摩诃婆罗多
Yudhishthira's Grief and Vyasa's Restraint12.27.4-13
10079 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.27.4-13
天城文

यस्याङ्के क्रीडमानेन मया वै परिवर्तितम् ॥
स मया राज्यलुब्धेन गाङ्गेयो विनिपातितः ॥
यदा ह्य् एनं विघूर्णन्तम् अपश्यं पार्थसायकैः ॥
कम्पमानं यथा वज्रैः प्रेक्षमाणं शिखण्डिनम् ॥
जीर्णं सिंहम् इव प्रांशुं नरसिंहं पितामहम् ॥
कीर्यमाणं शरैस् तीक्ष्णैर् दृष्ट्वा मे व्यथितं मनः ॥
प्राङ्मुखं सीदमानं च रथाद् अपच्युतं शरैः ॥
घूर्णमानं यथा शैलं तदा मे कश्मलो ऽभवत् ॥
यः स बाणधनुष्पाणिर् योधयाम् आस भार्गवम् ॥
बहून्य् अहानि कौरव्यः कुरुक्षेत्रे महामृधे ॥
समेतं पार्थिवं क्षत्रं वाराणस्यां नदीसुतः ॥
कन्यार्थम् आह्वयद् वीरो रथेनैकेन संयुगे ॥
येन चोग्रायुधो राजा चक्रवर्ती दुरासदः ॥
दग्धः शस्त्रप्रतापेन स मया युधि घातितः ॥
स्वयं मृत्युं रक्षमाणः पाञ्चाल्यं यः शिखण्डिनम् ॥
न बाणैः पातयाम् आस सो ऽर्जुनेन निपातितः ॥
यदैनं पतितं भूमाव् अपश्यं रुधिरोक्षितम् ॥
तदैवाविशद् अत्य् उग्रो ज्वरो मे मुनिसत्तम ॥
येन संवर्धिता बाला येन स्म परिरक्षिताः ॥
स मया राज्यलुब्धेन पापेन गुरुघातिना ॥
अल्पकालस्य राज्यस्य कृते मूढेन घातितः ॥

转写 (IAST)

yasyāṅke krīḍamānena mayā vai parivartitam ||
sa mayā rājyalubdhena gāṅgeyo vinipātitaḥ ||
yadā hy enaṃ vighūrṇantam apaśyaṃ pārthasāyakaiḥ ||
kampamānaṃ yathā vajraiḥ prekṣamāṇaṃ śikhaṇḍinam ||
jīrṇaṃ siṃham iva prāṃśuṃ narasiṃhaṃ pitāmaham ||
kīryamāṇaṃ śarais tīkṣṇair dṛṣṭvā me vyathitaṃ manaḥ ||
prāṅmukhaṃ sīdamānaṃ ca rathād apacyutaṃ śaraiḥ ||
ghūrṇamānaṃ yathā śailaṃ tadā me kaśmalo 'bhavat ||
yaḥ sa bāṇadhanuṣpāṇir yodhayām āsa bhārgavam ||
bahūny ahāni kauravyaḥ kurukṣetre mahāmṛdhe ||
sametaṃ pārthivaṃ kṣatraṃ vārāṇasyāṃ nadīsutaḥ ||
kanyārtham āhvayad vīro rathenaikena saṃyuge ||
yena cogrāyudho rājā cakravartī durāsadaḥ ||
dagdhaḥ śastrapratāpena sa mayā yudhi ghātitaḥ ||
svayaṃ mṛtyuṃ rakṣamāṇaḥ pāñcālyaṃ yaḥ śikhaṇḍinam ||
na bāṇaiḥ pātayām āsa so 'rjunena nipātitaḥ ||
yadainaṃ patitaṃ bhūmāv apaśyaṃ rudhirokṣitam ||
tadaivāviśad aty ugro jvaro me munisattama ||
yena saṃvardhitā bālā yena sma parirakṣitāḥ ||
sa mayā rājyalubdhena pāpena gurughātinā ||
alpakālasya rājyasya kṛte mūḍhena ghātitaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
यस्य अङ्के क्रीडमानेनyasya aṅke krīḍamānenaна чьих коленях игравшим; у кого на коленях
मया वै परिवर्तितम्mayā vai parivartitamмной ведь переворачивалось; я перекатывался
सः मया राज्य लुब्धेनsaḥ mayā rājya lubdhenaон мной, жадным до царства; он из-за моей алчности власти
गाङ्गेयः विनिपातितःgāṅgeyaḥ vinipātitaḥГангей повержен; сын Ганги низложен
यदा हि एनम् विघूर्णन्तम्yadā hi enam vighūrṇantamкогда ведь его пошатывающегося; когда его качающимся
अपश्यम् पार्थ सायकैःapaśyam pārtha sāyakaiḥя увидел стрелами Партхи; поражённым стрелами Арджуны
कम्पमानम् यथा वज्रैःkampamānam yathā vajraiḥдрожащего как от молний; сотрясаемого словно громами
प्रेक्षमाणम् शिखण्डिनम्prekṣamāṇam śikhaṇḍinamсмотрящего на Шикхандина; глядящего на Шикхандина
जीर्णम् सिंहम् इवjīrṇam siṃham ivaкак старого льва; словно состарившегося льва
प्रांशुम् नर सिंहम्prāṃśum nara siṃhamвысокого льва среди людей; великого человека-льва
पितामहम्pitāmahamдеда; праотца
कीर्यमाणम् शरैः तीक्ष्णैःkīryamāṇam śaraiḥ tīkṣṇaiḥосыпаемого острыми стрелами; покрываемого резкими стрелами
दृष्ट्वा मे व्यथितम् मनःdṛṣṭvā me vyathitam manaḥувидев, мой ум потрясён; моё сердце содрогнулось
प्राङ्मुखम् सीदमानम् चprāṅmukham sīdamānam caобращённого на восток и оседающего; склоняющегося лицом к востоку
रथात् अपच्युतम् शरैःrathāt apacyutam śaraiḥс колесницы сбитого стрелами; упавшего с ратхи
घूर्णमानम् यथा शैलम्ghūrṇamānam yathā śailamкачающегося как гора; пошатывающегося словно скала
तदा मे कश्मलः अभवत्tadā me kaśmalaḥ abhavatтогда у меня помрачение было; меня охватил обморок
यः सः बाण धनुः पाणिःyaḥ saḥ bāṇa dhanuḥ pāṇiḥтот, держащий стрелы и лук; воин с луком и стрелами
योधयाम् आस भार्गवम्yodhayām āsa bhārgavamсражался с Бхаргавой; воевал с Парашурамой
बहूनि अहानि कौरव्यःbahūni ahāni kauravyaḥмного дней, потомок Куру; долгие дни
कुरुक्षेत्रे महा मृधेkurukṣetre mahā mṛdheна Курукшетре в великой битве; в огромном сражении
समेतम् पार्थिवम् क्षत्रम्sametam pārthivam kṣatramсобравшуюся царскую кшатрийскую силу; сошедшихся правителей
वाराणस्याम् नदी सुतःvārāṇasyām nadī sutaḥв Варанаси сын реки; сын Ганги
कन्या अर्थम् आह्वयत् वीरःkanyā artham āhvayat vīraḥради девушек вызвал герой; из-за царевен призвал на бой
रथेन एकेन संयुगेrathena ekena saṃyugeодной колесницей в сражении; один на ратхе
येन च उग्रायुधः राजाyena ca ugrāyudhaḥ rājāи которым Уграюдха-царь; кем царь Уграюдха
चक्रवर्ती दुरासदःcakravartī durāsadaḥчакравартин, труднодостижимый; неприступный владыка
दग्धः शस्त्र प्रतापेनdagdhaḥ śastra pratāpenaсожжён силой оружия; поражён воинской мощью
सः मया युधि घातितःsaḥ mayā yudhi ghātitaḥон мной в бою убит; тот был погублен мной
स्वयम् मृत्युम् रक्षमाणःsvayam mṛtyum rakṣamāṇaḥсам смерть удерживающий; владея собственной смертью
पाञ्चाल्यम् यः शिखण्डिनम्pāñcālyam yaḥ śikhaṇḍinamПанчалу Шикхандина который; Шикхандина из Панчалов
न बाणैः पातयाम् आसna bāṇaiḥ pātayām āsaне повалил стрелами; не низверг стрелами
सः अर्जुनेन निपातितःsaḥ arjunena nipātitaḥон Арджуной повержен; пал от Арджуны
यदा एनम् पतितम् भूमौyadā enam patitam bhūmauкогда его павшего на землю; когда увидел его лежащим
अपश्यम् रुधिर उक्षितम्apaśyam rudhira ukṣitamя увидел окроплённым кровью; обагрённым кровью
तदा एव आविशत्tadā eva āviśatтогда же вошёл; тотчас проник
अति उग्रः ज्वरः मेati ugraḥ jvaraḥ meочень жестокий жар в меня; страшный жар в меня
मुनि सत्तमmuni sattamaлучший из мудрецов; о превосходный муни
येन संवर्धिताः बालाःyena saṃvardhitāḥ bālāḥкем были взращены детьми; кем мы детьми были воспитаны
येन स्म परिरक्षिताःyena sma parirakṣitāḥкем же были защищены; кем мы были охраняемы
सः मया राज्य लुब्धेनsaḥ mayā rājya lubdhenaон мной, жадным до царства; он из-за моей алчности власти
पापेन गुरु घातिनाpāpena guru ghātināгрешным убийцей старшего; злодеем, убившим наставника
अल्प कालस्य राज्यस्यalpa kālasya rājyasyaради царства малого срока; ради недолгой власти
कृते मूढेन घातितःkṛte mūḍhena ghātitaḥради, глупцом, убит; погублен мной, ослеплённым
译文

«Тот, на чьих коленях я играл ребёнком, был повержен мной, жадным до царства, — Гангей. Когда я увидел, как он, поражённый стрелами Партхи, пошатывается и дрожит словно от ударов молнии, глядя на Шикхандина; когда увидел этого высокого человека-льва, нашего деда, словно старого льва, осыпаемого острыми стрелами, мой ум содрогнулся. Когда он, обращённый лицом к востоку, осел и, сбитый стрелами с колесницы, закачался словно гора, тогда меня охватило помрачение. Он, потомок Куру, с луком и стрелами в руках много дней сражался с Бхаргавой на Курукшетре в великой битве. Он, сын реки, ради царевен в Варанаси один на колеснице вызвал на бой собравшуюся царскую силу. Им был сожжён мощью оружия труднодоступный царь-чакравартин Уграюдха; и он был убит мной в бою. Он, владея собственной смертью, не повалил стрелами Шикхандина из Панчалов, а был низвергнут Арджуной. Когда я увидел его павшим на землю и обагрённым кровью, тогда же, о лучший из мудрецов, в меня вошёл страшный жар. Тот, кто взрастил нас детьми и защищал нас, был убит мной, грешным убийцей старшего, ослеплённым жаждой кратковременного царства».

版本

711549396fbc · 发布于 2026年6月20日 16:02:05 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂