings
तथान्येtathānyeform of tathānye
caand
महारथाःmahārathāḥgreat, chariot
मरुद्गणैःmarudgaṇaiḥform of marudgaṇaiḥ
परिवृतःparivṛtaḥform of parivṛtaḥ
साक्षाद्sākṣāddirectly
अपिapialso, even
शतक्रतुःśatakratuḥform of śatakratuḥ
कोkowho?
ऽन्यो'nyoform of 'nyo
बृहन्नडायास्bṛhannaḍāyāsBrihannada, to strike, to kill
तान्tānthem, those
प्रतियुध्येतpratiyudhyetaform of pratiyudhyeta
संगतान्saṃgatānform of saṃgatān
译文

Virata said: "Women, cows, gold, and any other wealth need no protection from you, even should I choose to play." Kanka replied: "What use is the game to you, king of kings? It holds many faults, o giver of honor; therefore it should be shunned. You have heard or seen how the Pandava Yudhishthira, at play, lost his great and flourishing kingdom and his brothers who were like gods. Therefore the game does not please me. But if that is your wish, o king, let us play, if it pleases you." When the game had begun, the king of the Matsyas said to the Pandava: "Behold — my son in battle defeated such Kurus as these!" Then Dharmasuta Yudhishthira said to the king of the Matsyas: "How could he fail to conquer, whose charioteer is Brihannada?" Hearing this, the enraged king of the Matsyas said to the Pandava: "You compare a eunuch to my son, o brahmin-kinsman? You clearly do not know what may be said and what may not; surely you hold me in contempt. Why should my son not conquer all, led by Bhishma and Drona? Out of friendship for you, brahmin, I forgive this offense. But speak no more like this, if you wish to live." Yudhishthira said: "Where Drona is, and Bhishma, Drauni, Vaikartana, Kripa, Duryodhana, o best of kings, and the other great chariot-warriors — who else but Brihannada could fight against them, even were they surrounded by the hosts of the Maruts and by Shatakratu himself?"

版本

c863b44328cf · 发布于 2026年7月16日 18:42:56 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂