यदा तु पीडितो राजा भवेद् राज्ञा बलीयसा ॥
त्रिधा त्व् आक्रन्द्य मित्राणि विधानम् उपकल्पयेत् ॥
घोषान् न्यसेत मार्गेषु ग्रामान् उत्थापयेद् अपि ॥
प्रवेशयेच् च तान् सर्वाञ् शाखानगरकेष्व् अपि ॥
ये गुप्ताश् चैव दुर्गाश् च देशास् तेषु प्रवेशयेत् ॥
धनिनो बलमुख्यांश् च सान्त्वयित्वा पुनः पुनः ॥
सस्याभिहारं कुर्याच् च स्वयम् एव नराधिपः ॥
असंभवे प्रवेशस्य दाहयेद् अग्निना भृशम् ॥
क्षेत्रस्थेषु च सस्येषु शत्रोर् उपजपेन् नरान् ॥
विनाशयेद् वा सर्वस्वं बलेनाथ स्वकेन वै ॥
नदीषु मार्गेषु सदा संक्रमान् अवसादयेत् ॥
जलं निस्रावयेत् सर्वम् अनिस्राव्यं च दूषयेत् ॥
तदात्वेनायतीभिश् च विवदन् भूम्यनन्तरम् ॥
प्रतीघातः परस्याजौ मित्रकाले ऽप्य् उपस्थिते ॥
yadā tu pīḍito rājā bhaved rājñā balīyasā ||
tridhā tv ākrandya mitrāṇi vidhānam upakalpayet ||
ghoṣān nyaseta mārgeṣu grāmān utthāpayed api ||
praveśayec ca tān sarvāñ śākhānagarakeṣv api ||
ye guptāś caiva durgāś ca deśās teṣu praveśayet ||
dhanino balamukhyāṃś ca sāntvayitvā punaḥ punaḥ ||
sasyābhihāraṃ kuryāc ca svayam eva narādhipaḥ ||
asaṃbhave praveśasya dāhayed agninā bhṛśam ||
kṣetrastheṣu ca sasyeṣu śatror upajapen narān ||
vināśayed vā sarvasvaṃ balenātha svakena vai ||
nadīṣu mārgeṣu sadā saṃkramān avasādayet ||
jalaṃ nisrāvayet sarvam anisrāvyaṃ ca dūṣayet ||
tadātvenāyatībhiś ca vivadan bhūmyanantaram ||
pratīghātaḥ parasyājau mitrakāle 'py upasthite ||
Когда царь стеснён более сильным царём, он должен трояко воззвать к друзьям и устроить план. Пусть размещает пастушьи селения на дорогах, поднимает деревни и вводит всех людей в малые укреплённые города. Богатых и вождей войска, снова и снова успокоив, нужно вводить в защищённые и труднодоступные места. Сам владыка людей должен уносить урожай, а если невозможно переместить его, сильно сжечь огнём. В посевах, стоящих на полях врага, он должен подговаривать людей или уничтожать всё имущество своей силой. На реках и дорогах пусть разрушает переправы, выпускает всю воду, а ту, которую нельзя выпустить, загрязняет. Споря за соседнюю землю, он должен учитывать и нынешнее, и будущее: отражение врага в бою нужно готовить даже тогда, когда наступило время союзной помощи».
c2d274757ed0 · 发布于 2026年6月20日 18:28:39 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Здесь описаны суровые меры обороны против сильнейшего врага. Их смысл не в жестокости как таковой, а в том, чтобы не оставить захватчику дороги, воду, урожай, переправы и поддержку населения.