摩诃婆罗多
Gāndhārī Laments Śalya, Bhīṣma, and Droṇa11.23.26-33
9943 / 15823
摩诃婆罗多 · 11.23.26-33
天城文

अर्जुनस्य विनेतारम् आचार्यं सात्यकेस् तथा ॥
तं पश्य पतितं द्रोणं कुरूणां गुरुसत्तमम् ॥
अस्त्रं चतुर्विधं वेद यथैव त्रिदशेश्वरः ॥
भार्गवो वा महावीर्यस् तथा द्रोणो ऽपि माधव ॥
यस्य प्रसादाद् बीभत्सुः पाण्डवः कर्म दुष्करम् ॥
चकार स हतः शेते नैनम् अस्त्राण्य् अपालयन् ॥
यं पुरोधाय कुरव आह्वयन्ति स्म पाण्डवान् ॥
सो ऽयं शस्त्रभृतां श्रेष्ठो द्रोणः शस्त्रैः पृथक् कृतः ॥
यस्य निर्दहतः सेनां गतिर् अग्नेर् इवाभवत् ॥
स भूमौ निहतः शेते शान्तार्चिर् इव पावकः ॥
धनुर् मुष्टिर् अशीर्णश् च हस्तावापश् च माधव ॥
द्रोणस्य निहतस्यापि दृश्यते जीवतो यथा ॥
वेदा यस्माच् च चत्वारः सर्वास्त्राणि च केशव ॥
अनपेतानि वै शूराद् यथैवादौ प्रजापतेः ॥
वन्दनार्हाव् इमौ तस्य बन्दिभिर् वन्दितौ शुभौ ॥
गोमायवो विकर्षन्ति पादौ शिष्यशतार्चितौ ॥

转写 (IAST)

arjunasya vinetāram ācāryaṃ sātyakes tathā ||
taṃ paśya patitaṃ droṇaṃ kurūṇāṃ gurusattamam ||
astraṃ caturvidhaṃ veda yathaiva tridaśeśvaraḥ ||
bhārgavo vā mahāvīryas tathā droṇo 'pi mādhava ||
yasya prasādād bībhatsuḥ pāṇḍavaḥ karma duṣkaram ||
cakāra sa hataḥ śete nainam astrāṇy apālayan ||
yaṃ purodhāya kurava āhvayanti sma pāṇḍavān ||
so 'yaṃ śastrabhṛtāṃ śreṣṭho droṇaḥ śastraiḥ pṛthak kṛtaḥ ||
yasya nirdahataḥ senāṃ gatir agner ivābhavat ||
sa bhūmau nihataḥ śete śāntārcir iva pāvakaḥ ||
dhanur muṣṭir aśīrṇaś ca hastāvāpaś ca mādhava ||
droṇasya nihatasyāpi dṛśyate jīvato yathā ||
vedā yasmāc ca catvāraḥ sarvāstrāṇi ca keśava ||
anapetāni vai śūrād yathaivādau prajāpateḥ ||
vandanārhāv imau tasya bandibhir vanditau śubhau ||
gomāyavo vikarṣanti pādau śiṣyaśatārcitau ||

逐字释义
梵语IAST释义
अर्जुनस्य विनेतारम्arjunasya vinetāramнаставника Арджуны; учителя Арджуны
आचार्यम् सात्यकेः तथाācāryam sātyakeḥ tathāи учителя Сатьяки также; наставника Сатьяки
तम् पश्य पतितम् द्रोणम्tam paśya patitam droṇamпосмотри на того павшего Дрону; взгляни на Дрону
कुरूणाम् गुरु सत्तमम्kurūṇām guru sattamamлучшего наставника Куру; гуру рода
अस्त्रम् चतुर्विधम् वेदastram caturvidham vedaоружие четырёх видов знает; ведал всё оружие
यथा एव त्रिदशेश्वरःyathā eva tridaśeśvaraḥтак же как владыка богов; как Индра
भार्गवः वा महावीर्यःbhārgavaḥ vā mahāvīryaḥили Бхаргава великой силы; Парашурама
तथा द्रोणः अपि माधवtathā droṇaḥ api mādhavaтак и Дрона, Мадхава; таков был Дрона
यस्य प्रसादात् बीभत्सुःyasya prasādāt bībhatsuḥпо чьей милости Бибхатсу; благодаря кому Арджуна
पाण्डवः कर्म दुष्करम्pāṇḍavaḥ karma duṣkaramПандава трудное дело; подвиг трудный
चकार सः हतः शेतेcakāra saḥ hataḥ śeteсовершил; он убитый лежит; этот лежит павшим
न एनम् अस्त्राणि अपालयन्na enam astrāṇi apālayanне защитили его оружия; оружия не спасли
यम् पुरोधाय कुरवःyam purodhāya kuravaḥкого поставив впереди, Куру; выдвинув во главу
आह्वयन्ति स्म पाण्डवान्āhvayanti sma pāṇḍavānвызывали Пандавов; призывали к бою
सः अयम् शस्त्रभृताम् श्रेष्ठःsaḥ ayam śastrabhṛtām śreṣṭhaḥон этот лучший среди носящих оружие; лучший воин
द्रोणः शस्त्रैः पृथक् कृतःdroṇaḥ śastraiḥ pṛthak kṛtaḥДрона оружием разъят; рассечён оружием
यस्य निर्दहतः सेनाम्yasya nirdahataḥ senāmкогда он сжигал войско; пожигая армию
गतिः अग्नेः इव अभवत्gatiḥ agneḥ iva abhavatдвижение было как у огня; он шёл как пламя
सः भूमौ निहतः शेतेsaḥ bhūmau nihataḥ śeteон на земле убитый лежит; теперь пал
शान्त अर्चिः इव पावकःśānta arciḥ iva pāvakaḥкак огонь с угасшим пламенем; словно потухший костёр
धनुः मुष्टिः अशीर्णः चdhanuḥ muṣṭiḥ aśīrṇaḥ caрукоять лука не разрушена; лук в руке цел
हस्त आवापः च माधवhasta āvāpaḥ ca mādhavaи защита руки, Мадхава; наручная защита
द्रोणस्य निहतस्य अपिdroṇasya nihatasya apiдаже у убитого Дроны; у павшего
दृश्यते जीवतः यथाdṛśyate jīvataḥ yathāвидится как у живого; словно он жив
वेदाः यस्मात् च चत्वारःvedāḥ yasmāt ca catvāraḥи четыре Веды от которого; в ком Веды
सर्व अस्त्राणि च केशवsarva astrāṇi ca keśavaи все оружия, Кешава; всё знание оружия
अनपेतानि वै शूरात्anapetāni vai śūrātне ушли от героя; не покинули
यथा एव आदौ प्रजापतेःyathā eva ādau prajāpateḥкак в начале от Праджапати; как у творца
वन्दनार्हौ इमौ तस्यvandanārhau imau tasyaэти две достойные почитания его; его стопы
बन्दिभिः वन्दितौ शुभौbandibhiḥ vanditau śubhauпевцами прославленные, прекрасные; восхвалённые
गोमायवः विकर्षन्तिgomāyavaḥ vikarṣantiшакалы тянут; шакалы волокут
पादौ शिष्य शत अर्चितौpādau śiṣya śata arcitauстопы, сотнями учеников почитавшиеся; почитанные учениками
译文

«Посмотри на павшего Дрону, наставника Арджуны и Сатьяки, лучшего гуру Куру. Он знал четыре вида оружия, как сам владыка богов или великомощный Бхаргава, о Мадхава. По его милости Бибхатсу, Пандава, совершил трудные подвиги, но теперь сам Дрона лежит убитым, и оружия его не защитили. Куру ставили его впереди себя и вызывали Пандавов на бой; теперь этот лучший из носящих оружие, Дрона, разъят оружием. Когда он сжигал войско, его движение было как движение огня; теперь он лежит убитым на земле, как огонь с угасшим пламенем. У павшего Дроны рукоять лука и защита руки выглядят целыми, о Мадхава, словно он ещё жив. Четыре Веды и все оружия не покинули этого героя, о Кешава, как в начале они пребывали у Праджапати. А эти две прекрасные стопы, достойные поклонения, прославленные певцами и почитавшиеся сотнями учеников, теперь волокут шакалы».

版本

3994b8c55de5 · 发布于 2026年6月20日 14:19:39 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂