साध्या ऊचुः
केनायम् आवृतो लोकः केन वा न प्रकाशते ॥
केन त्यजति मित्राणि केन स्वर्गं न गच्छति ॥
हंस उवाच
अज्ञानेनावृतो लोको मात्सर्यान् न प्रकाशते ॥
लोभात् त्यजति मित्राणि सङ्गात् स्वर्गं न गच्छति ॥
साध्या ऊचुः
कः स्विद् एको रमते ब्राह्मणानां; कः स्विद् एको बहुभिर् जोषम् आस्ते ॥
कः स्विद् एको बलवान् दुर्बलो ऽपि; कः स्विद् एषां कलहं नान्ववैति ॥
हंस उवाच
प्राज्ञ एको रमते ब्राह्मणानां; प्राज्ञ एको बहुभिर् जोषम् आस्ते ॥
प्राज्ञ एको बलवान् दुर्बलो ऽपि; प्राज्ञ एषां कलहं नान्ववैति ॥
साध्या ऊचुः
किं ब्राह्मणानां देवत्वं किं च साधुत्वम् उच्यते ॥
असाधुत्वं च किं तेषां किम् एषां मानुषं मतम् ॥
हंस उवाच
स्वाध्याय एषां देवत्वं व्रतं साधुत्वम् उच्यते ॥
असाधुत्वं परीवादो मृत्युर् मानुषम् उच्यते ॥
भीष्म उवाच
संवाद इत्य् अयं श्रेष्ठः साध्यानां परिकीर्तितः ॥
क्षेत्रं वै कर्मणां योनिः सद्भावः सत्यम् उच्यते ॥
sādhyā ūcuḥ
kenāyam āvṛto lokaḥ kena vā na prakāśate ||
kena tyajati mitrāṇi kena svargaṃ na gacchati ||
haṃsa uvāca
ajñānenāvṛto loko mātsaryān na prakāśate ||
lobhāt tyajati mitrāṇi saṅgāt svargaṃ na gacchati ||
sādhyā ūcuḥ
kaḥ svid eko ramate brāhmaṇānāṃ; kaḥ svid eko bahubhir joṣam āste ||
kaḥ svid eko balavān durbalo 'pi; kaḥ svid eṣāṃ kalahaṃ nānvavaiti ||
haṃsa uvāca
prājña eko ramate brāhmaṇānāṃ; prājña eko bahubhir joṣam āste ||
prājña eko balavān durbalo 'pi; prājña eṣāṃ kalahaṃ nānvavaiti ||
sādhyā ūcuḥ
kiṃ brāhmaṇānāṃ devatvaṃ kiṃ ca sādhutvam ucyate ||
asādhutvaṃ ca kiṃ teṣāṃ kim eṣāṃ mānuṣaṃ matam ||
haṃsa uvāca
svādhyāya eṣāṃ devatvaṃ vrataṃ sādhutvam ucyate ||
asādhutvaṃ parīvādo mṛtyur mānuṣam ucyate ||
bhīṣma uvāca
saṃvāda ity ayaṃ śreṣṭhaḥ sādhyānāṃ parikīrtitaḥ ||
kṣetraṃ vai karmaṇāṃ yoniḥ sadbhāvaḥ satyam ucyate ||
Садхьи сказали: «Чем покрыт этот мир? Из-за чего он не сияет? Из-за чего человек оставляет друзей? Из-за чего не идёт в небо?» Хамса сказал: «Мир покрыт невежеством; из-за зависти он не сияет; из жадности человек оставляет друзей; из-за привязанности не идёт в небо». Садхьи спросили: «Кто один радуется среди брахманов? Кто один пребывает довольным среди многих? Кто один силён, даже будучи слабым? Кто не входит в их ссору?» Хамса ответил: «Мудрый один радуется среди брахманов; мудрый один пребывает довольным среди многих; мудрый один силён, даже будучи слабым; мудрый не входит в их ссору». Садхьи сказали: «Что у брахманов является божественностью? Что называется праведностью? Что у них неправедность? Что считается человеческим?» Хамса сказал: «Их божественность — svādhyāya; праведность — обет; неправедность — злословие; человеческое в них — смерть». Бхишма сказал: «Так провозглашена эта лучшая беседа Садхьев. Поле — воистину лоно действий, а истинное бытие называется истиной».
72452db260f2 · 发布于 2026年6月21日 06:19:04 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Завершающие вопросы сжаты до афоризмов. Невежество закрывает мир, зависть гасит свет, жадность разрушает дружбу, а привязанность удерживает от высшей цели; мудрость же остаётся свободной даже среди многих.