摩诃婆罗多
Bali and Indra Discuss Time12.220.56-73
11002 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.220.56-73
天城文

सर्वैः क्रतुशतैर् इष्टं न त्वम् एकः शतक्रतुः ॥
सर्वे धर्मपराश् चासन् सर्वे सततसत्रिणः ॥
अन्तरिक्षचराः सर्वे सर्वे ऽभिमुखयोधिनः ॥
सर्वे संहननोपेताः सर्वे परिघबाहवः ॥
सर्वे मायाशतधराः सर्वे ते कामचारिणः ॥
सर्वे समरम् आसाद्य न श्रूयन्ते पराजिताः ॥
सर्वे सत्यव्रतपराः सर्वे कामविहारिणः ॥
सर्वे वेदव्रतपराः सर्वे चासन् बहुश्रुताः ॥
सर्वे संहतम् ऐश्वर्यम् ईश्वराः प्रतिपेदिरे ॥
न चैश्वर्यमदस् तेषां भूतपूर्वो महात्मनाम् ॥
सर्वे यथार्थदातारः सर्वे विगतमत्सराः ॥
सर्वे सर्वेषु भूतेषु यथावत् प्रतिपेदिरे ॥
सर्वे दाक्षायणीपुत्राः प्राजापत्या महाबलाः ॥
ज्वलन्तः प्रतपन्तश् च कालेन प्रतिसंहृताः ॥
त्वं चैवेमां यदा भुक्त्वा पृथिवीं त्यक्ष्यसे पुनः ॥
न शक्ष्यसि तदा शक्र नियन्तुं शोकम् आत्मनः ॥
मुञ्चेच्छां कामभोगेषु मुञ्चेमं श्रीभवं मदम् ॥
एवं स्वराज्यनाशे त्वं शोकं संप्रसहिष्यसि ॥
शोककाले शुचो मा त्वं हर्षकाले च मा हृषः ॥
अतीतानागते हित्वा प्रत्युत्पन्नेन वर्तय ॥
मां चेद् अभ्यागतः कालः सदायुक्तम् अतन्द्रितम् ॥
क्षमस्व नचिराद् इन्द्र त्वाम् अप्य् उपगमिष्यति ॥
त्रासयन्न् इव देवेन्द्र वाग्भिस् तक्षसि माम् इह ॥
संयते मयि नूनं त्वम् आत्मानं बहु मन्यसे ॥
कालः प्रथमम् आयान् मां पश्चात् त्वाम् अनुधावति ॥
तेन गर्जसि देवेन्द्र पूर्वं कालहते मयि ॥
को हि स्थातुम् अलं लोके क्रुद्धस्य मम संयुगे ॥
कालस् तु बलवान् प्राप्तस् तेन तिष्ठसि वासव ॥
यत् तद् वर्षसहस्रान्तं पूर्णं भवितुम् अर्हति ॥
यथा मे सर्वगात्राणि नस्वस्थानि हतौजसः ॥
अहम् ऐन्द्रच् च्युतः स्थानात् त्वम् इन्द्रः प्रकृतो दिवि ॥
सुचित्रे जीवलोके ऽस्मिन्न् उपास्यः कालपर्ययात् ॥
किं हि कृत्वा त्वम् इन्द्रो ऽद्य किं हि कृत्वा च्युता वयम् ॥
कालः कर्ता विकर्ता च सर्वम् अन्यद् अकारणम् ॥
नाशं विनाशम् ऐश्वर्यं सुखदुःखे भवाभवौ ॥
विद्वान् प्राप्यैवम् अत्यर्थं न प्रहृष्येन् न च व्यथेत् ॥

转写 (IAST)

sarvaiḥ kratuśatair iṣṭaṃ na tvam ekaḥ śatakratuḥ ||
sarve dharmaparāś cāsan sarve satatasatriṇaḥ ||
antarikṣacarāḥ sarve sarve 'bhimukhayodhinaḥ ||
sarve saṃhananopetāḥ sarve parighabāhavaḥ ||
sarve māyāśatadharāḥ sarve te kāmacāriṇaḥ ||
sarve samaram āsādya na śrūyante parājitāḥ ||
sarve satyavrataparāḥ sarve kāmavihāriṇaḥ ||
sarve vedavrataparāḥ sarve cāsan bahuśrutāḥ ||
sarve saṃhatam aiśvaryam īśvarāḥ pratipedire ||
na caiśvaryamadas teṣāṃ bhūtapūrvo mahātmanām ||
sarve yathārthadātāraḥ sarve vigatamatsarāḥ ||
sarve sarveṣu bhūteṣu yathāvat pratipedire ||
sarve dākṣāyaṇīputrāḥ prājāpatyā mahābalāḥ ||
jvalantaḥ pratapantaś ca kālena pratisaṃhṛtāḥ ||
tvaṃ caivemāṃ yadā bhuktvā pṛthivīṃ tyakṣyase punaḥ ||
na śakṣyasi tadā śakra niyantuṃ śokam ātmanaḥ ||
muñcecchāṃ kāmabhogeṣu muñcemaṃ śrībhavaṃ madam ||
evaṃ svarājyanāśe tvaṃ śokaṃ saṃprasahiṣyasi ||
śokakāle śuco mā tvaṃ harṣakāle ca mā hṛṣaḥ ||
atītānāgate hitvā pratyutpannena vartaya ||
māṃ ced abhyāgataḥ kālaḥ sadāyuktam atandritam ||
kṣamasva nacirād indra tvām apy upagamiṣyati ||
trāsayann iva devendra vāgbhis takṣasi mām iha ||
saṃyate mayi nūnaṃ tvam ātmānaṃ bahu manyase ||
kālaḥ prathamam āyān māṃ paścāt tvām anudhāvati ||
tena garjasi devendra pūrvaṃ kālahate mayi ||
ko hi sthātum alaṃ loke kruddhasya mama saṃyuge ||
kālas tu balavān prāptas tena tiṣṭhasi vāsava ||
yat tad varṣasahasrāntaṃ pūrṇaṃ bhavitum arhati ||
yathā me sarvagātrāṇi nasvasthāni hataujasaḥ ||
aham aindrac cyutaḥ sthānāt tvam indraḥ prakṛto divi ||
sucitre jīvaloke 'sminn upāsyaḥ kālaparyayāt ||
kiṃ hi kṛtvā tvam indro 'dya kiṃ hi kṛtvā cyutā vayam ||
kālaḥ kartā vikartā ca sarvam anyad akāraṇam ||
nāśaṃ vināśam aiśvaryaṃ sukhaduḥkhe bhavābhavau ||
vidvān prāpyaivam atyarthaṃ na prahṛṣyen na ca vyathet ||

逐字释义
梵语IAST释义
सर्वैः क्रतु शतैः इष्टम्sarvaiḥ kratu śataiḥ iṣṭamвсеми совершены сотни жертв; обрядов
न त्वम् एकः शतक्रतुःna tvam ekaḥ śatakratuḥне ты один Шатакрату; сто-жертвенный
सर्वे धर्म पराः च आसन्sarve dharma parāḥ ca āsanвсе были преданы дхарме; праведности
सर्वे सतत सत्रिणःsarve satata satriṇaḥвсе постоянно совершали сатрии; жертвенные сессии
अन्तरिक्ष चराः सर्वेantarikṣa carāḥ sarveвсе двигались в небе; пространстве
सर्वे अभिमुख योधिनःsarve abhimukha yodhinaḥвсе сражались лицом к лицу; отважно
सर्वे संहनन उपेताःsarve saṃhanana upetāḥвсе обладали крепким сложением; мощью
सर्वे परिघ बाहवःsarve parigha bāhavaḥу всех руки как палицы; железные балки
सर्वे माया शत धराःsarve māyā śata dharāḥвсе обладали сотнями майи; чудесных сил
सर्वे ते काम चारिणःsarve te kāma cāriṇaḥвсе они ходили по желанию; свободно
सर्वे समरम् आसाद्यsarve samaram āsādyaвсе, встретив битву; сражение
न श्रूयन्ते पराजिताःna śrūyante parājitāḥне слыхано, чтобы были побеждены; поражены
सर्वे सत्य व्रत पराःsarve satya vrata parāḥвсе были преданы истинным обетам; правде
सर्वे काम विहारिणःsarve kāma vihāriṇaḥвсе наслаждались по желанию; свободно
सर्वे वेद व्रत पराःsarve veda vrata parāḥвсе были преданы ведам и обетам; учению
सर्वे च आसन् बहु श्रुताःsarve ca āsan bahu śrutāḥи все были многоучёными; много слышавшими
सर्वे संहतम् ऐश्वर्यम्sarve saṃhatam aiśvaryamвсе собранное владычество; могущество
ईश्वराः प्रतिपेदिरेīśvarāḥ pratipedireкак владыки получили; обрели
न च ऐश्वर्य मदः तेषाम्na ca aiśvarya madaḥ teṣāmи опьянения властью у них; гордыни
भूत पूर्वः महात्मनाम्bhūta pūrvaḥ mahātmanāmпрежде не было, у великих душ; махатм
सर्वे यथार्थ दातारःsarve yathārtha dātāraḥвсе давали по достоинству; как следует
सर्वे विगत मत्सराःsarve vigata matsarāḥвсе были свободны от зависти; соперничества
सर्वे सर्वेषु भूतेषुsarve sarveṣu bhūteṣuвсе ко всем существам; живым
यथावत् प्रतिपेदिरेyathāvat pratipedireотносились как должно; правильно
सर्वे दाक्षायणी पुत्राःsarve dākṣāyaṇī putrāḥвсе сыновья Дакшаяни; потомки
प्राजापत्याः महा बलाःprājāpatyāḥ mahā balāḥпотомки Праджапати, могучие; сильные
ज्वलन्तः प्रतपन्तः चjvalantaḥ pratapantaḥ caсияющие и пылающие; могущественные
कालेन प्रतिसंहृताःkālena pratisaṃhṛtāḥвременем были собраны назад; поглощены
त्वम् च एव इमाम् यदाtvam ca eva imām yadāи ты именно эту, когда; однажды
भुक्त्वा पृथिवीम् त्यक्ष्यसे पुनःbhuktvā pṛthivīm tyakṣyase punaḥнасладившись землёй, снова оставишь; покинешь
न शक्ष्यसि तदा शक्रna śakṣyasi tadā śakraтогда не сможешь, Шакра; будешь неспособен
नियन्तुम् शोकम् आत्मनःniyantum śokam ātmanaḥсдержать свою скорбь; печаль
मुञ्च इच्छाम् काम भोगेषुmuñca icchām kāma bhogeṣuоставь желание к чувственным наслаждениям; влечения
मुञ्च इमम् श्री भवम् मदम्muñca imam śrī bhavam madamоставь этот рождённый Шри хмель; гордыню
एवम् स्व राज्य नाशे त्वम्evam sva rājya nāśe tvamтак при гибели своего царства; власти
शोकम् संप्रसहिष्यसिśokam saṃprasahiṣyasiты сможешь преодолеть скорбь; подавить
शोक काले शुचः मा त्वम्śoka kāle śucaḥ mā tvamво время скорби не скорби ты; не печалься
हर्ष काले च मा हृषःharṣa kāle ca mā hṛṣaḥи во время радости не ликуй; не опьяняйся
अतीत अनागते हित्वाatīta anāgate hitvāоставив прошедшее и будущее; отбросив
प्रत्युत्पन्नेन वर्तयpratyutpannena vartayaживи настоящим; имеющимся
माम् चेद् अभ्यागतः कालःmām ced abhyāgataḥ kālaḥесли ко мне пришло время; настигло
सदा युक्तम् अतन्द्रितम्sadā yuktam atandritamвсегда собранному, не ленивому; бдительному
क्षमस्व नचिरात् इन्द्रkṣamasva nacirāt indraпотерпи, скоро, Индра; прости
त्वाम् अपि उपगमिष्यतिtvām api upagamiṣyatiоно и к тебе придёт; приблизится
त्रासयन् इव देव इन्द्रtrāsayan iva deva indraсловно пугая, царь богов; устрашая
वाग्भिः तक्षसि माम् इहvāgbhiḥ takṣasi mām ihaсловами обтёсываешь меня здесь; ранишь
संयते मयि नूनम् त्वम्saṃyate mayi nūnam tvamкогда я связан, ты, конечно; покорён
आत्मानम् बहु मन्यसेātmānam bahu manyaseмного думаешь о себе; превозносишься
कालः प्रथमम् आयात् माम्kālaḥ prathamam āyāt māmвремя сначала пришло ко мне; настигло
पश्चात् त्वाम् अनुधावतिpaścāt tvām anudhāvatiпосле тебя преследует; догоняет
तेन गर्जसि देव इन्द्रtena garjasi deva indraпоэтому рычишь, царь богов; хвастаешь
पूर्वम् काल हते मयिpūrvam kāla hate mayiкогда я прежде поражён временем; первым
कः हि स्थातुम् अलम् लोकेkaḥ hi sthātum alam lokeкто способен устоять в мире; выстоять
क्रुद्धस्य मम संयुगेkruddhasya mama saṃyugeперед разгневанным мной в битве; сражении
कालः तु बलवान् प्राप्तःkālaḥ tu balavān prāptaḥно сильное время пришло; настигло
तेन तिष्ठसि वासवtena tiṣṭhasi vāsavaпоэтому ты стоишь, Васава; держишься
यत् तत् वर्ष सहस्र अन्तम्yat tat varṣa sahasra antamто, чей конец через тысячу лет; срок
पूर्णम् भवितुम् अर्हतिpūrṇam bhavitum arhatiдолжно стать полным; созреть
यथा मे सर्व गात्राणिyathā me sarva gātrāṇiкак мои все члены; тела
न स्वस्थानि हत ओजसःna svasthāni hata ojasaḥне здоровы, лишённые силы; мощи
अहम् ऐन्द्रात् च्युतः स्थानात्aham aindrāt cyutaḥ sthānātя с индрова места падший; низвергнутый
त्वम् इन्द्रः प्रकृतः दिविtvam indraḥ prakṛtaḥ diviты Индра, поставленный на небе; назначенный
सुचित्रे जीवलोके अस्मिन्sucitre jīvaloke asminв этом пёстром мире живых; жизненном мире
उपास्यः काल पर्ययात्upāsyaḥ kāla paryayātпочитаемый из-за очереди времени; перемены
किम् हि कृत्वाkim hi kṛtvāчто же сделав; совершив
त्वम् इन्द्रः अद्यtvam indraḥ adyaты сегодня Индра; стал Индрой
किम् हि कृत्वा च्युताः वयम्kim hi kṛtvā cyutāḥ vayamчто сделав, мы пали; низвергнуты
कालः कर्ता विकर्ता चkālaḥ kartā vikartā caвремя деятель и разрушитель; изменитель
सर्वम् अन्यत् अकारणम्sarvam anyat akāraṇamвсё прочее не причина; бесполезно
नाशम् विनाशम् ऐश्वर्यम्nāśam vināśam aiśvaryamгибель, разрушение, владычество; могущество
सुख दुःखे भव अभवौsukha duḥkhe bhava abhavauсчастье и горе, бытие и небытие; становление
विद्वान् प्राप्य एवम् अत्यर्थम्vidvān prāpya evam atyarthamмудрый, получив такое чрезвычайно; в полной мере
न प्रहृष्येत् न च व्यथेत्na prahṛṣyet na ca vyathetне должен ликовать и дрожать; печалиться
译文

«Не ты один, Шатакрату, совершил сотни жертв: все те владыки были преданы дхарме, совершали жертвенные сессии, двигались по небу, сражались лицом к лицу, обладали крепкими телами, руками как палицы и сотнями магических сил. О них не слышали, чтобы они были побеждены в битве. Они соблюдали истинные обеты, знали Веды, щедро давали по достоинству, были свободны от зависти и правильно относились ко всем существам. Могучие потомки Праджапати сияли и пылали, но время поглотило и их. Когда и ты, насладившись этой землёй, снова оставишь её, Шакра, ты не сможешь сдержать свою скорбь. Поэтому оставь желание к наслаждениям и этот хмель, рождающийся из Шри: так, когда погибнет твоё царство, ты сможешь преодолеть скорбь. Во время скорби не скорби, во время радости не опьяняйся; оставив прошлое и будущее, живи настоящим. Если время пришло ко мне, хотя я был всегда собран и бдителен, потерпи, Индра: скоро оно придёт и к тебе. Ты будто пугаешь меня и ранишь словами, потому что я связан; конечно, так ты превозносишь себя. Но время сначала пришло ко мне, а затем бежит за тобой. Кто в мире мог бы устоять передо мной, когда я был разгневан в битве? Пришло сильное время — поэтому ты сейчас стоишь. Я низвергнут с индрова места, а ты поставлен Индрой на небе; в этом пёстром мире живых тебя почитают лишь из-за очереди времени. Что ты сделал, чтобы сегодня быть Индрой? Что мы сделали, чтобы пасть? Время — деятель и разрушитель, всё прочее не является независимой причиной. Мудрый, встретив гибель, разрушение, власть, счастье, горе, бытие и небытие, не должен ни чрезмерно ликовать, ни дрожать».

版本

bedf0c702f73 · 发布于 2026年6月21日 10:17:07 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂