निन्दत्सु च समो नित्यं प्रशंसत्सु च देवल ॥
निह्नुवन्ति च ये तेषां समयं सुकृतं च ये ॥
उक्ताश् च न विवक्षन्ति वक्तारम् अहिते रतम् ॥
प्रतिहन्तुं न चेच्छन्ति हन्तारं वै मनीषिणः ॥
नाप्राप्तम् अनुशोचन्ति प्राप्तकालानि कुर्वते ॥
न चातीतानि शोचन्ति न चैनान् प्रतिजानते ॥
संप्राप्तानां च पूज्यानां कामाद् अर्थेषु देवल ॥
यथोपपत्तिं कुर्वन्ति शक्तिमन्तः कृतव्रताः ॥
पक्वविद्या महाप्राज्ञा जितक्रोधा जितेन्द्रियाः ॥
मनसा कर्मणा वाचा नापराध्यन्ति कस्य चित् ॥
अनीर्षवो न चान्योन्यं विहिंसन्ति कदा चन ॥
न च जातूपतप्यन्ते धीराः परसमृद्धिभिः ॥
निन्दाप्रशंसे चात्यर्थं न वदन्ति परस्य ये ॥
न च निन्दाप्रशंसाभ्यां विक्रियन्ते कदा चन ॥
सर्वतश् च प्रशान्ता ये सर्वभूतहिते रताः ॥
न क्रुध्यन्ति न हृष्यन्ति नापराध्यन्ति कस्य चित् ॥
विमुच्य हृदयग्रन्थींश् चङ्कम्यन्ते यथासुखम् ॥
न येषां बान्धवाः सन्ति ये चान्येषां न बान्धवाः ॥
अमित्राश् च न सन्त्य् एषां ये चामित्रा न कस्य चित् ॥
य एवं कुर्वते मर्त्याः सुखं जीवन्ति सर्वदा ॥
धर्मम् एवानुवर्तन्ते धर्मज्ञा द्विजसत्तम ॥
ये ह्य् अतो विच्युता मार्गात् ते हृष्यन्त्य् उद्विजन्ति च ॥
nindatsu ca samo nityaṃ praśaṃsatsu ca devala ||
nihnuvanti ca ye teṣāṃ samayaṃ sukṛtaṃ ca ye ||
uktāś ca na vivakṣanti vaktāram ahite ratam ||
pratihantuṃ na cecchanti hantāraṃ vai manīṣiṇaḥ ||
nāprāptam anuśocanti prāptakālāni kurvate ||
na cātītāni śocanti na cainān pratijānate ||
saṃprāptānāṃ ca pūjyānāṃ kāmād artheṣu devala ||
yathopapattiṃ kurvanti śaktimantaḥ kṛtavratāḥ ||
pakvavidyā mahāprājñā jitakrodhā jitendriyāḥ ||
manasā karmaṇā vācā nāparādhyanti kasya cit ||
anīrṣavo na cānyonyaṃ vihiṃsanti kadā cana ||
na ca jātūpatapyante dhīrāḥ parasamṛddhibhiḥ ||
nindāpraśaṃse cātyarthaṃ na vadanti parasya ye ||
na ca nindāpraśaṃsābhyāṃ vikriyante kadā cana ||
sarvataś ca praśāntā ye sarvabhūtahite ratāḥ ||
na krudhyanti na hṛṣyanti nāparādhyanti kasya cit ||
vimucya hṛdayagranthīṃś caṅkamyante yathāsukham ||
na yeṣāṃ bāndhavāḥ santi ye cānyeṣāṃ na bāndhavāḥ ||
amitrāś ca na santy eṣāṃ ye cāmitrā na kasya cit ||
ya evaṃ kurvate martyāḥ sukhaṃ jīvanti sarvadā ||
dharmam evānuvartante dharmajñā dvijasattama ||
ye hy ato vicyutā mārgāt te hṛṣyanty udvijanti ca ||
Джайгишавья сказал: «Мудрые всегда равны к порицающим и восхваляющим, о Девала, а также к тем, кто отрицает их заслуги и доброе поведение. Когда к ним обращаются недоброжелательные говорящие, они не стремятся отвечать; даже нападающему не хотят воздать ударом. Они не скорбят о недостигнутом, делают то, чему пришло время, не скорбят о прошлом и не присваивают его. Когда к ним приходят достойные почтения люди, они, исполнившие обеты и имеющие силу, делают в делах то, что возможно и уместно. Созревшие в знании, великомудрые, победившие гнев и чувства, они никому не вредят умом, делом и речью. Они независтливы, никогда не вредят друг другу и не мучаются из-за чужого процветания. Они не говорят чрезмерно о чужой похвале или порицании и сами никогда не изменяются от похвалы и порицания. Со всех сторон умиротворённые, радующиеся благу всех существ, они не гневаются, не ликуют и никому не вредят; освободив узлы сердца, они свободно ходят, как им удобно. У них нет “своих” родственников, но и они никого не делают чужим; у них нет врагов, и сами они никому не враги. Смертные, которые так поступают, всегда живут счастливо и следуют одной дхарме, о лучший дваждырождённый. Те же, кто сходят с этого пути, то ликуют, то тревожатся».
ae26468e3f92 · 发布于 2026年6月21日 01:47:51 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Этот блок задаёт практический портрет освобождённого человека: он не строит себя из похвалы и порицания, не мстит, не завидует и не делит мир на своих и врагов.