摩诃婆罗多
Śuka Returns to Vyāsa and the Rule for Teaching the Veda12.314.39-49
11505 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.314.39-49
天城文

शिष्याणां वचनं श्रुत्वा व्यासो वेदार्थतत्त्ववित् ॥
पराशरात्मजो धीमान् परलोकार्थचिन्तकः ॥
उवाच शिष्यान् धर्मात्मा धर्म्यं नैःश्रेयसं वचः ॥
ब्राह्मणाय सदा देयं ब्रह्म शुश्रूषवे भवेत् ॥
ब्रह्मलोके निवासं यो ध्रुवं समभिकाङ्क्षति ॥
भवन्तो बहुलाः सन्तु वेदो विस्तार्यताम् अयम् ॥
नाशिष्ये संप्रदातव्यो नाव्रते नाकृतात्मनि ॥
एते शिष्यगुणाः सर्वे विज्ञातव्या यथार्थतः ॥
नापरीक्षितचारित्रे विद्या देया कथं चन ॥
यथा हि कनकं शुद्धं तापच्छेदनिघर्षणैः ॥
परीक्षेत तथा शिष्यान् ईक्षेत् कुलगुणादिभिः ॥
न नियोज्याश् च वः शिष्या अनियोगे महाभये ॥
यथामति यथापाठं तथा विद्या फलिष्यति ॥
सर्वस् तरतु दुर्गाणि सर्वो भद्राणि पश्यतु ॥
श्रावयेच् चतुरो वर्णान् कृत्वा ब्राह्मणम् अग्रतः ॥
वेदस्याध्ययनं हीदं तच् च कार्यं महत् स्मृतम् ॥
स्तुत्यर्थम् इह देवानां वेदाः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥
यो निर्वदेत संमोहाद् ब्राह्मणं वेदपारगम् ॥
सो ऽपध्यानाद् ब्राह्मणस्य पराभूयाद् असंशयम् ॥
यश् चाधर्मेण विब्रूयाद् यश् चाधर्मेण पृच्छति ॥
तयोर् अन्यतरः प्रैति विद्वेषं वाधिगच्छति ॥
एतद् वः सर्वम् आख्यातं स्वाध्यायस्य विधिं प्रति ॥
उपकुर्याच् च शिष्याणाम् एतच् च हृदि वो भवेत् ॥

转写 (IAST)

śiṣyāṇāṃ vacanaṃ śrutvā vyāso vedārthatattvavit ||
parāśarātmajo dhīmān paralokārthacintakaḥ ||
uvāca śiṣyān dharmātmā dharmyaṃ naiḥśreyasaṃ vacaḥ ||
brāhmaṇāya sadā deyaṃ brahma śuśrūṣave bhavet ||
brahmaloke nivāsaṃ yo dhruvaṃ samabhikāṅkṣati ||
bhavanto bahulāḥ santu vedo vistāryatām ayam ||
nāśiṣye saṃpradātavyo nāvrate nākṛtātmani ||
ete śiṣyaguṇāḥ sarve vijñātavyā yathārthataḥ ||
nāparīkṣitacāritre vidyā deyā kathaṃ cana ||
yathā hi kanakaṃ śuddhaṃ tāpacchedanigharṣaṇaiḥ ||
parīkṣeta tathā śiṣyān īkṣet kulaguṇādibhiḥ ||
na niyojyāś ca vaḥ śiṣyā aniyoge mahābhaye ||
yathāmati yathāpāṭhaṃ tathā vidyā phaliṣyati ||
sarvas taratu durgāṇi sarvo bhadrāṇi paśyatu ||
śrāvayec caturo varṇān kṛtvā brāhmaṇam agrataḥ ||
vedasyādhyayanaṃ hīdaṃ tac ca kāryaṃ mahat smṛtam ||
stutyartham iha devānāṃ vedāḥ sṛṣṭāḥ svayaṃbhuvā ||
yo nirvadeta saṃmohād brāhmaṇaṃ vedapāragam ||
so 'padhyānād brāhmaṇasya parābhūyād asaṃśayam ||
yaś cādharmeṇa vibrūyād yaś cādharmeṇa pṛcchati ||
tayor anyataraḥ praiti vidveṣaṃ vādhigacchati ||
etad vaḥ sarvam ākhyātaṃ svādhyāyasya vidhiṃ prati ||
upakuryāc ca śiṣyāṇām etac ca hṛdi vo bhavet ||

逐字释义
梵语IAST释义
शिष्याणाम् वचनम् श्रुत्वाśiṣyāṇām vacanam śrutvāуслышав слово учеников; речь
व्यासःvyāsaḥВьяса; мудрец
वेद अर्थ तत्त्व वित्veda artha tattva vitзнающий истину смысла Вед; сущность
पराशर आत्मजःparāśara ātmajaḥсын Парашары; Парашарья
धीमान्dhīmānразумный; мудрый
परलोक अर्थ चिन्तकःparaloka artha cintakaḥразмышляющий о благе иного мира; посмертном
उवाच शिष्यान्uvāca śiṣyānсказал ученикам; произнёс
धर्म आत्माdharma ātmāдхармичный душой; праведный
धर्म्यम् नैःश्रेयसम् वचःdharmyam naiḥśreyasam vacaḥдхармичное слово высшего блага; освобождения
ब्राह्मणाय सदा देयम्brāhmaṇāya sadā deyamбрахману всегда должно даваться; передаваться
ब्रह्मbrahmaБрахман; ведийское знание
शुश्रूषवे भवेत्śuśrūṣave bhavetпусть будет слушателю-служителю; желающему служить
ब्रह्म लोके निवासम्brahma loke nivāsamжительство в мире Брахмы; брахмалоке
यः ध्रुवम् समभिकाङ्क्षतिyaḥ dhruvam samabhikāṅkṣatiкто твёрдо желает; стремится
भवन्तः बहुलाः सन्तुbhavantaḥ bahulāḥ santuпусть вас будет много; становитесь многочисленными
वेदः विस्तार्यताम् अयम्vedaḥ vistāryatām ayamпусть эта Веда распространяется; расширяется
न अशिष्ये संप्रदातव्यःna aśiṣye saṃpradātavyaḥне ученику не следует передавать; недостойному
न अव्रतेna avrateне соблюдающему обет; без враты
न अकृत आत्मनिna akṛta ātmaniне овладевшему собой; неочищенному
एते शिष्य गुणाः सर्वेete śiṣya guṇāḥ sarveэти все качества ученика; признаки
विज्ञातव्याः यथार्थतःvijñātavyāḥ yathārthataḥследует узнать как есть; истинно
न अपरीक्षित चारित्रेna aparīkṣita cāritreне с непроверенным поведением; характером
विद्या देया कथम् चनvidyā deyā katham canaзнание нельзя давать никак; никогда
यथा हि कनकम् शुद्धम्yathā hi kanakam śuddhamкак чистое золото; металл
ताप छेद निघर्षणैःtāpa cheda nigharṣaṇaiḥнагревом, разрезанием, трением; испытаниями
परीक्षेतparīkṣetaследует испытывать; проверять
तथा शिष्यान् ईक्षेत्tathā śiṣyān īkṣetтак учеников пусть рассматривает; проверяет
कुल गुण आदिभिःkula guṇa ādibhiḥродом, качествами и прочим; признаками
न नियोज्याः च वः शिष्याःna niyojyāḥ ca vaḥ śiṣyāḥи ваши ученики не должны принуждаться; назначаться
अनियोगे महा भयेaniyoge mahā bhayeк неподходящему, великой опасности; без назначения
यथा मतिyathā matiсогласно разуму; пониманию
यथा पाठम्yathā pāṭhamсогласно чтению; изученному
तथा विद्या फलिष्यतिtathā vidyā phaliṣyatiтак знание принесёт плод; созреет
सर्वः तरतु दुर्गाणिsarvaḥ taratu durgāṇiпусть каждый перейдёт трудности; опасности
सर्वः भद्राणि पश्यतुsarvaḥ bhadrāṇi paśyatuпусть каждый увидит благо; добро
श्रावयेत् चतुरः वर्णान्śrāvayet caturaḥ varṇānпусть слушать даёт четырём варнам; обучает
कृत्वा ब्राह्मणम् अग्रतःkṛtvā brāhmaṇam agrataḥпоставив брахмана впереди; во главе
वेदस्य अध्ययनम् हि इदम्vedasya adhyayanam hi idamведь это изучение Веды; свадхьяя
तत् च कार्यम् महत् स्मृतम्tat ca kāryam mahat smṛtamи это считается великим делом; обязанностью
स्तुति अर्थम् इह देवानाम्stuti artham iha devānāmради восхваления богов здесь; в мире
वेदाः सृष्टाः स्वयंभुवाvedāḥ sṛṣṭāḥ svayaṃbhuvāВеды созданы Сваямбху; Самосущим
यः निर्वदेत संमोहात्yaḥ nirvadeta saṃmohātкто порицает из заблуждения; осуждает
ब्राह्मणम् वेद पारगम्brāhmaṇam veda pāragamбрахмана, дошедшего до конца Вед; знатока
सः अपध्यानात् ब्राह्मणस्यsaḥ apadhyānāt brāhmaṇasyaон от дурной мысли брахмана; проклятия
पराभूयात् असंशयम्parābhūyāt asaṃśayamпотерпит поражение без сомнения; падёт
यः च अधर्मेण विब्रूयात्yaḥ ca adharmeṇa vibrūyātи кто неправедно отвечает; говорит
यः च अधर्मेण पृच्छतिyaḥ ca adharmeṇa pṛcchatiи кто неправедно спрашивает; вопрошает
तयोः अन्यतरः प्रैतिtayoḥ anyataraḥ praitiодин из них погибает; уходит
विद्वेषम् वा अधिगच्छतिvidveṣam vā adhigacchatiили достигает вражды; ненависти
एतत् वः सर्वम् आख्यातम्etat vaḥ sarvam ākhyātamэто вам всё рассказано; объяснено
स्वाध्यायस्य विधिम् प्रतिsvādhyāyasya vidhim pratiотносительно правила свадхьяи; изучения
उपकुर्यात् च शिष्याणाम्upakuryāt ca śiṣyāṇāmи пусть помогает ученикам; служит
एतत् च हृदि वः भवेत्etat ca hṛdi vaḥ bhavetи это пусть будет в вашем сердце; памяти
译文

Услышав слова учеников, Вьяса, знающий истину смысла Вед, разумный сын Парашары, размышляющий о благе иного мира, праведной душой сказал ученикам дхармичное слово высшего блага: «Брахман, ведийское знание, всегда следует давать брахману, который желает служить и твёрдо стремится к пребыванию в мире Брахмы. Пусть вас будет много, пусть эта Веда распространяется; но её нельзя передавать неученику, не соблюдающему обет и не овладевшему собой. Все эти качества ученика следует узнавать как есть. Знание никогда нельзя давать тому, чей характер не проверен. Как чистое золото испытывают нагревом, разрезанием и трением, так следует проверять учеников родом, качествами и прочими признаками. Ваших учеников нельзя ставить на неподходящее дело, где велика опасность; знание принесёт плод согласно разуму и согласно изученному. Пусть каждый перейдёт трудности, пусть каждый увидит благо. Следует давать слушать четырём варнам, поставив брахмана впереди. Это изучение Веды считается великим делом: Веды созданы Самосущим ради восхваления богов в этом мире. Кто из заблуждения порицает брахмана, дошедшего до конца Вед, тот от дурной мысли брахмана без сомнения потерпит поражение. И кто неправедно отвечает, и кто неправедно спрашивает, один из них гибнет или приходит к вражде. Всё это сказано вам относительно правила свадхьяи. Следует помогать ученикам, и пусть это будет в вашем сердце».

版本

8182dea3323d · 发布于 2026年6月21日 06:53:38 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂