摩诃婆罗多
The Gods Appease Mahādeva10.18.9-18
9850 / 15823
摩诃婆罗多 · 10.18.9-18
天城文

तम् आत्तकार्मुकं दृष्ट्वा ब्रह्मचारिणम् अव्ययम् ॥
विव्यथे पृथिवी देवी पर्वताश् च चकम्पिरे ॥
न ववौ पवनश् चैव नाग्निर् जज्वाल चैधितः ॥
व्यभ्रमच् चापि संविग्नं दिवि नक्षत्रमण्डलम् ॥
न बभौ भास्करश् चापि सोमः श्रीमुक्तमण्डलः ॥
तिमिरेणाकुलं सर्वम् आकाशं चाभवद् वृतम् ॥
अभिभूतास् ततो देवा विषयान् न प्रजज्ञिरे ॥
न प्रत्यभाच् च यज्ञस् तान् वेदा बभ्रंशिरे तदा ॥
ततः स यज्ञं रौद्रेण विव्याध हृदि पत्रिणा ॥
अपक्रान्तस् ततो यज्ञो मृगो भूत्वा सपावकः ॥
स तु तेनैव रूपेण दिवं प्राप्य व्यरोचत ॥
अन्वीयमानो रुद्रेण युधिष्ठिर नभस्तले ॥
अपक्रान्ते ततो यज्ञे संज्ञा न प्रत्यभात् सुरान् ॥
नष्टसंज्ञेषु देवेषु न प्रज्ञायत किं चन ॥
त्र्यम्बकः सवितुर् बाहू भगस्य नयने तथा ॥
पूष्णश् च दशनान् क्रुद्धो धनुष्कोट्या व्यशातयत् ॥
प्राद्रवन्त ततो देवा यज्ञाङ्गानि च सर्वशः ॥
के चित् तत्रैव घूर्णन्तो गतासव इवाभवन् ॥
स तु विद्राव्य तत् सर्वं शितिकण्ठो ऽवहस्य च ॥
अवष्टभ्य धनुष्कोटिं रुरोध विबुधांस् ततः ॥

转写 (IAST)

tam āttakārmukaṃ dṛṣṭvā brahmacāriṇam avyayam ||
vivyathe pṛthivī devī parvatāś ca cakampire ||
na vavau pavanaś caiva nāgnir jajvāla caidhitaḥ ||
vyabhramac cāpi saṃvignaṃ divi nakṣatramaṇḍalam ||
na babhau bhāskaraś cāpi somaḥ śrīmuktamaṇḍalaḥ ||
timireṇākulaṃ sarvam ākāśaṃ cābhavad vṛtam ||
abhibhūtās tato devā viṣayān na prajajñire ||
na pratyabhāc ca yajñas tān vedā babhraṃśire tadā ||
tataḥ sa yajñaṃ raudreṇa vivyādha hṛdi patriṇā ||
apakrāntas tato yajño mṛgo bhūtvā sapāvakaḥ ||
sa tu tenaiva rūpeṇa divaṃ prāpya vyarocata ||
anvīyamāno rudreṇa yudhiṣṭhira nabhastale ||
apakrānte tato yajñe saṃjñā na pratyabhāt surān ||
naṣṭasaṃjñeṣu deveṣu na prajñāyata kiṃ cana ||
tryambakaḥ savitur bāhū bhagasya nayane tathā ||
pūṣṇaś ca daśanān kruddho dhanuṣkoṭyā vyaśātayat ||
prādravanta tato devā yajñāṅgāni ca sarvaśaḥ ||
ke cit tatraiva ghūrṇanto gatāsava ivābhavan ||
sa tu vidrāvya tat sarvaṃ śitikaṇṭho 'vahasya ca ||
avaṣṭabhya dhanuṣkoṭiṃ rurodha vibudhāṃs tataḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
तम् आत्तकार्मुकम् दृष्ट्वाtam āttakārmukam dṛṣṭvāего с поднятым луком увидев; увидев Махадеву
ब्रह्मचारिणम् अव्ययम्brahmacāriṇam avyayamбрахмачари нетленного; нетленного аскета
विव्यथे पृथिवी देवीvivyathe pṛthivī devīзадрожала богиня земля; земля содрогнулась
पर्वताः च चकम्पिरेparvatāḥ ca cakampireи горы затряслись; горы поколебались
न ववौ पवनः च एवna vavau pavanaḥ ca evaи ветер не дул; ветер остановился
न अग्निः जज्वाल च एधितःna agniḥ jajvāla ca edhitaḥи огонь зажжённый не горел; огонь не пылал
व्यभ्रमत् च अपि संविग्नम्vyabhramat ca api saṃvignamи смятённо закружилось; потрясённо сбилось
दिवि नक्षत्रमण्डलम्divi nakṣatramaṇḍalamна небе звёздное собрание; созвездие в небе
न बभौ भास्करः च अपिna babhau bhāskaraḥ ca apiи солнце не сияло; солнце померкло
सोमः श्रीमुक्त मण्डलःsomaḥ śrīmukta maṇḍalaḥлуна с утраченным кругом красоты; и луна
तिमिरेण आकुलम् सर्वम्timireṇa ākulam sarvamтьмой охвачено всё; всё наполнилось мраком
आकाशम् च अभवत् वृतम्ākāśam ca abhavat vṛtamи небо стало покрытым; небо закрылось
अभिभूताः ततः देवाःabhibhūtāḥ tataḥ devāḥподавленные тогда боги; боги были поражены
विषयान् न प्रजज्ञिरेviṣayān na prajajñireпредметов не распознавали; ничего не различали
न प्रत्यभात् च यज्ञः तान्na pratyabhāt ca yajñaḥ tānи жертва им не являлась; жертва исчезла
वेदाः बभ्रंशिरे तदाvedāḥ babhraṃśire tadāВеды пошатнулись тогда; Веды утратились
ततः स यज्ञम् रौद्रेणtataḥ sa yajñam raudreṇaзатем он жертву рудровой; тогда Шива
विव्याध हृदि पत्रिणाvivyādha hṛdi patriṇāпронзил в сердце стрелой; ударил стрелой
अपक्रान्तः ततः यज्ञःapakrāntaḥ tataḥ yajñaḥотступила затем жертва; жертва убежала
मृगः भूत्वा सपावकःmṛgaḥ bhūtvā sapāvakaḥстав зверем с огнём; в виде оленя
स तु तेन एव रूपेणsa tu tena eva rūpeṇaона же в том самом виде; в этом образе
दिवम् प्राप्य व्यरोचतdivam prāpya vyarocataнебо достигнув, засияла; поднялась на небо
अन्वीयमानः रुद्रेणanvīyamānaḥ rudreṇaпреследуемая Рудрой; Рудра следовал
युधिष्ठिर नभस्तलेyudhiṣṭhira nabhastaleо Юдхиштхира, в небесном пространстве; по небу
अपक्रान्ते ततः यज्ञेapakrānte tataḥ yajñeкогда затем жертва удалилась; после бегства жертвы
संज्ञा न प्रत्यभात् सुरान्saṃjñā na pratyabhāt surānсознание не являлось богам; боги потеряли разум
नष्टसंज्ञेषु देवेषुnaṣṭasaṃjñeṣu deveṣuкогда боги лишились сознания; среди смятённых богов
न प्रज्ञायत किं चनna prajñāyata kiṃ canaничто не распознавалось; ничего не было ясно
त्र्यम्बकः सवितुः बाहूtryambakaḥ savituḥ bāhūТрьямбака Савитара руки; Шива руки Савитара
भगस्य नयने तथाbhagasya nayane tathāи глаза Бхаги также; очи Бхаги
पूष्णः च दशनान् क्रुद्धःpūṣṇaḥ ca daśanān kruddhaḥи зубы Пушана, разгневанный; зубы Пушана
धनुष्कोट्या व्यशातयत्dhanuṣkoṭyā vyaśātayatконцом лука разбил; сломал концом лука
प्राद्रवन्त ततः देवाःprādravanta tataḥ devāḥпобежали тогда боги; боги разбежались
यज्ञाङ्गानि च सर्वशःyajñāṅgāni ca sarvaśaḥи части жертвы повсюду; и жертвенные части
के चित् तत्र एव घूर्णन्तःke cit tatra eva ghūrṇantaḥнекоторые там же кружась; некоторые шатались
गतासवः इव अभवन्gatāsavaḥ iva abhavanсловно лишённые жизни были; как мёртвые
स तु विद्राव्य तत् सर्वम्sa tu vidrāvya tat sarvamон же разогнав всё это; Шитиканта разогнал
शितिकण्ठः अवहस्य चśitikaṇṭhaḥ avahasya caШитиканта и рассмеявшись; смеясь
अवष्टभ्य धनुष्कोटिम्avaṣṭabhya dhanuṣkoṭimуперев конец лука; прижав кончик
रुरोध विबुधान् ततःrurodha vibudhān tataḥостановил богов тогда; сдержал небожителей
译文

«Увидев нетленного брахмачари с поднятым луком, богиня Земля задрожала, а горы поколебались. Ветер не дул, зажжённый огонь не пылал, звёздное собрание в небе смятённо закружилось. Солнце не сияло, луна утратила свой прекрасный круг, всё было охвачено тьмой, и небо оказалось покрыто мраком. Поражённые боги перестали различать предметы; жертва больше не являлась им, и Веды тогда пошатнулись. Тогда он рудровой стрелой пронзил жертву в сердце. Жертва отступила, стала зверем вместе с огнём, достигла неба и засияла в том же образе; Рудра преследовал её в небесном пространстве, о Юдхиштхира. Когда жертва удалилась, сознание не являлось богам; среди богов, утративших сознание, ничто уже не было ясно. Разгневанный Трьямбака концом лука разбил руки Савитара, глаза Бхаги и зубы Пушана. Тогда боги и все части жертвы разбежались; некоторые там же шатались, словно лишённые жизни. А Шитиканта, разогнав всё это и рассмеявшись, упёр конец лука и остановил небожителей».

版本

2212d55be5d2 · 发布于 2026年6月20日 12:51:50 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂