摩诃婆罗多
Krishna Asks Bhishma to Teach Dharma12.54.33-39
10194 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.54.33-39
天城文

राजानो हतशिष्टास् त्वां राजन्न् अभित आसते ॥
धर्मान् अनुयुयुक्षन्तस् तेभ्यः प्रब्रूहि भारत ॥
भवान् हि वयसा वृद्धः श्रुताचारसमन्वितः ॥
कुशलो राजधर्माणां पूर्वेषाम् अपराश् च ये ॥
जन्मप्रभृति ते कश् चिद् वृजिनं न ददर्श ह ॥
ज्ञातारम् अनुधर्माणां त्वां विदुः सर्वपार्थिवाः ॥
तेभ्यः पितेव पुत्रेभ्यो राजन् ब्रूहि परं नयम् ॥
ऋषयश् च हि देवाश् च त्वया नित्यम् उपासिताः ॥
तस्माद् वक्तव्यम् एवेह त्वया पश्याम्य् अशेषतः ॥
धर्माञ् शुश्रूषमाणेभ्यः पृष्टेन च सता पुनः ॥
वक्तव्यं विदुषा चेति धर्मम् आहुर् मनीषिणः ॥
अप्रतिब्रुवतः कष्टो दोषो हि भवति प्रभो ॥
तस्मात् पुत्रैश् च पौत्रैश् च धर्मान् पृष्टः सनातनान् ॥
विद्वाञ् जिज्ञासमानैस् त्वं प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥

转写 (IAST)

rājāno hataśiṣṭās tvāṃ rājann abhita āsate ||
dharmān anuyuyukṣantas tebhyaḥ prabrūhi bhārata ||
bhavān hi vayasā vṛddhaḥ śrutācārasamanvitaḥ ||
kuśalo rājadharmāṇāṃ pūrveṣām aparāś ca ye ||
janmaprabhṛti te kaś cid vṛjinaṃ na dadarśa ha ||
jñātāram anudharmāṇāṃ tvāṃ viduḥ sarvapārthivāḥ ||
tebhyaḥ piteva putrebhyo rājan brūhi paraṃ nayam ||
ṛṣayaś ca hi devāś ca tvayā nityam upāsitāḥ ||
tasmād vaktavyam eveha tvayā paśyāmy aśeṣataḥ ||
dharmāñ śuśrūṣamāṇebhyaḥ pṛṣṭena ca satā punaḥ ||
vaktavyaṃ viduṣā ceti dharmam āhur manīṣiṇaḥ ||
apratibruvataḥ kaṣṭo doṣo hi bhavati prabho ||
tasmāt putraiś ca pautraiś ca dharmān pṛṣṭaḥ sanātanān ||
vidvāñ jijñāsamānais tvaṃ prabrūhi bharatarṣabha ||

逐字释义
梵语IAST释义
राजानः हत शिष्टाः त्वाम्rājānaḥ hata śiṣṭāḥ tvāmцари, уцелевшие после гибели, тебя; оставшиеся владыки
राजन् अभितः आसतेrājan abhitaḥ āsateцарь, вокруг сидят; окружают
धर्मान् अनुयुयुक्षन्तःdharmān anuyuyukṣantaḥжелая расспрашивать о дхармах; стремясь узнать законы
तेभ्यः प्रब्रूहि भारतtebhyaḥ prabrūhi bhārataим расскажи, Бхарата; изложи им
भवान् हि वयसा वृद्धःbhavān hi vayasā vṛddhaḥты ведь возрастом старший; почтенный летами
श्रुत आचार समन्वितःśruta ācāra samanvitaḥс учёностью и поведением соединённый; наделённый знанием и нравом
कुशलः राज धर्माणाम्kuśalaḥ rāja dharmāṇāmискусный в царских дхармах; знаток обязанностей царей
पूर्वेषाम् अपराः च येpūrveṣām aparāḥ ca yeпрежних и последующих; старых и новых
जन्म प्रभृति ते कः चित्janma prabhṛti te kaḥ citс рождения у тебя кто-либо; с самого рождения
वृजिनम् न ददर्श हvṛjinam na dadarśa haгреха не видел; не находил порока
ज्ञातारम् अनुधर्माणाम्jñātāram anudharmāṇāmзнатоком вторичных дхарм; ведающим частные обязанности
त्वाम् विदुः सर्व पार्थिवाःtvām viduḥ sarva pārthivāḥтебя знают все цари; владыки земли
तेभ्यः पिता इव पुत्रेभ्यःtebhyaḥ pitā iva putrebhyaḥим как отец сыновьям; словно детям
राजन् ब्रूहि परम् नयम्rājan brūhi param nayamцарь, скажи высший путь; изложи лучший закон
ऋषयः च हि देवाः चṛṣayaḥ ca hi devāḥ caведь и риши, и боги; мудрецы и небожители
त्वया नित्यम् उपासिताःtvayā nityam upāsitāḥтобой всегда почитались; служились тобой
तस्मात् वक्तव्यम् एव इहtasmāt vaktavyam eva ihaпоэтому должно быть сказано здесь; нужно говорить
त्वया पश्यामि अशेषतःtvayā paśyāmi aśeṣataḥтобой, я вижу, без остатка; полностью
धर्मान् शुश्रूषमाणेभ्यःdharmān śuśrūṣamāṇebhyaḥдхармы желающим слушать; тем, кто хочет услышать
पृष्टेन च सता पुनःpṛṣṭena ca satā punaḥи спрошенным, будучи добрым; когда тебя спрашивают
वक्तव्यम् विदुषा च इतिvaktavyam viduṣā ca itiзнающим должно быть сказано, так; мудрец обязан отвечать
धर्मम् आहुः मनीषिणःdharmam āhuḥ manīṣiṇaḥдхарму называют мудрые; так говорят мыслители
अप्रतिब्रुवतः कष्टःapratibruvataḥ kaṣṭaḥу не отвечающего тяжёлый; молчание приносит
दोषः हि भवति प्रभोdoṣaḥ hi bhavati prabhoгрех ведь бывает, владыка; серьёзный недостаток
तस्मात् पुत्रैः च पौत्रैः चtasmāt putraiḥ ca pautraiḥ caпоэтому сыновьями и внуками; потомками
धर्मान् पृष्टः सनातनान्dharmān pṛṣṭaḥ sanātanānо вечных дхармах спрошенный; о древних законах
विद्वान् जिज्ञासमानैः त्वम्vidvān jijñāsamānaiḥ tvamзнающий, ищущими узнать, ты; мудрый, перед вопрошающими
प्रब्रूहि भरत ऋषभprabrūhi bharata ṛṣabhaизложи, бык Бхаратов; говори, лучший Бхаратов
译文

«Царь, уцелевшие после гибели владыки сидят вокруг тебя, желая расспросить о дхармах. Изложи им, Бхарата. Ты почтенен возрастом, соединён с учёностью и правильным поведением, искусен в царских дхармах прежних и последующих времён. С самого рождения никто не видел в тебе порока; все земные владыки знают тебя как знатока частных обязанностей. Царь, скажи им высший путь, как отец сыновьям, ведь риши и боги всегда почитались тобой. Поэтому, я вижу, ты должен здесь без остатка изложить дхармы тем, кто желает слушать, особенно когда тебя спрашивают и ты сам праведен. Мудрые говорят, что знающий обязан отвечать о дхарме; у того, кто не отвечает, возникает тяжёлый грех, владыка. Поэтому, лучший из Бхаратов, когда сыновья и внуки, желая узнать, спрашивают тебя о вечных дхармах, ты, знающий, говори».

版本

b2948072d710 · 发布于 2026年6月20日 17:41:38 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂