摩诃婆罗多
Yudhishthira on the Subtle Meaning of Dharma12.19.1-8
10045 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.19.1-8
天城文

युधिष्ठिर उवाच
वेदाहं तात शास्त्राणि अपराणि पराणि च ॥
उभयं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च ॥
आकुलानि च शास्त्राणि हेतुभिश् चित्रितानि च ॥
निश्चयश् चैव यन्मात्रो वेदाहं तं यथाविधि ॥
त्वं तु केवलम् अस्त्रज्ञो वीरव्रतम् अनुष्ठितः ॥
शास्त्रार्थं तत्त्वतो गन्तुं न समर्थः कथं चन ॥
शास्त्रार्थसूक्ष्मदर्शी यो धर्मनिश्चयकोविदः ॥
तेनाप्य् एवं न वाच्यो ऽहं यदि धर्मं प्रपश्यसि ॥
भ्रातृसौहृदम् आस्थाय यद् उक्तं वचनं त्वया ॥
न्याय्यं युक्तं च कौन्तेय प्रीतो ऽहं तेन ते ऽर्जुन ॥
युद्धधर्मेषु सर्वेषु क्रियाणां नैपुणेषु च ॥
न त्वया सदृशः कश् चित् त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥
धर्मसूक्ष्मं तु यद् वाक्यं तत्र दुष्प्रतरं त्वया ॥
धनंजय न मे बुद्धिम् अभिशङ्कितुम् अर्हसि ॥
युद्धशास्त्रविद् एव त्वं न वृद्धाः सेवितास् त्वया ॥
समासविस्तरविदां न तेषां वेत्सि निश्चयम् ॥

转写 (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
vedāhaṃ tāta śāstrāṇi aparāṇi parāṇi ca ||
ubhayaṃ vedavacanaṃ kuru karma tyajeti ca ||
ākulāni ca śāstrāṇi hetubhiś citritāni ca ||
niścayaś caiva yanmātro vedāhaṃ taṃ yathāvidhi ||
tvaṃ tu kevalam astrajño vīravratam anuṣṭhitaḥ ||
śāstrārthaṃ tattvato gantuṃ na samarthaḥ kathaṃ cana ||
śāstrārthasūkṣmadarśī yo dharmaniścayakovidaḥ ||
tenāpy evaṃ na vācyo 'haṃ yadi dharmaṃ prapaśyasi ||
bhrātṛsauhṛdam āsthāya yad uktaṃ vacanaṃ tvayā ||
nyāyyaṃ yuktaṃ ca kaunteya prīto 'haṃ tena te 'rjuna ||
yuddhadharmeṣu sarveṣu kriyāṇāṃ naipuṇeṣu ca ||
na tvayā sadṛśaḥ kaś cit triṣu lokeṣu vidyate ||
dharmasūkṣmaṃ tu yad vākyaṃ tatra duṣprataraṃ tvayā ||
dhanaṃjaya na me buddhim abhiśaṅkitum arhasi ||
yuddhaśāstravid eva tvaṃ na vṛddhāḥ sevitās tvayā ||
samāsavistaravidāṃ na teṣāṃ vetsi niścayam ||

逐字释义
梵语IAST释义
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира произнёс
वेद अहम् तात शास्त्राणिveda aham tāta śāstrāṇiя знаю, дорогой, шастры; учения
अपराणि पराणि चaparāṇi parāṇi caнизшие и высшие; обычные и высшие
उभयम् वेद वचनम्ubhayam veda vacanamоба ведийских слова; два предписания
कुरु कर्म त्यज इति चkuru karma tyaja iti caсовершай действие и оставь, так; действуй и отрекись
आकुलानि च शास्त्राणिākulāni ca śāstrāṇiи спутаны шастры; многообразны
हेतुभिः चित्रितानि चhetubhiḥ citritāni caи аргументами украшены; пёстры доводами
निश्चयः च एव यत् मात्रःniścayaḥ ca eva yat mātraḥи какой именно вывод; меру вывода
वेद अहम् तम् यथा विधिveda aham tam yathā vidhiя знаю его по правилу; как следует
त्वम् तु केवलम् अस्त्र ज्ञःtvam tu kevalam astra jñaḥты же только знающий оружие; мастер оружия
वीर व्रतम् अनुष्ठितःvīra vratam anuṣṭhitaḥследующий обету героя; воинскому
शास्त्र अर्थम् तत्त्वतः गन्तुम्śāstra artham tattvataḥ gantumсмысл шастр истинно постичь; по сути
न समर्थः कथं चनna samarthaḥ kathaṃ canaне способен никак; не можешь
शास्त्र अर्थ सूक्ष्म दर्शीśāstra artha sūkṣma darśīвидящий тонкость смысла шастр; тонкий знаток
यः धर्म निश्चय कोविदःyaḥ dharma niścaya kovidaḥкто искусен в выводе дхармы; знаток
तेन अपि एवम्tena api evamдаже им так; даже таким знатоком
न वाच्यः अहम्na vācyaḥ ahamне должен быть наставляем я; не следует мне говорить
यदि धर्मम् प्रपश्यसिyadi dharmam prapaśyasiесли ты видишь дхарму; понимаешь
भ्रातृ सौहृदम् आस्थायbhrātṛ sauhṛdam āsthāyaприняв братскую любовь; из братства
यत् उक्तम् वचनम् त्वयाyat uktam vacanam tvayāкакое слово сказано тобой; твоя речь
न्याय्यम् युक्तम् च कौन्तेयnyāyyam yuktam ca kaunteyaсправедливо и уместно, Каунтея; разумно
प्रीतः अहम् तेन ते अर्जुनprītaḥ aham tena te arjunaя доволен этим твоим, Арджуна; рад тебе
युद्ध धर्मेषु सर्वेषुyuddha dharmeṣu sarveṣuво всех дхармах войны; законах боя
क्रियाणाम् नैपुणेषु चkriyāṇām naipuṇeṣu caи в искусстве действий; мастерстве
न त्वया सदृशः कः चित्na tvayā sadṛśaḥ kaḥ citнет подобного тебе никого; равного
त्रिषु लोकेषु विद्यतेtriṣu lokeṣu vidyateв трёх мирах существует; найдётся
धर्म सूक्ष्मम् तु यत् वाक्यम्dharma sūkṣmam tu yat vākyamно слово о тонкости дхармы; тонком законе
तत्र दुष्प्रतरम् त्वयाtatra duṣprataram tvayāтам тебе трудно переправиться; трудно понять
धनंजय न मे बुद्धिम्dhanaṃjaya na me buddhimДхананджая, мою мысль; разумение
अभिशङ्कितुम् अर्हसिabhiśaṅkitum arhasiне должен подозревать; сомневаться
युद्ध शास्त्र वित् एव त्वम्yuddha śāstra vit eva tvamты именно знаток военной науки; оружейной шастры
न वृद्धाः सेविताः त्वयाna vṛddhāḥ sevitāḥ tvayāстарцы не служены тобой; не наставляли
समास विस्तर विदाम्samāsa vistara vidāmзнающих краткое и подробное; толкование
न तेषाम् वेत्सि निश्चयम्na teṣām vetsi niścayamты их вывода не знаешь; решения
译文

Юдхиштхира сказал: «Я знаю шастры, дорогой, и низшие, и высшие. Я знаю оба ведийских слова: “совершай действие” и “оставь действие”. Шастры спутаны и украшены множеством доводов, но я знаю как следует меру их вывода. Ты же — прежде всего знаток оружия, следующий обету героя; ты никак не способен постичь истинный смысл шастр. Даже тот, кто видит тонкость смысла шастр и искусен в выводе дхармы, не должен был бы говорить мне так, если он действительно видит дхарму. Но слово, сказанное тобой из братской любви, справедливо и уместно, о Каунтея; я доволен тобой за это, Арджуна. Во всех дхармах войны и в искусстве действий нет тебе равного в трёх мирах. Но когда речь идёт о тонкости дхармы, там тебе трудно переправиться, Дхананджая; не следует тебе подозревать мой разум. Ты знаток военной науки, но ты не служил старцам, знающим краткое и подробное изложение, и не знаешь их окончательного вывода».

版本

3accf7ac076a · 发布于 2026年6月20日 15:39:35 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂