दुर्योधन उवाच
भूय एव तु मद्रेश यत् ते वक्ष्यामि तच् छृणु ॥
यथा पुरा वृत्तम् इदं युद्धे देवासुरे विभो ॥
यद् उक्तवान् पितुर् मह्यं मार्कण्डेयो महान् ऋषिः ॥
तद् अशेषेण ब्रुवतो मम राजर्षिसत्तम ॥
त्वं निबोध न चाप्य् अत्र कर्तव्या ते विचारणा ॥
देवानाम् असुराणां च महान् आसीत् समागमः ॥
बभूव प्रथमो राजन् संग्रामस् तारकामयः ॥
निर्जिताश् च तदा दैत्या दैवतैर् इति नः श्रुतम् ॥
निर्जितेषु च दैत्येषु तारकस्य सुतास् त्रयः ॥
ताराक्षः कमलाक्षश् च विद्युन्माली च पार्थिव ॥
तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिताः ॥
तपसा कर्शयाम् आसुर् देहान् स्वाञ् शत्रुतापन ॥
दमेन तपसा चैव नियमेन च पार्थिव ॥
तेषां पितामहः प्रीतो वरदः प्रददौ वरान् ॥
अवध्यत्वं च ते राजन् सर्वभूतेषु सर्वदा ॥
सहिता वरयाम् आसुः सर्वलोकपितामहम् ॥
तान् अब्रवीत् तदा देवो लोकानां प्रभुर् ईश्वरः ॥
नास्ति सर्वामरत्वं हि निवर्तध्वम् अतो ऽसुराः ॥
वरम् अन्यं वृणीध्वं वै यादृशं संप्ररोचते ॥
ततस् ते सहिता राजन् संप्रधार्यासकृद् बहु ॥
सर्वलोकेश्वरं वाक्यं प्रणम्यैनम् अथाब्रुवन् ॥
अस्माकं त्वं वरं देव प्रयच्छेमं पितामह ॥
वयं पुराणि त्रीण्य् एव समास्थाय महीम् इमाम् ॥
विचरिष्याम लोके ऽस्मिंस् त्वत्प्रसादपुरस्कृताः ॥
ततो वर्षसहस्रे तु समेष्यामः परस्परम् ॥
एकीभावं गमिष्यन्ति पुराण्य् एतानि चानघ ॥
समागतानि चैतानि यो हन्याद् भगवंस् तदा ॥
एकेषुणा देववरः स नो मृत्युर् भविष्यति ॥
एवम् अस्त्व् इति तान् देवः प्रत्युक्त्वा प्राविशद् दिवम् ॥
duryodhana uvāca
bhūya eva tu madreśa yat te vakṣyāmi tac chṛṇu ||
yathā purā vṛttam idaṃ yuddhe devāsure vibho ||
yad uktavān pitur mahyaṃ mārkaṇḍeyo mahān ṛṣiḥ ||
tad aśeṣeṇa bruvato mama rājarṣisattama ||
tvaṃ nibodha na cāpy atra kartavyā te vicāraṇā ||
devānām asurāṇāṃ ca mahān āsīt samāgamaḥ ||
babhūva prathamo rājan saṃgrāmas tārakāmayaḥ ||
nirjitāś ca tadā daityā daivatair iti naḥ śrutam ||
nirjiteṣu ca daityeṣu tārakasya sutās trayaḥ ||
tārākṣaḥ kamalākṣaś ca vidyunmālī ca pārthiva ||
tapa ugraṃ samāsthāya niyame parame sthitāḥ ||
tapasā karśayām āsur dehān svāñ śatrutāpana ||
damena tapasā caiva niyamena ca pārthiva ||
teṣāṃ pitāmahaḥ prīto varadaḥ pradadau varān ||
avadhyatvaṃ ca te rājan sarvabhūteṣu sarvadā ||
sahitā varayām āsuḥ sarvalokapitāmaham ||
tān abravīt tadā devo lokānāṃ prabhur īśvaraḥ ||
nāsti sarvāmaratvaṃ hi nivartadhvam ato 'surāḥ ||
varam anyaṃ vṛṇīdhvaṃ vai yādṛśaṃ saṃprarocate ||
tatas te sahitā rājan saṃpradhāryāsakṛd bahu ||
sarvalokeśvaraṃ vākyaṃ praṇamyainam athābruvan ||
asmākaṃ tvaṃ varaṃ deva prayacchemaṃ pitāmaha ||
vayaṃ purāṇi trīṇy eva samāsthāya mahīm imām ||
vicariṣyāma loke 'smiṃs tvatprasādapuraskṛtāḥ ||
tato varṣasahasre tu sameṣyāmaḥ parasparam ||
ekībhāvaṃ gamiṣyanti purāṇy etāni cānagha ||
samāgatāni caitāni yo hanyād bhagavaṃs tadā ||
ekeṣuṇā devavaraḥ sa no mṛtyur bhaviṣyati ||
evam astv iti tān devaḥ pratyuktvā prāviśad divam ||
Дурьодхана сказал: «Ещё раз, о владыка мадров, выслушай то, что я скажу тебе: как это некогда произошло в битве богов и асуров. Великий риши Маркандея рассказал это моему отцу; теперь я передам всё без остатка, о лучший царственных риши, а ты выслушай и не сомневайся. Между богами и асурами было великое столкновение: первой, о царь, произошла битва Таракамайя, и, как мы слышали, тогда дайтьи были побеждены богами. После поражения дайтьев три сына Тараки — Таракша, Камалакша и Видьюнмали — предались суровой тапасье, пребывая в высшем обете, и истощали свои тела подвижничеством, о мучитель врагов. Самообузданием, тапасьей и строгим обетом они удовлетворили Прародителя, дарителя благ, и он дал им дары. Вместе они попросили у Прародителя всех миров неуязвимости от всех существ всегда. Тогда бог, господин и владыка миров, сказал им: “Полного бессмертия нет, асуры; откажитесь от этого и выберите иной дар, какой вам по сердцу”. После этого они долго совещались, поклонились владыке всех миров и сказали: “О бог, Прародитель, даруй нам такой дар: мы будем странствовать в этом мире, опираясь на твою милость, заняв три города на этой земле. Через тысячу лет эти города сойдутся друг с другом и станут одним. Когда они соединятся, о господин, тот лучший бог, который одной стрелой уничтожит их, и будет нашей смертью”. Ответив им: “Да будет так”, бог удалился на небо».
6cb226166d02 · 发布于 2026年6月20日 05:01:16 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Дурьодхана начинает не с прямого аргумента, а с древнего примера: даже великое разрушение Трипуры совершилось через избранного возницу и единую сосредоточенную силу. Так он готовит Шалью принять роль, которую считает внешне служебной, но решающей.