摩诃婆罗多
Karṇa-parva, adhyāya 18.1.18-24
8639 / 15823
摩诃婆罗多 · 8.1.18-24
天城文

जनमेजय उवाच
आपगेयं हतं श्रुत्वा द्रोणं च समरे परैः ॥
यो जगाम पराम् आर्तिं वृद्धो राजाम्बिकासुतः ॥
स श्रुत्वा निहतं कर्णं दुर्योधनहितैषिणम् ॥
कथं द्विजवर प्राणान् अधारयत दुःखितः ॥
यस्मिञ् जयाशां पुत्राणाम् अमन्यत स पार्थिवः ॥
तस्मिन् हते स कौरव्यः कथं प्राणान् अधारयत् ॥
दुर्मरं बत मन्ये ऽहं नृणां कृच्छ्रे ऽपि वर्तताम् ॥
यत्र कर्णं हतं श्रुत्वा नात्यजज् जीवितं नृपः ॥
तथा शांतनवं वृद्धं ब्रह्मन् बाह्लिकम् एव च ॥
द्रोणं च सोमदत्तं च भूरिश्रवसम् एव च ॥
तथैव चान्यान् सुहृदः पुत्रपौत्रांश् च पातितान् ॥
श्रुत्वा यन् नाजहात् प्राणांस् तन् मन्ये दुष्करं द्विज ॥
एतन् मे सर्वम् आचक्ष्व विस्तरेण तपोधन ॥
न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश् चरितं महत् ॥

转写 (IAST)

janamejaya uvāca
āpageyaṃ hataṃ śrutvā droṇaṃ ca samare paraiḥ ||
yo jagāma parām ārtiṃ vṛddho rājāmbikāsutaḥ ||
sa śrutvā nihataṃ karṇaṃ duryodhanahitaiṣiṇam ||
kathaṃ dvijavara prāṇān adhārayata duḥkhitaḥ ||
yasmiñ jayāśāṃ putrāṇām amanyata sa pārthivaḥ ||
tasmin hate sa kauravyaḥ kathaṃ prāṇān adhārayat ||
durmaraṃ bata manye 'haṃ nṛṇāṃ kṛcchre 'pi vartatām ||
yatra karṇaṃ hataṃ śrutvā nātyajaj jīvitaṃ nṛpaḥ ||
tathā śāṃtanavaṃ vṛddhaṃ brahman bāhlikam eva ca ||
droṇaṃ ca somadattaṃ ca bhūriśravasam eva ca ||
tathaiva cānyān suhṛdaḥ putrapautrāṃś ca pātitān ||
śrutvā yan nājahāt prāṇāṃs tan manye duṣkaraṃ dvija ||
etan me sarvam ācakṣva vistareṇa tapodhana ||
na hi tṛpyāmi pūrveṣāṃ śṛṇvānaś caritaṃ mahat ||

逐字释义
梵语IAST释义
जनमेजय उवाचjanamejaya uvācaДжанамеджая сказал; Джанамеджая произнёс
आपगेयम् हतम् श्रुत्वाāpageyam hatam śrutvāуслышав, что сын Апаги убит; услышав о гибели Бхишмы
द्रोणम् च समरे परैःdroṇam ca samare paraiḥи Дрона в битве врагами; и о Дроне, убитом противниками
यः जगाम पराम् आर्तिम्yaḥ jagāma parām ārtimкоторый пришёл в высшую муку; кто впал в крайнее страдание
वृद्धः राजा अम्बिकासुतःvṛddhaḥ rājā ambikāsutaḥстарый царь, сын Амбики; престарелый сын Амбики
सः श्रुत्वा निहतम् कर्णम्saḥ śrutvā nihatam karṇamон, услышав, что Карна убит; узнав о падении Карны
दुर्योधनहितैषिणम्duryodhanahitaiṣiṇamжелающий блага Дурьодхане; стремившийся к пользе Дурьодханы
कथम् द्विजवर प्राणान्katham dvijavara prāṇānкак, лучший дваждырождённый, жизнь; как же, о лучший брахман
अधारयत दुःखितःadhārayata duḥkhitaḥудержал, страдающий; сохранил жизнь в горе
यस्मिन् जयाशाम् पुत्राणाम्yasmin jayāśām putrāṇāmв ком надежду победы сыновей; на кого надежду победы сыновей
अमन्यत सः पार्थिवःamanyata saḥ pārthivaḥсчитал тот царь; возлагал владыка
तस्मिन् हते सः कौरव्यःtasmin hate saḥ kauravyaḥкогда он был убит, тот Кауравья; после его падения
कथम् प्राणान् अधारयत्katham prāṇān adhārayatкак жизнь удержал; как не расстался с жизнью
दुर्मरम् बत मन्ये अहम्durmaram bata manye ahamтрудно умереть, воистину думаю я; поистине смерть нелегка
नृणाम् कृच्छ्रे अपि वर्तताम्nṛṇām kṛcchre api vartatāmлюдям, даже пребывающим в беде; для людей в тяжком несчастье
यत्र कर्णम् हतम् श्रुत्वाyatra karṇam hatam śrutvāесли, услышав о гибели Карны; когда узнав о смерти Карны
न अत्यजत् जीवितम् नृपःna atyajat jīvitam nṛpaḥне оставил жизни царь; царь не бросил жизнь
तथा शांतनवम् वृद्धम्tathā śāṃtanavam vṛddhamтакже старого Шантанаву; также престарелого Бхишму
ब्रह्मन् बाह्लिकम् एव चbrahman bāhlikam eva caо брахман, и Бахлику; и Бахлику, о брахман
द्रोणम् च सोमदत्तम् चdroṇam ca somadattam caи Дрону, и Сомадатту; Дрону и Сомадатту
भूरिश्रवसम् एव चbhūriśravasam eva caи также Бхуришраваса; и Бхуришраваса
तथा एव च अन्यान् सुहृदःtathā eva ca anyān suhṛdaḥи так же других друзей; а также прочих близких
पुत्रपौत्रान् च पातितान्putrapautrān ca pātitānсыновей и внуков, поверженных; павших сыновей и внуков
श्रुत्वा यत् न अजहात् प्राणान्śrutvā yat na ajahāt prāṇānуслышав, что не оставил жизни; и всё же не умер
तत् मन्ये दुष्करम् द्विजtat manye duṣkaram dvijaто считаю трудным, о дваждырождённый; это кажется мне невероятным
एतत् मे सर्वम् आचक्ष्वetat me sarvam ācakṣvaэто мне всё расскажи; поведай мне всё это
विस्तरेण तपोधनvistareṇa tapodhanaподробно, богатый подвижничеством; подробно, о аскет
न हि तृप्यामि पूर्वेषाम्na hi tṛpyāmi pūrveṣāmведь я не насыщаюсь предками; я не пресыщаюсь
शृण्वानः चरितम् महत्śṛṇvānaḥ caritam mahatслушая великое деяние; слушая их великий путь
译文

Джанамеджая сказал: «Услышав о гибели сына Апаги и о том, что Дрона пал в битве от врагов, старый царь, сын Амбики, впал в крайнее страдание. Когда же он услышал, что убит Карна, желавший блага Дурьодхане, как он, страдающий, удержал жизнь, о лучший дваждырождённый? Тот царь возлагал на него надежду победы своих сыновей. Когда он пал, как этот Кауравья не расстался с жизнью? Поистине, думаю я, людям трудно умереть даже в тяжкой беде, если царь, услышав о гибели Карны, не оставил жизни. Он услышал и о старом Шантанаве, о Бахлике, о Дроне, Сомадатте и Бхуришравасе, о других друзьях, о павших сыновьях и внуках, и всё же не умер; это кажется мне невероятным, о дваждырождённый. Поведай мне всё это подробно, о богатый подвижничеством, ибо я не насыщаюсь, слушая великие деяния предков».

版本

c8af32b144d6 · 发布于 2026年6月20日 03:15:01 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂