摩诃婆罗多
Saṃjaya Consoles Dhṛtarāṣṭra11.1.30-37
9856 / 15823
摩诃婆罗多 · 11.1.30-37
天城文

मधु यः केवलं दृष्ट्वा प्रपातं नानुपश्यति ॥
स भ्रष्टो मधुलोभेन शोचत्य् एव यथा भवान् ॥
अर्थान् न शोचन् प्राप्नोति न शोचन् विन्दते सुखम् ॥
न शोचञ् श्रियम् आप्नोति न शोचन् विन्दते परम् ॥
स्वयम् उत्पादयित्वाग्निं वस्त्रेण परिवेष्टयेत् ॥
दह्यमानो मनस्तापं भजते न स पण्डितः ॥
त्वयैव ससुतेनायं वाक्यवायुसमीरितः ॥
लोभाज्येन च संसिक्तो ज्वलितः पार्थपावकः ॥
तस्मिन् समिद्धे पतिताः शलभा इव ते सुताः ॥
तान् केशवार्चिर् निर्दग्धान् न त्वं शोचितुम् अर्हसि ॥
यच् चाश्रुपातकलिलं वदनं वहसे नृप ॥
अशास्त्रदृष्टम् एतद् धि न प्रशंसन्ति पण्डिताः ॥
विस्फुलिङ्गा इव ह्य् एतान् दहन्ति किल मानवान् ॥
जहीहि मन्युं बुद्ध्या वै धारयात्मानम् आत्मना ॥
एवम् आश्वासितस् तेन संजयेन महात्मना ॥
विदुरो भूय एवाह बुद्धिपूर्वं परंतप ॥

转写 (IAST)

madhu yaḥ kevalaṃ dṛṣṭvā prapātaṃ nānupaśyati ||
sa bhraṣṭo madhulobhena śocaty eva yathā bhavān ||
arthān na śocan prāpnoti na śocan vindate sukham ||
na śocañ śriyam āpnoti na śocan vindate param ||
svayam utpādayitvāgniṃ vastreṇa pariveṣṭayet ||
dahyamāno manastāpaṃ bhajate na sa paṇḍitaḥ ||
tvayaiva sasutenāyaṃ vākyavāyusamīritaḥ ||
lobhājyena ca saṃsikto jvalitaḥ pārthapāvakaḥ ||
tasmin samiddhe patitāḥ śalabhā iva te sutāḥ ||
tān keśavārcir nirdagdhān na tvaṃ śocitum arhasi ||
yac cāśrupātakalilaṃ vadanaṃ vahase nṛpa ||
aśāstradṛṣṭam etad dhi na praśaṃsanti paṇḍitāḥ ||
visphuliṅgā iva hy etān dahanti kila mānavān ||
jahīhi manyuṃ buddhyā vai dhārayātmānam ātmanā ||
evam āśvāsitas tena saṃjayena mahātmanā ||
viduro bhūya evāha buddhipūrvaṃ paraṃtapa ||

逐字释义
梵语IAST释义
मधु यः केवलम् दृष्ट्वाmadhu yaḥ kevalam dṛṣṭvāмёд кто только увидев; кто видит один мёд
प्रपातम् न अनुपश्यतिprapātam na anupaśyatiпадение не замечает; не видит пропасть
स भ्रष्टः मधुलोभेनsa bhraṣṭaḥ madhulobhenaтот падает из-за жадности к мёду; сорвавшись от алчности
शोचति एव यथा भवान्śocati eva yathā bhavānскорбит именно как ты; горюет как ты
अर्थान् न शोचन् प्राप्नोतिarthān na śocan prāpnotiцелей не скорбя достигает; скорбью цели не достичь
न शोचन् विन्दते सुखम्na śocan vindate sukhamне скорбя находит счастье; горем счастье не найти
न शोचन् श्रियम् आप्नोतिna śocan śriyam āpnotiне скорбя обретает славу; печалью процветания нет
न शोचन् विन्दते परम्na śocan vindate paramне скорбя находит высшее; скорбь не даёт высшего
स्वयम् उत्पादयित्वा अग्निम्svayam utpādayitvā agnimсам породив огонь; разжёгши огонь
वस्त्रेण परिवेष्टयेत्vastreṇa pariveṣṭayetтканью обернул бы; закутав тканью
दह्यमानः मनस्तापम्dahyamānaḥ manastāpamсжигаемый, жар ума; горя, душевную муку
भजते न स पण्डितःbhajate na sa paṇḍitaḥпереживает — не он мудрый; такой не мудрец
त्वया एव ससुतेना अयम्tvayā eva sasutenā ayamтобой самим с сыном этот; ты вместе с сыном
वाक्यवायु समीरितःvākyavāyu samīritaḥветром слов раздутый; раздули словами
लोभाज्येन च संसिक्तःlobhājyena ca saṃsiktaḥи маслом жадности политый; подпитанный алчностью
ज्वलितः पार्थपावकःjvalitaḥ pārthapāvakaḥзапылал огонь Партхов; огонь Пандавов
तस्मिन् समिद्धे पतिताःtasmin samiddhe patitāḥв него разгоревшийся упали; когда он разгорелся
शलभाः इव ते सुताःśalabhāḥ iva te sutāḥкак мотыльки твои сыновья; сыновья словно мотыльки
तान् केशवार्चिः निर्दग्धान्tān keśavārciḥ nirdagdhānих пламенем Кешавы сожжённых; сожжённых сиянием Кришны
न त्वम् शोचितुम् अर्हसिna tvam śocitum arhasiты не должен оплакивать; не следует скорбеть
यत् च अश्रुपातकलिलम्yat ca aśrupātakalilamи то, слезопадом мутное; залитое слезами
वदनम् वहसे नृपvadanam vahase nṛpaлицо носишь, царь; лицо твоё
अशास्त्रदृष्टम् एतत् हिaśāstradṛṣṭam etat hiэто ведь не одобрено шастрой; шастры так не учат
न प्रशंसन्ति पण्डिताःna praśaṃsanti paṇḍitāḥне хвалят мудрые; мудрецы не одобряют
विस्फुलिङ्गाः इव हि एतान्visphuliṅgāḥ iva hi etānкак искры ведь их; эти слёзы как искры
दहन्ति किल मानवान्dahanti kila mānavānжгут людей, говорят; сжигают людей
जहीहि मन्युम् बुद्ध्या वैjahīhi manyum buddhyā vaiоставь гнев разумом; разумом отбрось боль
धारय आत्मानम् आत्मनाdhāraya ātmānam ātmanāудержи себя собой; поддержи себя
एवम् आश्वासितः तेनevam āśvāsitaḥ tenaтак утешенный им; так ободрённый
संजयेन महात्मनाsaṃjayena mahātmanāСанджаей великодушным; мудрым Санджаей
विदुरः भूयः एव आहviduraḥ bhūyaḥ eva āhaВидура снова сказал; Видура затем произнёс
बुद्धिपूर्वम् परंतपbuddhipūrvam paraṃtapaс разумным намерением, губитель врагов; мудро, о царь
译文

«Кто видит только мёд и не замечает пропасти, тот, сорвавшись из-за жадности к мёду, скорбит, как ты. Скорбью не достигают целей; скорбью не находят счастья; скорбью не обретают процветания; скорбью не находят высшего. Кто сам разжёг огонь и обернул его тканью, а потом, сжигаемый, предаётся душевной муке, тот не мудрец. Ты сам вместе с сыном раздул этот огонь Партхов ветром слов и полил его маслом жадности. Когда он разгорелся, твои сыновья упали в него, словно мотыльки; сожжённых пламенем Кешавы тебе не следует оплакивать. И это лицо, царь, мутное от потоков слёз, не одобрено шастрой; мудрые этого не хвалят. Говорят, такие слёзы жгут людей, словно искры. Разумом оставь гнев и боль; удержи себя собой». Вайшампаяна сказал: «Так великодушный Санджая утешил его; затем Видура снова сказал мудрое слово, о губитель врагов».

版本

73d77cc67ba3 · 发布于 2026年6月20日 13:28:29 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂