ध्वाङ्क्षाभ्रसमवर्णस् तु बिलान् निःसृत्य जम्बुकः ॥
गच्छमानान् स्म तान् आह निर्घृणाः खलु मानवाः ॥
आदित्यो ऽयं स्थितो मूढाः स्नेहं कुरुत मा भयम् ॥
बहुरूपो मुहूर्तश् च जीवेतापि कदा चन ॥
यूयं भूमौ विनिक्षिप्य पुत्रस्नेहविनाकृताः ॥
श्मशाने पुत्रम् उत्सृज्य कस्माद् गच्छथ निर्घृणाः ॥
न वो ऽस्त्य् अस्मिन् सुते स्नेहो बाले मधुरभाषिणि ॥
यस्य भाषितमात्रेण प्रसादम् उपगच्छथ ॥
न पश्यथ सुतस्नेहं यादृशः पशुपक्षिणाम् ॥
न येषां धारयित्वा तान् कश् चिद् अस्ति फलागमः ॥
चतुष्पात् पक्षिकीटानां प्राणिनां स्नेहसङ्गिनाम् ॥
परलोकगतिस्थानां मुनियज्ञक्रिया इव ॥
तेषां पुत्राभिरामाणाम् इह लोके परत्र च ॥
न गुणो दृश्यते कश् चित् प्रजाः संधारयन्ति च ॥
अपश्यतां प्रियान् पुत्रान् नैषां शोको ऽनुतिष्ठति ॥
न च पुष्णन्ति संवृद्धास् ते मातापितरौ क्व चित् ॥
मानुषाणां कुतः स्नेहो येषां शोको भविष्यति ॥
इमं कुलकरं पुत्रं कथं त्यक्त्वा गमिष्यथ ॥
चिरं मुञ्चत बाष्पं च चिरं स्नेहेन पश्यत ॥
एवंविधानि हीष्टानि दुस्त्यजानि विशेषतः ॥
क्षीणस्याथाभियुक्तस्य श्मशानाभिमुखस्य च ॥
बान्धवा यत्र तिष्ठन्ति तत्रान्यो नावतिष्ठते ॥
सर्वस्य दयिताः प्राणाः सर्वः स्नेहं च विन्दति ॥
तिर्यग्योनिष्व् अपि सतां स्नेहं पश्यत यादृशम् ॥
त्यक्त्वा कथं गच्छेथेमं पद्मलोलायताक्षकम् ॥
यथा नवोद्वाहकृतं स्नानमाल्यविभूषितम् ॥
भीष्म उवाच
जम्बुकस्य वचः श्रुत्वा कृपणं परिदेवतः ॥
न्यवर्तन्त तदा सर्वे शवार्थं ते स्म मानुषाः ॥
dhvāṅkṣābhrasamavarṇas tu bilān niḥsṛtya jambukaḥ ||
gacchamānān sma tān āha nirghṛṇāḥ khalu mānavāḥ ||
ādityo 'yaṃ sthito mūḍhāḥ snehaṃ kuruta mā bhayam ||
bahurūpo muhūrtaś ca jīvetāpi kadā cana ||
yūyaṃ bhūmau vinikṣipya putrasnehavinākṛtāḥ ||
śmaśāne putram utsṛjya kasmād gacchatha nirghṛṇāḥ ||
na vo 'sty asmin sute sneho bāle madhurabhāṣiṇi ||
yasya bhāṣitamātreṇa prasādam upagacchatha ||
na paśyatha sutasnehaṃ yādṛśaḥ paśupakṣiṇām ||
na yeṣāṃ dhārayitvā tān kaś cid asti phalāgamaḥ ||
catuṣpāt pakṣikīṭānāṃ prāṇināṃ snehasaṅginām ||
paralokagatisthānāṃ muniyajñakriyā iva ||
teṣāṃ putrābhirāmāṇām iha loke paratra ca ||
na guṇo dṛśyate kaś cit prajāḥ saṃdhārayanti ca ||
apaśyatāṃ priyān putrān naiṣāṃ śoko 'nutiṣṭhati ||
na ca puṣṇanti saṃvṛddhās te mātāpitarau kva cit ||
mānuṣāṇāṃ kutaḥ sneho yeṣāṃ śoko bhaviṣyati ||
imaṃ kulakaraṃ putraṃ kathaṃ tyaktvā gamiṣyatha ||
ciraṃ muñcata bāṣpaṃ ca ciraṃ snehena paśyata ||
evaṃvidhāni hīṣṭāni dustyajāni viśeṣataḥ ||
kṣīṇasyāthābhiyuktasya śmaśānābhimukhasya ca ||
bāndhavā yatra tiṣṭhanti tatrānyo nāvatiṣṭhate ||
sarvasya dayitāḥ prāṇāḥ sarvaḥ snehaṃ ca vindati ||
tiryagyoniṣv api satāṃ snehaṃ paśyata yādṛśam ||
tyaktvā kathaṃ gacchethemaṃ padmalolāyatākṣakam ||
yathā navodvāhakṛtaṃ snānamālyavibhūṣitam ||
bhīṣma uvāca
jambukasya vacaḥ śrutvā kṛpaṇaṃ paridevataḥ ||
nyavartanta tadā sarve śavārthaṃ te sma mānuṣāḥ ||
Тогда из норы вышел шакал, тёмный как облако, и сказал уходящим: «Бессердечны вы, люди! Солнце ещё стоит; проявите любовь, не бойтесь. Мгновение многообразно: может быть, он ещё оживёт. Как вы, лишённые любви к сыну, бросив его на землю, уходите с кладбища? Разве у вас нет любви к этому сладкоречивому ребёнку, от одного слова которого вы приходили в умиление? Разве вы не видите, какая любовь к потомству есть у зверей и птиц, хотя они не получают от детей никакой выгоды ни здесь, ни в ином мире? Они поддерживают потомство, даже когда выросшие дети не кормят родителей и скорбь за ними не следует. Откуда же любовь у людей, если вы оставляете этого сына, продолжателя рода, из-за которого будет ваша скорбь? Долго плачьте и долго смотрите на него с любовью: таких любимых особенно трудно оставить. Когда родственники стоят у истощённого, обречённого и обращённого к кладбищу, другой там не останется. Каждому дорога жизнь, каждый знает привязанность; посмотрите, какова она даже у животных. Как вы уйдёте, оставив этого мальчика с длинными лотосными глазами, омытым и украшенным, словно новобрачный?» Услышав жалобную речь шакала, люди повернули назад к телу».
44582f1f81f4 · 发布于 2026年6月21日 10:10:05 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Шакал говорит языком сострадания и надежды. Но и здесь сострадание двусмысленно: оно удерживает родных у тела, пока самому шакалу это выгодно.