विश्वामित्रस् ततो राजन्न् इत्य् उक्तो भरतर्षभ ॥
क्षुधार्तः प्रत्युवाचेदं पुनर् एव महामुनिः ॥
निराहारस्य सुमहान् मम कालो ऽभिधावतः ॥
न विद्यते ऽभ्युपायश् च कश् चिन् मे प्राणधारणे ॥
येन तेन विशेषेण कर्मणा येन केन चित् ॥
अभ्युज्जीवेत् सीदमानः समर्थो धर्मम् आचरेत् ॥
ऐन्द्रो धर्मः क्षत्रियाणां ब्राह्मणानाम् अथाग्निकः ॥
ब्रह्मवह्निर् मम बलं भक्ष्यामि समयं क्षुधा ॥
यथा यथा वै जीवेद् धि तत् कर्तव्यम् अपीडया ॥
जीवितं मरणाच् छ्रेयो जीवन् धर्मम् अवाप्नुयात् ॥
सो ऽहं जीवितम् आकाङ्क्षन्न् अभक्षस्यापि भक्षणम् ॥
व्यवस्ये बुद्धिपूर्वं वै तद् भवान् अनुमन्यताम् ॥
जीवन् धर्मं चरिष्यामि प्रणोत्स्याम्य् अशुभानि च ॥
तपोभिर् विद्यया चैव ज्योतींषीव महत् तमः ॥
viśvāmitras tato rājann ity ukto bharatarṣabha ||
kṣudhārtaḥ pratyuvācedaṃ punar eva mahāmuniḥ ||
nirāhārasya sumahān mama kālo 'bhidhāvataḥ ||
na vidyate 'bhyupāyaś ca kaś cin me prāṇadhāraṇe ||
yena tena viśeṣeṇa karmaṇā yena kena cit ||
abhyujjīvet sīdamānaḥ samartho dharmam ācaret ||
aindro dharmaḥ kṣatriyāṇāṃ brāhmaṇānām athāgnikaḥ ||
brahmavahnir mama balaṃ bhakṣyāmi samayaṃ kṣudhā ||
yathā yathā vai jīved dhi tat kartavyam apīḍayā ||
jīvitaṃ maraṇāc chreyo jīvan dharmam avāpnuyāt ||
so 'haṃ jīvitam ākāṅkṣann abhakṣasyāpi bhakṣaṇam ||
vyavasye buddhipūrvaṃ vai tad bhavān anumanyatām ||
jīvan dharmaṃ cariṣyāmi praṇotsyāmy aśubhāni ca ||
tapobhir vidyayā caiva jyotīṃṣīva mahat tamaḥ ||
Тогда великий мудрец Вишвамитра, мучимый голодом, снова ответил: «Я долго скитаюсь без пищи, и у меня нет никакого иного средства поддержать жизнь. Тот, кто погибает, должен тем или иным способом подняться; став способным жить, он сможет исполнять дхарму. У кшатриев дхарма индрова, у брахманов - огненная; брахманский огонь - моя сила, и я съем это по обстоятельству голода. Что позволяет жить без причинения вреда, то и следует делать: жизнь лучше смерти, ведь живой может достичь дхармы. Поэтому, желая выжить, я сознательно решаю съесть даже несъедобное; пусть ты это допустишь. Оставшись живым, я буду исполнять дхарму и изгоню неблагое тапасом и знанием, как светила изгоняют великую тьму».
b0301dbfe7a0 · 发布于 2026年6月21日 09:24:41 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Аргумент Вишвамитры держится на цели: жизнь сохраняется не ради удовольствия, а ради будущего исполнения дхармы и очищения. Это ключ к пониманию исключения в бедствии.