摩诃婆罗多
Karṇa-parva, adhyāya 58.5.76-87
8674 / 15823
摩诃婆罗多 · 8.5.76-87
天城文

न हन्याम् अर्जुनं यावत् तावत् पादौ न धावये ॥
इति यस्य महाघोरं व्रतम् आसीन् महात्मनः ॥
यस्य भीतो वने नित्यं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
त्रयोदश समा निद्रां न लेभे पुरुषर्षभः ॥
यस्य वीर्यवतो वीर्यं समाश्रित्य महात्मनः ॥
मम पुत्रः सभां भार्यां पाण्डूनां नीतवान् बलात् ॥
तत्र चापि सभामध्ये पाण्डवानां च पश्यताम् ॥
दासभार्येति पाञ्चालीम् अब्रवीत् कुरुसंसदि ॥
यश् च गाण्डीवमुक्तानां स्पर्शम् उग्रम् अचिन्तयन् ॥
अपतिर् ह्य् असि कृष्णेति ब्रुवन् पार्थान् अवैक्षत ॥
यस्य नासीद् भयं पार्थैः सपुत्रैः सजनार्दनैः ॥
स्वबाहुबलम् आश्रित्य मुहूर्तम् अपि संजय ॥
तस्य नाहं वधं मन्ये देवैर् अपि सवासवैः ॥
प्रतीपम् उपधावद्भिः किं पुनस् तात पाण्डवैः ॥
न हि ज्यां स्पृशमानस्य तलत्रे चापि गृह्णतः ॥
पुमान् आधिरथेः कश् चित् प्रमुखे स्थातुम् अर्हति ॥
अपि स्यान् मेदिनी हीना सोमसूर्यप्रभांशुभिः ॥
न वधः पुरुषेन्द्रस्य समरेष्व् अपलायिनः ॥
यदि मन्दः सहायेन भ्रात्रा दुःशासनेन च ॥
वासुदेवस्य दुर्बुद्धिः प्रत्याख्यानम् अरोचयत् ॥
स नूनम् ऋषभस्कन्धं दृष्ट्वा कर्णं निपातितम् ॥
दुःशासनं च निहतं मन्ये शोचति पुत्रकः ॥
हतं वैकर्तनं श्रुत्वा द्वैरथे सव्यसाचिना ॥
जयतः पाण्डवान् दृष्ट्वा किं स्विद् दुर्योधनो ऽब्रवीत् ॥

转写 (IAST)

na hanyām arjunaṃ yāvat tāvat pādau na dhāvaye ||
iti yasya mahāghoraṃ vratam āsīn mahātmanaḥ ||
yasya bhīto vane nityaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
trayodaśa samā nidrāṃ na lebhe puruṣarṣabhaḥ ||
yasya vīryavato vīryaṃ samāśritya mahātmanaḥ ||
mama putraḥ sabhāṃ bhāryāṃ pāṇḍūnāṃ nītavān balāt ||
tatra cāpi sabhāmadhye pāṇḍavānāṃ ca paśyatām ||
dāsabhāryeti pāñcālīm abravīt kurusaṃsadi ||
yaś ca gāṇḍīvamuktānāṃ sparśam ugram acintayan ||
apatir hy asi kṛṣṇeti bruvan pārthān avaikṣata ||
yasya nāsīd bhayaṃ pārthaiḥ saputraiḥ sajanārdanaiḥ ||
svabāhubalam āśritya muhūrtam api saṃjaya ||
tasya nāhaṃ vadhaṃ manye devair api savāsavaiḥ ||
pratīpam upadhāvadbhiḥ kiṃ punas tāta pāṇḍavaiḥ ||
na hi jyāṃ spṛśamānasya talatre cāpi gṛhṇataḥ ||
pumān ādhiratheḥ kaś cit pramukhe sthātum arhati ||
api syān medinī hīnā somasūryaprabhāṃśubhiḥ ||
na vadhaḥ puruṣendrasya samareṣv apalāyinaḥ ||
yadi mandaḥ sahāyena bhrātrā duḥśāsanena ca ||
vāsudevasya durbuddhiḥ pratyākhyānam arocayat ||
sa nūnam ṛṣabhaskandhaṃ dṛṣṭvā karṇaṃ nipātitam ||
duḥśāsanaṃ ca nihataṃ manye śocati putrakaḥ ||
hataṃ vaikartanaṃ śrutvā dvairathe savyasācinā ||
jayataḥ pāṇḍavān dṛṣṭvā kiṃ svid duryodhano 'bravīt ||

逐字释义
梵语IAST释义
न हन्याम् अर्जुनम् यावत्na hanyām arjunam yāvatне убью Арджуну пока; пока не сражу Арджуну
तावत् पादौ न धावयेtāvat pādau na dhāvayeдо тех пор стопы не омою; ног не омою
इति यस्य महाघोरम्iti yasya mahāghoramтак чей страшный; таков был ужасный
व्रतम् आसीत् महात्मनःvratam āsīt mahātmanaḥобет был махатмы; обет великого
यस्य भीतः वने नित्यम्yasya bhītaḥ vane nityamкоторого боясь в лесу постоянно; из страха перед кем
धर्मराजः युधिष्ठिरःdharmarājaḥ yudhiṣṭhiraḥДхармараджа Юдхиштхира; царь дхармы
त्रयोदश समाः निद्राम्trayodaśa samāḥ nidrāmтринадцать лет сна; тринадцать лет сон
न लेभे पुरुषर्षभःna lebhe puruṣarṣabhaḥне получил, бык среди людей; не находил, лучший муж
यस्य वीर्यवतः वीर्यम्yasya vīryavataḥ vīryamчью доблестного доблесть; на чью силу
समाश्रित्य महात्मनःsamāśritya mahātmanaḥопираясь, махатмы; положившись
मम पुत्रः सभाम् भार्याम्mama putraḥ sabhām bhāryāmмой сын в собрание жену; мой сын жену
पाण्डूनाम् नीतवान् बलात्pāṇḍūnām nītavān balātПанду привёл силой; Пандавов силой привёл
तत्र च अपि सभामध्येtatra ca api sabhāmadhyeтам и также посреди собрания; и там в зале
पाण्डवानाम् च पश्यताम्pāṇḍavānām ca paśyatāmна глазах у Пандавов; пока Пандавы смотрели
दासभार्या इति पाञ्चालीम्dāsabhāryā iti pāñcālīmжена рабов, так Панчали; Панчали женой рабов
अब्रवीत् कुरुसंसदिabravīt kurusaṃsadiназвал в собрании Куру; назвал в куруйском совете
यः च गाण्डीवमुक्तानाम्yaḥ ca gāṇḍīvamuktānāmи который выпущенных из Гандивы; кто стрел Гандивы
स्पर्शम् उग्रम् अचिन्तयन्sparśam ugram acintayanсвирепого прикосновения не боясь; не думал о страшном касании
अपतिः हि असि कृष्णा इतिapatiḥ hi asi kṛṣṇā itiбез мужа ведь ты, Кришна, так; ты без мужа, Кришна
ब्रुवन् पार्थान् अवैक्षतbruvan pārthān avaikṣataговоря, на Партхов смотрел; говоря, глядел на Партхов
यस्य न आसीत् भयम् पार्थैःyasya na āsīt bhayam pārthaiḥу которого не было страха перед Партхами; кто не боялся Партхов
सपुत्रैः सजनार्दनैःsaputraiḥ sajanārdanaiḥс сыновьями, с Джанарданой; с сыновьями и Кришной
स्वबाहुबलम् आश्रित्यsvabāhubalam āśrityaна силу своих рук опираясь; полагаясь на свою мощь
मुहूर्तम् अपि संजयmuhūrtam api saṃjayaдаже мгновение, Санджая; ни на миг
तस्य न अहम् वधम् मन्येtasya na aham vadham manyeего убийство я не считаю; я не допускаю его смерти
देवैः अपि सवासवैःdevaiḥ api savāsavaiḥдаже богами вместе с Васавой; даже богами с Индрой
प्रतीपम् उपधावद्भिःpratīpam upadhāvadbhiḥпротив него наступающими; идущими наперекор
किम् पुनः तात पाण्डवैःkim punaḥ tāta pāṇḍavaiḥчто же снова, дитя, Пандавами; тем более Пандавами
न हि ज्याम् स्पृशमानस्यna hi jyām spṛśamānasyaведь тетиву касающегося; когда он касался тетивы
तलत्रे च अपि गृह्णतःtalatre ca api gṛhṇataḥи наруч также берущего; и брал защиту руки
पुमान् आधिरथेः कः चित्pumān ādhiratheḥ kaḥ citчеловек Адхиратхина какой-либо; никто перед сыном Адхиратхи
प्रमुखे स्थातुम् अर्हतिpramukhe sthātum arhatiперед лицом стоять способен; не мог стоять спереди
अपि स्यात् मेदिनी हीनाapi syāt medinī hīnāможет быть земля лишённая; скорее земля лишится
सोमसूर्यप्रभांशुभिःsomasūryaprabhāṃśubhiḥлучей света луны и солнца; сияния луны и солнца
न वधः पुरुषेन्द्रस्यna vadhaḥ puruṣendrasyaно не смерть царя людей; чем гибель этого героя
समरेषु अपलायिनःsamareṣu apalāyinaḥв битвах не убегающего; не бегущего с боя
यदि मन्दः सहायेनyadi mandaḥ sahāyenaесли глупый с помощником; если глупец с союзником
भ्रात्रा दुःशासनेन चbhrātrā duḥśāsanena caи братом Духшасаной; с братом Духшасаной
वासुदेवस्य दुर्बुद्धिःvāsudevasya durbuddhiḥВасудевы злой умом; злонамеренный к Васудеве
प्रत्याख्यानम् अरोचयत्pratyākhyānam arocayatотвержение одобрил; избрал отказ
सः नूनम् ऋषभस्कन्धम्saḥ nūnam ṛṣabhaskandhamон несомненно с бычьими плечами; он, увидев бычеплечего
दृष्ट्वा कर्णम् निपातितम्dṛṣṭvā karṇam nipātitamувидев Карну поверженным; Карну павшим
दुःशासनम् च निहतम्duḥśāsanam ca nihatamи Духшасану убитым; и смерть Духшасаны
मन्ये शोचति पुत्रकःmanye śocati putrakaḥдумаю, скорбит сынок; мой сын горюет
हतम् वैकर्तनम् श्रुत्वाhatam vaikartanam śrutvāуслышав Вайкартану убитым; узнав о смерти Карны
द्वैरथे सव्यसाचिनाdvairathe savyasācināв поединке Савьясачином; от Арджуны в двоеборье
जयतः पाण्डवान् दृष्ट्वाjayataḥ pāṇḍavān dṛṣṭvāпобеждающих Пандавов увидев; видя победу Пандавов
किम् स्वित् दुर्योधनः अब्रवीत्kim svit duryodhanaḥ abravītчто же Дурьодхана сказал; что сказал Дурьодхана
译文

«“Пока я не убью Арджуну, я не омою стоп”, - таков был страшный обет этого великого. Из страха перед ним Дхармараджа Юдхиштхира, лучший из людей, тринадцать лет в лесу не находил сна. Положившись на доблесть этого доблестного махатмы, мой сын силой привёл в собрание жену Пандавов. Там, посреди зала, на глазах у Пандавов, он назвал Панчали “женой рабов” в собрании Куру. Не думая о страшном прикосновении стрел, выпущенных из Гандивы, он говорил: “Кришна, ведь у тебя нет мужа”, - и смотрел на Партхов. Полагаясь на силу своих рук, он ни на мгновение не боялся Партхов вместе с их сыновьями и Джанарданой, Санджая. Я не могу представить его смерть даже от богов во главе с Васавой, если бы они пошли против него, что уж говорить о Пандавах, дитя. Когда сын Адхиратхи касался тетивы и брал защиту руки, никто не мог стоять перед ним лицом к лицу. Скорее земля может лишиться лучей луны и солнца, чем такой повелитель людей, не убегающий в битвах, погибнуть в бою. Если мой глупый и злонамеренный к Васудеве сын вместе с помощником и братом Духшасаной избрал отказ от мира, теперь, думаю, он горюет, увидев поверженным бычеплечего Карну и убитым Духшасану. Услышав, что Вайкартана убит Савьясачином в поединке, и увидев победу Пандавов, что сказал Дурьодхана?»

版本

0d393425d85d · 发布于 2026年6月20日 03:36:36 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂