अमर्षणं युधां श्रेष्ठं कृतास्त्रं युद्धदुर्मदम् ॥
शयानं वीरशयने पश्य माधव मे सुतम् ॥
यो ऽयं मूर्धावसिक्तानाम् अग्रे याति परंतपः ॥
सो ऽयं पांसुषु शेते ऽद्य पश्य कालस्य पर्ययम् ॥
ध्रुवं दुर्योधनो वीरो गतिं नसुलभां गतः ॥
तथा ह्य् अभिमुखः शेते शयने वीरसेविते ॥
यं पुरा पर्युपासीना रमयन्ति महीक्षितः ॥
महीतलस्थं निहतं गृध्रास् तं पर्युपासते ॥
यं पुरा व्यजनैर् अग्र्यैर् उपवीजन्ति योषितः ॥
तम् अद्य पक्षव्यजनैर् उपवीजन्ति पक्षिणः ॥
एष शेते महाबाहुर् बलवान् सत्यविक्रमः ॥
सिंहेनेव द्विपः संख्ये भीमसेनेन पातितः ॥
पश्य दुर्योधनं कृष्ण शयानं रुधिरोक्षितम् ॥
निहतं भीमसेनेन गदाम् उद्यम्य भारत ॥
अक्षौहिणीर् महाबाहुर् दश चैकां च केशव ॥
अनयद् यः पुरा संख्ये सो ऽनयान् निधनं गतः ॥
एष दुर्योधनः शेते महेष्वासो महारथः ॥
शार्दूल इव सिंहेन भीमसेनेन पातितः ॥
विदुरं ह्य् अवमन्यैष पितरं चैव मन्दभाक् ॥
बालो वृद्धावमानेन मन्दो मृत्युवशं गतः ॥
amarṣaṇaṃ yudhāṃ śreṣṭhaṃ kṛtāstraṃ yuddhadurmadam ||
śayānaṃ vīraśayane paśya mādhava me sutam ||
yo 'yaṃ mūrdhāvasiktānām agre yāti paraṃtapaḥ ||
so 'yaṃ pāṃsuṣu śete 'dya paśya kālasya paryayam ||
dhruvaṃ duryodhano vīro gatiṃ nasulabhāṃ gataḥ ||
tathā hy abhimukhaḥ śete śayane vīrasevite ||
yaṃ purā paryupāsīnā ramayanti mahīkṣitaḥ ||
mahītalasthaṃ nihataṃ gṛdhrās taṃ paryupāsate ||
yaṃ purā vyajanair agryair upavījanti yoṣitaḥ ||
tam adya pakṣavyajanair upavījanti pakṣiṇaḥ ||
eṣa śete mahābāhur balavān satyavikramaḥ ||
siṃheneva dvipaḥ saṃkhye bhīmasenena pātitaḥ ||
paśya duryodhanaṃ kṛṣṇa śayānaṃ rudhirokṣitam ||
nihataṃ bhīmasenena gadām udyamya bhārata ||
akṣauhiṇīr mahābāhur daśa caikāṃ ca keśava ||
anayad yaḥ purā saṃkhye so 'nayān nidhanaṃ gataḥ ||
eṣa duryodhanaḥ śete maheṣvāso mahārathaḥ ||
śārdūla iva siṃhena bhīmasenena pātitaḥ ||
viduraṃ hy avamanyaiṣa pitaraṃ caiva mandabhāk ||
bālo vṛddhāvamānena mando mṛtyuvaśaṃ gataḥ ||
«Посмотри, Мадхава, на моего сына: неуступчивого, лучшего в боях, искусного в оружии, опьянённого войной, теперь лежащего на ложе героев. Тот губитель врагов, кто шёл впереди венчанных царей, сегодня лежит в пыли: посмотри на оборот времени. Несомненно, герой Дурьодхана достиг редкой участи, ведь он лежит лицом к врагу на ложе, почитаемом героями. Того, кого прежде, окружив, радовали земные цари, теперь убитого на земле окружают грифы. Того, кого прежде женщины обмахивали лучшими опахалами, сегодня обмахивают крыльями птицы. Вот лежит сильнорукий, могучий и истинно доблестный, поверженный Бхимасеной в битве, словно слон львом. Посмотри, Кришна, на Дурьодхану, лежащего в крови, убитого Бхимасеной, поднявшим палицу. О Кешава, он прежде вёл в бой одиннадцать акшаухини, а теперь сам пришёл к смерти без них. Вот лежит Дурьодхана, великий лучник и великий колесничий, поверженный Бхимасеной, словно тигр львом. Он презрел Видуру и собственного отца; безрассудный глупец, из-за презрения к старшим, попал под власть смерти».
c0cd2fefe609 · 发布于 2026年6月20日 14:06:01 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Гандхари говорит о Дурьодхане одновременно как мать и как судья. Она признаёт его героизм, но прямо называет причину падения: пренебрежение мудростью старших.