摩诃婆罗多
The Supreme Duty Toward Parents and Teachers12.109.1-8
10437 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.109.1-8
天城文

युधिष्ठिर उवाच
महान् अयं धर्मपथो बहुशाखश् च भारत ॥
किं स्विद् एवेह धर्माणाम् अनुष्ठेयतमं मतम् ॥
किं कार्यं सर्वधर्माणां गरीयो भवतो मतम् ॥
यथायं पुरुषो धर्मम् इह च प्रेत्य चाप्नुयात् ॥
भीष्म उवाच
मातापित्रोर् गुरूणां च पूजा बहुमता मम ॥
अत्र युक्तो नरो लोकान् यशश् च महद् अश्नुते ॥
यद् एते ह्य् अभिजानीयुः कर्म तात सुपूजिताः ॥
धर्म्यं धर्मविरुद्धं वा तत् कर्तव्यं युधिष्ठिर ॥
न तैर् अनभ्यनुज्ञातो धर्मम् अन्यं प्रकल्पयेत् ॥
यम् एते ऽभ्यनुजानीयुः स धर्म इति निश्चयः ॥
एत एव त्रयो लोका एत एवाश्रमास् त्रयः ॥
एत एव त्रयो वेदा एत एव त्रयो ऽग्नयः ॥
पिता ह्य् अग्निर् गार्हपत्यो माताग्निर् दक्षिणः स्मृतः ॥
गुरुर् आहवनीयस् तु साग्नित्रेता गरीयसी ॥
त्रिष्व् अप्रमाद्यन्न् एतेषु त्रींल् लोकान् अवजेष्यसि ॥
पितृवृत्त्या त्व् इमं लोकं मातृवृत्त्या तथापरम् ॥
ब्रह्मलोकं गुरोर् वृत्त्या नित्यम् एव चरिष्यसि ॥

转写 (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
mahān ayaṃ dharmapatho bahuśākhaś ca bhārata ||
kiṃ svid eveha dharmāṇām anuṣṭheyatamaṃ matam ||
kiṃ kāryaṃ sarvadharmāṇāṃ garīyo bhavato matam ||
yathāyaṃ puruṣo dharmam iha ca pretya cāpnuyāt ||
bhīṣma uvāca
mātāpitror gurūṇāṃ ca pūjā bahumatā mama ||
atra yukto naro lokān yaśaś ca mahad aśnute ||
yad ete hy abhijānīyuḥ karma tāta supūjitāḥ ||
dharmyaṃ dharmaviruddhaṃ vā tat kartavyaṃ yudhiṣṭhira ||
na tair anabhyanujñāto dharmam anyaṃ prakalpayet ||
yam ete 'bhyanujānīyuḥ sa dharma iti niścayaḥ ||
eta eva trayo lokā eta evāśramās trayaḥ ||
eta eva trayo vedā eta eva trayo 'gnayaḥ ||
pitā hy agnir gārhapatyo mātāgnir dakṣiṇaḥ smṛtaḥ ||
gurur āhavanīyas tu sāgnitretā garīyasī ||
triṣv apramādyann eteṣu trīṃl lokān avajeṣyasi ||
pitṛvṛttyā tv imaṃ lokaṃ mātṛvṛttyā tathāparam ||
brahmalokaṃ guror vṛttyā nityam eva cariṣyasi ||

逐字释义
梵语IAST释义
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
महान् अयम् धर्म पथःmahān ayam dharma pathaḥвелик этот путь дхармы; праведности
बहु शाखः च भारतbahu śākhaḥ ca bhārataи многоветвист, Бхарата; со многими ветвями
किम् स्वित् एव इहkim svit eva ihaчто же именно здесь; в этом мире
धर्माणाम् अनुष्ठेयतमम् मतम्dharmāṇām anuṣṭheyatamam matamсчитается самым исполнимым из дхарм; обязательным
किम् कार्यम् सर्व धर्माणाम्kim kāryam sarva dharmāṇāmкакое дело среди всех дхарм; обязанностей
गरीयः भवतः मतम्garīyaḥ bhavataḥ matamтяжелее, по твоему мнению; важнее
यथा अयम् पुरुषः धर्मम्yathā ayam puruṣaḥ dharmamчтобы этот человек дхарму; праведность
इह च प्रेत्य च आप्नुयात्iha ca pretya ca āpnuyātздесь и после смерти получил; достиг
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма ответил
माता पित्रोः गुरूणाम् चmātā pitroḥ gurūṇām caматери, отца и учителей; наставников
पूजा बहुमता ममpūjā bahumatā mamaпочитание высоко ценимо мной; уважаемо
अत्र युक्तः नरःatra yuktaḥ naraḥв этом занятый человек; преданный
लोकान् यशः च महत् अश्नुतेlokān yaśaḥ ca mahat aśnuteмиры и великую славу вкушает; обретает
यत् एते हि अभिजानीयुःyat ete hi abhijānīyuḥчто эти ведь признают; одобрят
कर्म तात सु पूजिताःkarma tāta su pūjitāḥдело, сын, хорошо почтённые; поступок
धर्म्यम् धर्म विरुद्धम् वाdharmyam dharma viruddham vāдхармичное или противное дхарме; противоречащее
तत् कर्तव्यम् युधिष्ठिरtat kartavyam yudhiṣṭhiraто следует делать, Юдхиштхира; исполнять
न तैः अनभ्यनुज्ञातःna taiḥ anabhyanujñātaḥбез их разрешения; ими не одобренный
धर्मम् अन्यम् प्रकल्पयेत्dharmam anyam prakalpayetдругую дхарму не должен устанавливать; выдумывать
यम् एते अभ्यनुजानीयुःyam ete abhyanujānīyuḥкоторую они одобрят; позволят
सः धर्मः इति निश्चयःsaḥ dharmaḥ iti niścayaḥэто дхарма, таково решение; убеждение
एते एव त्रयः लोकाःete eva trayaḥ lokāḥони именно три мира; эти трое
एते एव आश्रमाः त्रयःete eva āśramāḥ trayaḥони именно три ашрама; обители
एते एव त्रयः वेदाःete eva trayaḥ vedāḥони именно три Веды; знания
एते एव त्रयः अग्नयःete eva trayaḥ agnayaḥони именно три огня; священных
पिता हि अग्निः गार्हपत्यःpitā hi agniḥ gārhapatyaḥотец ведь огонь гархапатья; домашний
माता अग्निः दक्षिणः स्मृतःmātā agniḥ dakṣiṇaḥ smṛtaḥмать считается южным огнём; дакшинагни
गुरुः आहवनीयः तुguruḥ āhavanīyaḥ tuучитель же ахавания; жертвенный огонь
सा अग्नि त्रेता गरीयसीsā agni tretā garīyasīэта тройка огней величайшая; тяжелейшая
त्रिषु अप्रमाद्यन् एतेषुtriṣu apramādyan eteṣuне пренебрегая этими тремя; будучи бдительным
त्रीन् लोकान् अवजेष्यसिtrīn lokān avajeṣyasiтри мира покоришь; обретёшь
पितृ वृत्त्या तु इमम् लोकम्pitṛ vṛttyā tu imam lokamслужением отцу этот мир; земной
मातृ वृत्त्या तथा अपरम्mātṛ vṛttyā tathā aparamслужением матери также иной; другой
ब्रह्म लोकम् गुरोः वृत्त्याbrahma lokam guroḥ vṛttyāмир Брахмы служением учителю; наставнику
नित्यम् एव चरिष्यसिnityam eva cariṣyasiвсегда именно будешь достигать; ходить
译文

Юдхиштхира спросил: «Бхарата, велик этот путь дхармы и много у него ветвей. Что же здесь считается самой обязательной из дхарм? Какое дело среди всех дхарм, по твоему мнению, важнее всего, чтобы человек достиг дхармы и здесь, и после смерти?» Бхишма ответил: «Я высоко ценю почитание матери, отца и учителей. Человек, преданный этому, обретает миры и великую славу. Какое дело эти трое, будучи хорошо почтены, признают дхармичным или даже противным дхарме, то и следует делать, Юдхиштхира. Без их одобрения не надо устанавливать другую дхарму; то, что они одобряют, и есть дхарма — таково решение. Они сами — три мира, три ашрама, три Веды и три священных огня. Отец — огонь гархапатья, мать считается южным огнём, а учитель — ахавания; эта тройка огней величайшая. Не пренебрегая этими тремя, ты покоришь три мира: служением отцу — этот мир, служением матери — другой, а служением учителю — мир Брахмы».

版本

10a9fc8eb851 · 发布于 2026年6月20日 20:42:40 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂