摩诃婆罗多
Yudhishthira on Mine, Desire, and Wisdom12.17.1-7
10037 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.17.1-7
天城文

युधिष्ठिर उवाच
असंतोषः प्रमादश् च मदो रागो ऽप्रशान्तता ॥
बलं मोहो ऽभिमानश् च उद्वेगश् चापि सर्वशः ॥
एभिः पाप्मभिर् आविष्टो राज्यं त्वम् अभिकाङ्क्षसि ॥
निरामिषो विनिर्मुक्तः प्रशान्तः सुसुखी भव ॥
य इमाम् अखिलां भूमिं शिष्याद् एको महीपतिः ॥
तस्याप्य् उदरम् एवैकं किम् इदं त्वं प्रशंससि ॥
नाह्ना पूरयितुं शक्या न मासेन नरर्षभ ॥
अपूर्यां पूरयन्न् इच्छाम् आयुषापि न शक्नुयात् ॥
यथेद्धः प्रज्वलत्य् अग्निर् असमिद्धः प्रशाम्यति ॥
अल्पाहारतया त्व् अग्निं शमयौदर्यम् उत्थितम् ॥
जयोदरं पृथिव्या ते श्रेयो निर्जितया जितम् ॥
मानुषान् कामभोगांस् त्वम् ऐश्वर्यं च प्रशंससि ॥
अभोगिनो ऽबलाश् चैव यान्ति स्थानम् अनुत्तमम् ॥
योगक्षेमौ च राष्ट्रस्य धर्माधर्मौ त्वयि स्थितौ ॥
मुच्यस्व महतो भारात् त्यागम् एवाभिसंश्रय ॥

转写 (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
asaṃtoṣaḥ pramādaś ca mado rāgo 'praśāntatā ||
balaṃ moho 'bhimānaś ca udvegaś cāpi sarvaśaḥ ||
ebhiḥ pāpmabhir āviṣṭo rājyaṃ tvam abhikāṅkṣasi ||
nirāmiṣo vinirmuktaḥ praśāntaḥ susukhī bhava ||
ya imām akhilāṃ bhūmiṃ śiṣyād eko mahīpatiḥ ||
tasyāpy udaram evaikaṃ kim idaṃ tvaṃ praśaṃsasi ||
nāhnā pūrayituṃ śakyā na māsena nararṣabha ||
apūryāṃ pūrayann icchām āyuṣāpi na śaknuyāt ||
yatheddhaḥ prajvalaty agnir asamiddhaḥ praśāmyati ||
alpāhāratayā tv agniṃ śamayaudaryam utthitam ||
jayodaraṃ pṛthivyā te śreyo nirjitayā jitam ||
mānuṣān kāmabhogāṃs tvam aiśvaryaṃ ca praśaṃsasi ||
abhogino 'balāś caiva yānti sthānam anuttamam ||
yogakṣemau ca rāṣṭrasya dharmādharmau tvayi sthitau ||
mucyasva mahato bhārāt tyāgam evābhisaṃśraya ||

逐字释义
梵语IAST释义
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира произнёс
असंतोषः प्रमादः चasaṃtoṣaḥ pramādaḥ caнеудовлетворённость и беспечность; ненасытность
मदः रागः अप्रशान्तताmadaḥ rāgaḥ apraśāntatāопьянение, страсть, неуспокоенность; возбуждение
बलम् मोहः अभिमानः चbalam mohaḥ abhimānaḥ caсила, заблуждение и самомнение; гордость
उद्वेगः च अपि सर्वशःudvegaḥ ca api sarvaśaḥи тревога также всячески; волнение
एभिः पाप्मभिः आविष्टःebhiḥ pāpmabhiḥ āviṣṭaḥэтими грехами охваченный; пороками
राज्यम् त्वम् अभिकाङ्क्षसिrājyam tvam abhikāṅkṣasiцарства ты желаешь; стремишься к власти
निरामिषः विनिर्मुक्तःnirāmiṣaḥ vinirmuktaḥбез добычи, освобождённый; непривязанный
प्रशान्तः सु सुखी भवpraśāntaḥ su sukhī bhavaумиротворённый, очень счастливый будь; обрети покой
यः इमाम् अखिलाम् भूमिम्yaḥ imām akhilām bhūmimкто эту всю землю; целую землю
शिष्यात् एकः महीपतिःśiṣyāt ekaḥ mahīpatiḥправил бы один владыка земли; один царь
तस्य अपि उदरम् एव एकम्tasya api udaram eva ekamу него тоже живот только один; одно чрево
किम् इदम् त्वम् प्रशंससिkim idam tvam praśaṃsasiчто это ты восхваляешь; зачем хвалишь
न अह्ना पूरयितुम् शक्याna ahnā pūrayitum śakyāне за день наполнить можно; невозможно насытить
न मासेन नर ऋषभna māsena nara ṛṣabhaне за месяц, бык людей; о лучший
अपूर्याम् पूरयन् इच्छाम्apūryām pūrayan icchāmненаполнимое наполняя желание; бездонную жажду
आयुषा अपि न शक्नुयात्āyuṣā api na śaknuyātдаже жизнью не смог бы; за всю жизнь
यथा इद्धः प्रज्वलति अग्निःyathā iddhaḥ prajvalati agniḥкак разожжённый пылает огонь; разгорается
असमिद्धः प्रशाम्यतिasamiddhaḥ praśāmyatiбез топлива успокаивается; гаснет
अल्प आहारतया तु अग्निम्alpa āhāratayā tu agnimмалой пищей же огонь; огонь живота
शमय औदर्यम् उत्थितम्śamaya audaryam utthitamуспокой, из чрева поднятый; желудочный
जय उदरम् पृथिव्या तेjaya udaram pṛthivyā teпобеди живот землёй твоей; чрево
श्रेयः निर्जितया जितम्śreyaḥ nirjitayā jitamлучше победа над победительницей; чем покорённая земля
मानुषान् काम भोगान् त्वम्mānuṣān kāma bhogān tvamчеловеческие наслаждения желаний ты; мирские блага
ऐश्वर्यम् च प्रशंससिaiśvaryam ca praśaṃsasiи владычество восхваляешь; царское могущество
अभोगिनः अबलाः च एवabhoginaḥ abalāḥ ca evaне вкушающие, слабые именно; лишённые наслаждений
यान्ति स्थानम् अनुत्तमम्yānti sthānam anuttamamдостигают места высшего; непревзойдённого состояния
योग क्षेमौ च राष्ट्रस्यyoga kṣemau ca rāṣṭrasyaприобретение и сохранение царства; благополучие страны
धर्म अधर्मौ त्वयि स्थितौdharma adharmau tvayi sthitauдхарма и адхарма в тебе стоят; зависят от тебя
मुच्यस्व महतः भारात्mucyasva mahataḥ bhārātосвободись от великой ноши; сбрось бремя
त्यागम् एव अभिसंश्रयtyāgam eva abhisaṃśrayaк отречению именно прибегни; прими отказ
译文

Юдхиштхира сказал: «Неудовлетворённость, беспечность, опьянение, страсть, неуспокоенность, сила, заблуждение, самомнение и всяческая тревога — этими грехами охваченный, ты желаешь царства. Будь свободен от добычи, освобождён, умиротворён и по-настоящему счастлив. Если даже один владыка земли правил бы всей этой землёй, у него всё равно был бы только один живот. Что же ты восхваляешь? Ненаполнимое желание нельзя наполнить ни за день, ни за месяц, о бык среди людей; даже всей жизнью человек не смог бы насытить его. Как разожжённый огонь пылает, а без топлива гаснет, так малой пищей успокой огонь, поднявшийся из чрева. Победи живот: победа над ним лучше, чем победа над покорённой землёй. Ты восхваляешь человеческие наслаждения и владычество, но те, кто не вкушает наслаждений и слаб внешне, достигают высшего состояния. Приобретение и сохранение царства, дхарма и адхарма страны стоят на тебе; освободи себя от великой ноши и прибегни к отречению».

版本

d6f73fa103a5 · 发布于 2026年6月20日 15:33:11 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂