摩诃婆罗多
Arjuna on the Necessity of Daṇḍa12.15.1-10
10027 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.15.1-10
天城文

वैशंपायन उवाच
याज्ञसेन्या वचः श्रुत्वा पुनर् एवार्जुनो ऽब्रवीत् ॥
अनुमान्य महाबाहुं ज्येष्ठं भ्रातरम् ईश्वरम् ॥
दण्डः शास्ति प्रजाः सर्वा दण्ड एवाभिरक्षति ॥
दण्डः सुप्तेषु जागर्ति दण्डं धर्मं विदुर् बुधाः ॥
धर्मं संरक्षते दण्डस् तथैवार्थं नराधिप ॥
कामं संरक्षते दण्डस् त्रिवर्गो दण्ड उच्यते ॥
दण्डेन रक्ष्यते धान्यं धनं दण्डेन रक्ष्यते ॥
एतद् विद्वन्न् उपादत्स्व स्वभावं पश्य लौकिकम् ॥
राजदण्डभयाद् एके पापाः पापं न कुर्वते ॥
यमदण्डभयाद् एके परलोकभयाद् अपि ॥
परस्परभयाद् एके पापाः पापं न कुर्वते ॥
एवं सांसिद्धिके लोके सर्वं दण्डे प्रतिष्ठितम् ॥
दण्डस्यैव भयाद् एके न खादन्ति परस्परम् ॥
अन्धे तमसि मज्जेयुर् यदि दण्डो न पालयेत् ॥
यस्माद् अदान्तान् दमयत्य् अशिष्टान् दण्डयत्य् अपि ॥
दमनाद् दण्डनाच् चैव तस्माद् दण्डं विदुर् बुधाः ॥
वाचि दण्डो ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां भुजार्पणम् ॥
दानदण्डः स्मृतो वैश्यो निर्दण्डः शूद्र उच्यते ॥
असंमोहाय मर्त्यानाम् अर्थसंरक्षणाय च ॥
मर्यादा स्थापिता लोके दण्डसंज्ञा विशां पते ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
yājñasenyā vacaḥ śrutvā punar evārjuno 'bravīt ||
anumānya mahābāhuṃ jyeṣṭhaṃ bhrātaram īśvaram ||
daṇḍaḥ śāsti prajāḥ sarvā daṇḍa evābhirakṣati ||
daṇḍaḥ supteṣu jāgarti daṇḍaṃ dharmaṃ vidur budhāḥ ||
dharmaṃ saṃrakṣate daṇḍas tathaivārthaṃ narādhipa ||
kāmaṃ saṃrakṣate daṇḍas trivargo daṇḍa ucyate ||
daṇḍena rakṣyate dhānyaṃ dhanaṃ daṇḍena rakṣyate ||
etad vidvann upādatsva svabhāvaṃ paśya laukikam ||
rājadaṇḍabhayād eke pāpāḥ pāpaṃ na kurvate ||
yamadaṇḍabhayād eke paralokabhayād api ||
parasparabhayād eke pāpāḥ pāpaṃ na kurvate ||
evaṃ sāṃsiddhike loke sarvaṃ daṇḍe pratiṣṭhitam ||
daṇḍasyaiva bhayād eke na khādanti parasparam ||
andhe tamasi majjeyur yadi daṇḍo na pālayet ||
yasmād adāntān damayaty aśiṣṭān daṇḍayaty api ||
damanād daṇḍanāc caiva tasmād daṇḍaṃ vidur budhāḥ ||
vāci daṇḍo brāhmaṇānāṃ kṣatriyāṇāṃ bhujārpaṇam ||
dānadaṇḍaḥ smṛto vaiśyo nirdaṇḍaḥ śūdra ucyate ||
asaṃmohāya martyānām arthasaṃrakṣaṇāya ca ||
maryādā sthāpitā loke daṇḍasaṃjñā viśāṃ pate ||

逐字释义
梵语IAST释义
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
याज्ञसेन्या वचः श्रुत्वाyājñasenyā vacaḥ śrutvāуслышав слово Яджнясени; речь Драупади
पुनः एव अर्जुनः अब्रवीत्punaḥ eva arjunaḥ abravītснова Арджуна сказал; произнёс вновь
अनुमान्य महा बाहुम्anumānya mahā bāhumпочтив сильнорукого; получив согласие
ज्येष्ठम् भ्रातरम् ईश्वरम्jyeṣṭham bhrātaram īśvaramстаршего брата, владыку; господина
दण्डः शास्ति प्रजाः सर्वाःdaṇḍaḥ śāsti prajāḥ sarvāḥжезл правит всеми существами; наказание управляет
दण्डः एव अभिरक्षतिdaṇḍaḥ eva abhirakṣatiжезл именно защищает; охраняет
दण्डः सुप्तेषु जागर्तिdaṇḍaḥ supteṣu jāgartiжезл бодрствует среди спящих; не спит
दण्डम् धर्मम् विदुः बुधाःdaṇḍam dharmam viduḥ budhāḥжезл мудрые знают как дхарму; считают законом
धर्मम् संरक्षते दण्डःdharmam saṃrakṣate daṇḍaḥдхарму охраняет жезл; наказание
तथा एव अर्थम् नर अधिपtathā eva artham nara adhipaтак же артху, владыка людей; богатство
कामम् संरक्षते दण्डःkāmam saṃrakṣate daṇḍaḥкаму охраняет жезл; желание
त्रिवर्गः दण्डः उच्यतेtrivargaḥ daṇḍaḥ ucyateтриваргой жезл называется; тремя целями
दण्डेन रक्ष्यते धान्यम्daṇḍena rakṣyate dhānyamжезлом защищается зерно; урожай
धनम् दण्डेन रक्ष्यतेdhanam daṇḍena rakṣyateбогатство жезлом защищается; имущество
एतत् विद्वन् उपादत्स्वetat vidvan upādatsvaэто, знающий, прими; возьми к сведению
स्वभावम् पश्य लौकिकम्svabhāvam paśya laukikamпосмотри на мирскую природу; обычный порядок
राज दण्ड भयात् एकेrāja daṇḍa bhayāt ekeиз страха царского жезла одни; из страха наказания
पापाः पापम् न कुर्वतेpāpāḥ pāpam na kurvateзлые греха не совершают; не делают зло
यम दण्ड भयात् एकेyama daṇḍa bhayāt ekeиз страха жезла Ямы одни; загробного наказания
पर लोक भयात् अपिpara loka bhayāt apiи из страха иного мира; посмертного
परस्पर भयात् एकेparaspara bhayāt ekeиз взаимного страха одни; боясь друг друга
पापाः पापम् न कुर्वतेpāpāḥ pāpam na kurvateзлые греха не совершают; не делают зло
एवम् सांसिद्धिके लोकेevam sāṃsiddhike lokeтак в устроенном мире; в мире достижений
सर्वम् दण्डे प्रतिष्ठितम्sarvam daṇḍe pratiṣṭhitamвсё основано на жезле; держится на наказании
दण्डस्य एव भयात् एकेdaṇḍasya eva bhayāt ekeиз страха именно жезла одни; наказания
न खादन्ति परस्परम्na khādanti parasparamне едят друг друга; не пожирают
अन्धे तमसि मज्जेयुःandhe tamasi majjeyuḥв слепую тьму погрузились бы; утонули бы
यदि दण्डः न पालयेत्yadi daṇḍaḥ na pālayetесли бы жезл не защищал; не охранял
यस्मात् अदान्तान् दमयतिyasmāt adāntān damayatiпоскольку необузданных обуздывает; сдерживает
अशिष्टान् दण्डयति अपिaśiṣṭān daṇḍayati apiи невоспитанных наказывает; карает
दमनात् दण्डनात् च एवdamanāt daṇḍanāt ca evaиз-за обуздания и наказания; по этим причинам
तस्मात् दण्डम् विदुः बुधाःtasmāt daṇḍam viduḥ budhāḥпоэтому мудрые знают жезл; так называют
वाचि दण्डः ब्राह्मणानाम्vāci daṇḍaḥ brāhmaṇānāmв речи жезл брахманов; словесное наказание
क्षत्रियाणाम् भुज अर्पणम्kṣatriyāṇām bhuja arpaṇamдля кшатриев отдача рук; силовое наказание
दान दण्डः स्मृतः वैश्यःdāna daṇḍaḥ smṛtaḥ vaiśyaḥимущественный жезл считается у вайшьи; штраф
निर्दण्डः शूद्रः उच्यतेnirdaṇḍaḥ śūdraḥ ucyateбез жезла шудра называется; без наказания
असंमोहाय मर्त्यानाम्asaṃmohāya martyānāmдля не-заблуждения смертных; чтобы люди не путались
अर्थ संरक्षणाय चartha saṃrakṣaṇāya caи для защиты богатства; средств
मर्यादा स्थापिता लोकेmaryādā sthāpitā lokeграница установлена в мире; порядок
दण्ड संज्ञा विशाम् पतेdaṇḍa saṃjñā viśām pateс названием жезл, владыка народов; наказание
译文

Вайшампаяна сказал: «Услышав речь Яджнясени, Арджуна снова заговорил, почтив сильнорукого старшего брата, владыку». Арджуна сказал: «Жезл наказания правит всеми существами, и жезл же их защищает. Жезл бодрствует среди спящих; мудрые знают жезл как дхарму. Жезл охраняет дхарму, так же артху, о владыка людей, и жезл охраняет каму: жезл называется триваргой. Жезлом защищается зерно, жезлом защищается богатство. Прими это к сведению, знаток, и посмотри на мирской порядок. Одни злые не совершают зла из страха царского наказания; другие — из страха жезла Ямы и иного мира; третьи — из взаимного страха. Так в устроенном мире всё держится на жезле. Из страха перед жезлом одни не пожирают друг друга; если бы жезл не защищал, существа погрузились бы в слепую тьму. Поскольку он обуздывает необузданных и наказывает невоспитанных, из-за обуздания и наказания мудрые знают его как жезл. Для брахманов жезл — в речи, для кшатриев — в применении рук, для вайшьи жезлом считается имущественное взыскание, а шудра называется без жезла. Для того чтобы смертные не впадали в заблуждение и чтобы богатство было защищено, в мире установлена граница, именуемая жезлом, о владыка народов».

版本

522813fcd6ec · 发布于 2026年6月20日 15:27:45 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂