बृहस्पतेर् मतं राजन्न् अधीतं सकलं त्वया ॥
तथैवौशनसं शास्त्रं विज्ञातं ते नराधिप ॥
तद् अहं श्रोतुम् इच्छामि दण्ड उत्पद्यते कथम् ॥
किं वापि पूर्वं जागर्ति किं वा परमम् उच्यते ॥
कथं क्षत्रियसंस्थश् च दण्डः संप्रत्य् अवस्थितः ॥
ब्रूहि मे सुमहाप्राज्ञ ददाम्य् आचार्यवेतनम् ॥
वसुहोम उवाच
शृणु राजन् यथा दण्डः संभूतो लोकसंग्रहः ॥
प्रजाविनयरक्षार्थं धर्मस्यात्मा सनातनः ॥
ब्रह्मा यियक्षुर् भगवान् सर्वलोकपितामहः ॥
ऋत्विजं नात्मना तुल्यं ददर्शेति हि नः श्रुतम् ॥
स गर्भं शिरसा देवो वर्षपूगान् अधारयत् ॥
पूर्णे वर्षसहस्रे तु स गर्भः क्षुवतो ऽपतत् ॥
स क्षुपो नाम संभूतः प्रजापतिर् अरिंदम ॥
ऋत्विग् आसीत् तदा राजन् यज्ञे तस्य महात्मनः ॥
तस्मिन् प्रवृत्ते सत्रे तु ब्रह्मणः पार्थिवर्षभ ॥
हृष्टरूपप्रचारत्वाद् दण्डः सो ऽन्तर्हितो ऽभवत् ॥
bṛhaspater mataṃ rājann adhītaṃ sakalaṃ tvayā ||
tathaivauśanasaṃ śāstraṃ vijñātaṃ te narādhipa ||
tad ahaṃ śrotum icchāmi daṇḍa utpadyate katham ||
kiṃ vāpi pūrvaṃ jāgarti kiṃ vā paramam ucyate ||
kathaṃ kṣatriyasaṃsthaś ca daṇḍaḥ saṃpraty avasthitaḥ ||
brūhi me sumahāprājña dadāmy ācāryavetanam ||
vasuhoma uvāca
śṛṇu rājan yathā daṇḍaḥ saṃbhūto lokasaṃgrahaḥ ||
prajāvinayarakṣārthaṃ dharmasyātmā sanātanaḥ ||
brahmā yiyakṣur bhagavān sarvalokapitāmahaḥ ||
ṛtvijaṃ nātmanā tulyaṃ dadarśeti hi naḥ śrutam ||
sa garbhaṃ śirasā devo varṣapūgān adhārayat ||
pūrṇe varṣasahasre tu sa garbhaḥ kṣuvato 'patat ||
sa kṣupo nāma saṃbhūtaḥ prajāpatir ariṃdama ||
ṛtvig āsīt tadā rājan yajñe tasya mahātmanaḥ ||
tasmin pravṛtte satre tu brahmaṇaḥ pārthivarṣabha ||
hṛṣṭarūpapracāratvād daṇḍaḥ so 'ntarhito 'bhavat ||
Мандхата сказал: «О царь, ты полностью изучил учение Брихаспати, и шастра Ушанаса также познана тобой. Поэтому я хочу услышать: как возникает daṇḍa? Что бодрствует первым и что называется высшим? Как daṇḍa теперь установлен в кшатрийской власти? Скажи мне, великомудрый; я дам тебе плату учителя». Васухома ответил: «Слушай, царь, как возник daṇḍa, удерживающий мир, ради воспитания и защиты подданных, как вечная сущность дхармы. Бхагаван Брахма, Прародитель всех миров, желая совершить жертву, не увидел жреца, равного себе, — так мы слышали. Тогда бог носил плод в голове многие годы; когда исполнилась тысяча лет, этот плод выпал при его чихании. Он возник под именем Кшупа, Праджапати, покоритель врагов, и стал жрецом в жертве великодушного Брахмы. Когда это жертвенное собрание Брахмы началось, о бык среди царей, из-за радостного движения форм тот daṇḍa исчез».
8902999dc47a · 发布于 2026年6月20日 21:36:58 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Мандхата спрашивает о происхождении власти закона как ученик, готовый дать плату за знание. Васухома начинает с космической жертвы: порядок daṇḍa связан с дхармой, жертвой и защитой подданных.