तस्यास् तथोपचारेण रूपेणाप्रतिमेन च ॥
नारदं हृच्छयस् तूर्णं सहसैवान्वपद्यत ॥
ववृधे च ततस् तस्य हृदि कामो महात्मनः ॥
यथा शुक्लस्य पक्षस्य प्रवृत्ताव् उडुराट् छनैः ॥
न च तं भागिनेयाय पर्वताय महात्मने ॥
शशंस मन्मथं तीव्रं व्रीडमानः स धर्मवित् ॥
तपसा चेङ्गितेनाथ पर्वतो ऽथ बुबोध तत् ॥
कामार्तं नारदं क्रुद्धः शशापैनं ततो भृशम् ॥
कृत्वा समयम् अव्यग्रो भवान् वै सहितो मया ॥
यो भवेद् धृदि संकल्पः शुभो वा यदि वाशुभः ॥
अन्योन्यस्य स आख्येय इति तद् वै मृषा कृतम् ॥
भवता वचनं ब्रह्मंस् तस्माद् एतद् वदाम्य् अहम् ॥
न हि कामं प्रवर्तन्तं भवान् आचष्ट मे पुरा ॥
सुकुमार्यां कुमार्यां ते तस्माद् एष शपाम्य् अहम् ॥
ब्रह्मवादी गुरुर् यस्मात् तपस्वी ब्राह्मणश् च सन् ॥
अकार्षीः समयभ्रंशम् आवाभ्यां यः कृतो मिथः ॥
शप्स्ये तस्मात् सुसंक्रुद्धो भवन्तं तं निबोध मे ॥
सुकुमारी च ते भार्या भविष्यति न संशयः ॥
वानरं चैव कन्या त्वां विवाहात् प्रभृति प्रभो ॥
संद्रक्ष्यन्ति नराश् चान्ये स्वरूपेण विनाकृतम् ॥
स तद् वाक्यं तु विज्ञाय नारदः पर्वतात् तदा ॥
अशपत् तम् अपि क्रोधाद् भागिनेयं स मातुलः ॥
तपसा ब्रह्मचर्येण सत्येन च दमेन च ॥
युक्तो ऽपि धर्मनित्यश् च न स्वर्गवासम् आप्स्यसि ॥
तौ तु शप्त्वा भृशं क्रुद्धौ परस्परम् अमर्षणौ ॥
प्रतिजग्मतुर् अन्योन्यं क्रुद्धाव् इव गजोत्तमौ ॥
tasyās tathopacāreṇa rūpeṇāpratimena ca ||
nāradaṃ hṛcchayas tūrṇaṃ sahasaivānvapadyata ||
vavṛdhe ca tatas tasya hṛdi kāmo mahātmanaḥ ||
yathā śuklasya pakṣasya pravṛttāv uḍurāṭ chanaiḥ ||
na ca taṃ bhāgineyāya parvatāya mahātmane ||
śaśaṃsa manmathaṃ tīvraṃ vrīḍamānaḥ sa dharmavit ||
tapasā ceṅgitenātha parvato 'tha bubodha tat ||
kāmārtaṃ nāradaṃ kruddhaḥ śaśāpainaṃ tato bhṛśam ||
kṛtvā samayam avyagro bhavān vai sahito mayā ||
yo bhaved dhṛdi saṃkalpaḥ śubho vā yadi vāśubhaḥ ||
anyonyasya sa ākhyeya iti tad vai mṛṣā kṛtam ||
bhavatā vacanaṃ brahmaṃs tasmād etad vadāmy aham ||
na hi kāmaṃ pravartantaṃ bhavān ācaṣṭa me purā ||
sukumāryāṃ kumāryāṃ te tasmād eṣa śapāmy aham ||
brahmavādī gurur yasmāt tapasvī brāhmaṇaś ca san ||
akārṣīḥ samayabhraṃśam āvābhyāṃ yaḥ kṛto mithaḥ ||
śapsye tasmāt susaṃkruddho bhavantaṃ taṃ nibodha me ||
sukumārī ca te bhāryā bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||
vānaraṃ caiva kanyā tvāṃ vivāhāt prabhṛti prabho ||
saṃdrakṣyanti narāś cānye svarūpeṇa vinākṛtam ||
sa tad vākyaṃ tu vijñāya nāradaḥ parvatāt tadā ||
aśapat tam api krodhād bhāgineyaṃ sa mātulaḥ ||
tapasā brahmacaryeṇa satyena ca damena ca ||
yukto 'pi dharmanityaś ca na svargavāsam āpsyasi ||
tau tu śaptvā bhṛśaṃ kruddhau parasparam amarṣaṇau ||
pratijagmatur anyonyaṃ kruddhāv iva gajottamau ||
«Из-за её такого служения и несравненной красоты Нараду внезапно охватило желание. Затем любовь в сердце великодушного росла постепенно, как растёт луна в начале светлой половины месяца. Но, стыдясь, этот знаток дхармы не открыл своему великодушному племяннику Парвате сильное волнение Манматхи. Парвата, силой тапаса и по внешним признакам поняв, что Нарада мучим желанием, разгневался и сурово проклял его: “Ты вместе со мной спокойно заключил условие: какой бы замысел ни возник в сердце, благой или дурной, его надо открыть друг другу. Но ты сделал это слово ложным, о брахман. Поэтому я говорю тебе: ты не открыл мне прежде пробудившееся желание к Сукумари, этой девушке; потому я проклинаю тебя. Будучи брахмавадином, старшим, подвижником и брахманом, ты нарушил договор, который мы заключили между собой. Слушай же моё проклятие: Сукумари, без сомнения, станет твоей женой, но с самого брака она и другие люди будут видеть тебя обезьяной, лишённым собственного облика”. Узнав эти слова от Парваты, Нарада, дядя, в гневе проклял и своего племянника: “Хотя ты наделён тапасом, брахмачарьей, истиной, самообузданием и постоянно пребываешь в дхарме, ты не достигнешь обитания на небе”. Так они, оба сильно разгневанные и не терпящие друг друга, прокляли один другого и разошлись, как два разгневанных могучих слона».
8750f3f7126d · 发布于 2026年6月20日 16:21:54 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Сюжет подчёркивает тонкость правдивости: Нарада не совершил внешнего проступка, но скрыл внутренний saṃkalpa, нарушив собственное условие. Парвата тоже действует из гнева, и потому ответное проклятие ложится на него.