摩诃婆罗多
Friends, Ministers, and Kinsmen12.81.13-20
10310 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.81.13-20
天城文

यं मन्येत ममाभावाद् इमम् अर्थागमः स्पृशेत् ॥
नित्यं तस्माच् छङ्कितव्यम् अमित्रं तं विदुर् बुधाः ॥
यस्य क्षेत्राद् अप्य् उदकं क्षेत्रम् अन्यस्य गच्छति ॥
न तत्रानिच्छतस् तस्य भिद्येरन् सर्वसेतवः ॥
तथैवात्य् उदकाद् भीतस् तस्य भेदनम् इच्छति ॥
यम् एवंलक्षणं विद्यात् तम् अमित्रं विनिर्दिशेत् ॥
यः समृद्ध्या न तुष्येत क्षये दीनतरो भवेत् ॥
एतद् उत्तममित्रस्य निमित्तम् अभिचक्षते ॥
यं मन्येत ममाभावाद् अस्याभावो भवेद् इति ॥
तस्मिन् कुर्वीत विश्वासं यथा पितरि वै तथा ॥
तं शक्त्या वर्धमानश् च सर्वतः परिबृंहयेत् ॥
नित्यं क्षताद् वारयति यो धर्मेष्व् अपि कर्मसु ॥
क्षताद् भीतं विजानीयाद् उत्तमं मित्रलक्षणम् ॥
ये तस्य क्षतम् इच्छन्ति ते तस्य रिपवः स्मृताः ॥
व्यसनान् नित्यभीतो ऽसौ समृद्ध्याम् एव तृप्यते ॥
यत् स्याद् एवंविधं मित्रं तद् आत्मसमम् उच्यते ॥

转写 (IAST)

yaṃ manyeta mamābhāvād imam arthāgamaḥ spṛśet ||
nityaṃ tasmāc chaṅkitavyam amitraṃ taṃ vidur budhāḥ ||
yasya kṣetrād apy udakaṃ kṣetram anyasya gacchati ||
na tatrānicchatas tasya bhidyeran sarvasetavaḥ ||
tathaivāty udakād bhītas tasya bhedanam icchati ||
yam evaṃlakṣaṇaṃ vidyāt tam amitraṃ vinirdiśet ||
yaḥ samṛddhyā na tuṣyeta kṣaye dīnataro bhavet ||
etad uttamamitrasya nimittam abhicakṣate ||
yaṃ manyeta mamābhāvād asyābhāvo bhaved iti ||
tasmin kurvīta viśvāsaṃ yathā pitari vai tathā ||
taṃ śaktyā vardhamānaś ca sarvataḥ paribṛṃhayet ||
nityaṃ kṣatād vārayati yo dharmeṣv api karmasu ||
kṣatād bhītaṃ vijānīyād uttamaṃ mitralakṣaṇam ||
ye tasya kṣatam icchanti te tasya ripavaḥ smṛtāḥ ||
vyasanān nityabhīto 'sau samṛddhyām eva tṛpyate ||
yat syād evaṃvidhaṃ mitraṃ tad ātmasamam ucyate ||

逐字释义
梵语IAST释义
यम् मन्येत मम अभावात्yam manyeta mama abhāvātкого считал бы: при моём отсутствии; без меня
इमम् अर्थ आगमः स्पृशेत्imam artha āgamaḥ spṛśetэтого коснулся бы приход пользы; выгоды
नित्यम् तस्मात् शङ्कितव्यम्nityam tasmāt śaṅkitavyamего постоянно следует подозревать; остерегаться
अमित्रम् तम् विदुः बुधाःamitram tam viduḥ budhāḥврагом его знают мудрые; считают
यस्य क्षेत्रात् अपि उदकम्yasya kṣetrāt api udakamиз чьего поля даже вода; поток
क्षेत्रम् अन्यस्य गच्छतिkṣetram anyasya gacchatiв поле другого идёт; попадает
न तत्र अनिच्छतः तस्यna tatra anicchataḥ tasyaне там, если он не желает; против воли
भिद्येरन् सर्व सेतवःbhidyeran sarva setavaḥбыли бы разбиты все плотины; границы
तथा एव अति उदकात् भीतःtathā eva ati udakāt bhītaḥтак же боящийся избытка воды; потопа
तस्य भेदनम् इच्छतिtasya bhedanam icchatiжелает его прорыва; разрушения
यम् एवम् लक्षणम् विद्यात्yam evam lakṣaṇam vidyātкого с таким признаком знает; распознаёт
तम् अमित्रम् विनिर्दिशेत्tam amitram vinirdiśetтого врагом пусть обозначит; назовёт
यः समृद्ध्या न तुष्येतyaḥ samṛddhyā na tuṣyetaкто процветанием не удовлетворяется; не радуется
क्षये दीनतरः भवेत्kṣaye dīnataraḥ bhavetпри упадке становится более унылым; страдает
एतत् उत्तम मित्रस्यetat uttama mitrasyaэто лучшего друга; признак
निमित्तम् अभिचक्षतेnimittam abhicakṣateпризнаком называют; объясняют
यम् मन्येत मम अभावात्yam manyeta mama abhāvātкого считал бы: при моём отсутствии; без меня
अस्य अभावः भवेत् इतिasya abhāvaḥ bhavet itiего небытие было бы; он погибнет
तस्मिन् कुर्वीत विश्वासम्tasmin kurvīta viśvāsamв нём пусть делает доверие; ему доверяет
यथा पितरि वै तथाyathā pitari vai tathāкак отцу именно так; словно отцу
तम् शक्त्या वर्धमानः चtam śaktyā vardhamānaḥ caего по силе, возрастая; укрепляясь
सर्वतः परिबृंहयेत्sarvataḥ paribṛṃhayetсо всех сторон пусть укрепляет; поддерживает
नित्यम् क्षतात् वारयतिnityam kṣatāt vārayatiпостоянно от вреда удерживает; защищает
यः धर्मेषु अपि कर्मसुyaḥ dharmeṣu api karmasuкто даже в дхармических делах; обязанностях
क्षतात् भीतम् विजानीयात्kṣatāt bhītam vijānīyātбоящегося вреда пусть знает; понимает
उत्तमम् मित्र लक्षणम्uttamam mitra lakṣaṇamкак признак лучшего друга; дружбы
ये तस्य क्षतम् इच्छन्तिye tasya kṣatam icchantiкто его вреда желают; ущерба
ते तस्य रिपवः स्मृताःte tasya ripavaḥ smṛtāḥте его врагами считаются; помнятся
व्यसनात् नित्य भीतः असौvyasanāt nitya bhītaḥ asauнесчастья всегда боящийся он; опасности
समृद्ध्याम् एव तृप्यतेsamṛddhyām eva tṛpyateпроцветанием именно удовлетворяется; радуется
यत् स्यात् एवम् विधम् मित्रम्yat syāt evam vidham mitramкакой был бы друг такого вида; такой
तत् आत्म समम् उच्यतेtat ātma samam ucyateтот равным себе называется; как сам
译文

Того, о ком царь думает: «Если меня не станет, к нему придёт выгода», следует постоянно подозревать; мудрые считают его врагом. Как если вода из одного поля идёт в поле другого, то без желания владельца не должны быть разрушены все плотины; но тот, кто боится избытка воды, сам желает прорыва, — так человека с таким признаком следует назвать врагом. Лучшим другом называют того, кто не становится самодоволен от процветания царя, но при его упадке делается ещё более печальным. Тому, о ком царь думает: «Если меня не станет, он тоже погибнет», следует доверять как отцу. Такого друга нужно по мере силы со всех сторон поддерживать и укреплять, ведь он постоянно отвращает вред даже в делах дхармы. Боязнь вреда для царя следует знать как признак лучшего друга; те, кто желают ему вреда, считаются его врагами. Друг, который всегда боится несчастья царя и удовлетворяется только его процветанием, называется равным самому себе».

版本

909fbb9f8743 · 发布于 2026年6月20日 19:06:00 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂