वानप्रस्थाश्रमे ऽप्य् एताश् चतस्रो वृत्तयः स्मृताः ॥
सद्यःप्रक्षालकाः के चित् के चिन् मासिकसंचयाः ॥
वार्षिकं संचयं के चित् के चिद् द्वादशवार्षिकम् ॥
कुर्वन्त्य् अतिथिपूजार्थं यज्ञतन्त्रार्थसिद्धये ॥
अभ्रावकाशा वर्षासु हेमन्ते जलसंश्रयाः ॥
ग्रीष्मे च पञ्चतपसः शश्वच् च मितभोजनाः ॥
भूमौ विपरिवर्तन्ते तिष्ठेद् वा प्रपदैर् अपि ॥
स्थानासनैर् वर्तयन्ति सवनेष्व् अभिषिञ्चते ॥
दन्तोलूखलिनः के चिद् अश्मकुट्टास् तथापरे ॥
शुक्लपक्षे पिबन्त्य् एके यवागूं क्वथितां सकृत् ॥
कृष्णपक्षे पिबन्त्य् एके भुञ्जते च यथाक्रमम् ॥
मूलैर् एके फलैर् एके पुष्पैर् एके दृढव्रताः ॥
वर्तयन्ति यथान्यायं वैखानसमतं श्रिताः ॥
एताश् चान्याश् च विविधा दीक्षास् तेषां मनीषिणाम् ॥
vānaprasthāśrame 'py etāś catasro vṛttayaḥ smṛtāḥ ||
sadyaḥprakṣālakāḥ ke cit ke cin māsikasaṃcayāḥ ||
vārṣikaṃ saṃcayaṃ ke cit ke cid dvādaśavārṣikam ||
kurvanty atithipūjārthaṃ yajñatantrārthasiddhaye ||
abhrāvakāśā varṣāsu hemante jalasaṃśrayāḥ ||
grīṣme ca pañcatapasaḥ śaśvac ca mitabhojanāḥ ||
bhūmau viparivartante tiṣṭhed vā prapadair api ||
sthānāsanair vartayanti savaneṣv abhiṣiñcate ||
dantolūkhalinaḥ ke cid aśmakuṭṭās tathāpare ||
śuklapakṣe pibanty eke yavāgūṃ kvathitāṃ sakṛt ||
kṛṣṇapakṣe pibanty eke bhuñjate ca yathākramam ||
mūlair eke phalair eke puṣpair eke dṛḍhavratāḥ ||
vartayanti yathānyāyaṃ vaikhānasamataṃ śritāḥ ||
etāś cānyāś ca vividhā dīkṣās teṣāṃ manīṣiṇām ||
«И в ашраме ванапрастхи помнят четыре образа жизни: одни очищают всё сразу и не держат запаса, другие имеют месячный запас, третьи — годовой, а некоторые делают запас на двенадцать лет ради почитания гостей и исполнения жертвенного порядка. В сезон дождей они живут под открытым небом, зимой прибегают к воде, летом совершают тапас пяти огней и всегда едят умеренно. Одни катаются по земле, другие стоят даже на цыпочках; стоянием, сидением и омовениями во время саван они поддерживают жизнь. Некоторые разжёвывают пищу зубами как ступой, другие толкут её камнем; одни в светлую половину месяца один раз пьют варёную ячменную похлёбку, другие делают это в тёмную половину и едят по установленному порядку. Одни твёрдые в обете живут корнями, другие плодами, третьи цветами, следуя как должно учению вайкханасов. Таковы эти и другие различные посвящения тех мудрых».
446261613eb6 · 发布于 2026年6月21日 04:48:05 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Ванапрастха допускает разные степени строгости, но общий смысл один: уменьшить зависимость от удобств, пищи и тела, чтобы жизнь стала жертвенной дисциплиной.