ततः प्रसन्नो भगवान् अनिर्दिष्टशरीरगः ॥
ऋषीन् उवाच तान् सर्वान् अदृश्यः पुरुषोत्तमः ॥
कृतं शतसहस्रं हि श्लोकानाम् इदम् उत्तमम् ॥
लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य यस्माद् धर्मः प्रवर्तते ॥
प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च योनिर् एतद् भविष्यति ॥
ऋग्यजुःसामभिर् जुष्टम् अथर्वाङ्गिरसैस् तथा ॥
तथा प्रमाणं हि मया कृतो ब्रह्मा प्रसादजः ॥
रुद्रश् च क्रोधजो विप्रा यूयं प्रकृतयस् तथा ॥
सूर्याचन्द्रमसौ वायुर् भूमिर् आपो ऽग्निर् एव च ॥
सर्वे च नक्षत्रगणा यच् च भूताभिशब्दितम् ॥
अधिकारेषु वर्तन्ते यथास्वं ब्रह्मवादिनः ॥
सर्वे प्रमाणं हि यथा तथैतच् छास्त्रम् उत्तमम् ॥
भविष्यति प्रमाणं वै एतन् मदनुशासनम् ॥
अस्मात् प्रवक्ष्यते धर्मान् मनुः स्वायंभुवः स्वयम् ॥
उशना बृहस्पतिश् चैव यदोत्पन्नौ भविष्यतः ॥
तदा प्रवक्ष्यतः शास्त्रं युष्मन्मतिभिर् उद्धृतम् ॥
स्वायंभुवेषु धर्मेषु शास्त्रे चोशनसा कृते ॥
बृहस्पतिमते चैव लोकेषु प्रविचारिते ॥
युष्मत्कृतम् इदं शास्त्रं प्रजापालो वसुस् ततः ॥
बृहस्पतिसकाशाद् वै प्राप्स्यते द्विजसत्तमाः ॥
स हि मद्भावितो राजा मद्भक्तश् च भविष्यति ॥
तेन शास्त्रेण लोकेषु क्रियाः सर्वाः करिष्यति ॥
एतद् धि सर्वशास्त्राणां शास्त्रम् उत्तमसंज्ञितम् ॥
एतद् अर्थ्यं च धर्म्यं च यशस्यं चैतद् उत्तमम् ॥
अस्य प्रवर्तनाच् चैव प्रजावन्तो भविष्यथ ॥
स च राजा श्रिया युक्तो भविष्यति महान् वसुः ॥
संस्थिते तु नृपे तस्मिञ् शास्त्रम् एतत् सनातनम् ॥
अन्तर्धास्यति तत् सत्यम् एतद् वः कथितं मया ॥
एतावद् उक्त्वा वचनम् अदृश्यः पुरुषोत्तमः ॥
विसृज्य तान् ऋषीन् सर्वान् काम् अपि प्रस्थितो दिशम् ॥
tataḥ prasanno bhagavān anirdiṣṭaśarīragaḥ ||
ṛṣīn uvāca tān sarvān adṛśyaḥ puruṣottamaḥ ||
kṛtaṃ śatasahasraṃ hi ślokānām idam uttamam ||
lokatantrasya kṛtsnasya yasmād dharmaḥ pravartate ||
pravṛttau ca nivṛttau ca yonir etad bhaviṣyati ||
ṛgyajuḥsāmabhir juṣṭam atharvāṅgirasais tathā ||
tathā pramāṇaṃ hi mayā kṛto brahmā prasādajaḥ ||
rudraś ca krodhajo viprā yūyaṃ prakṛtayas tathā ||
sūryācandramasau vāyur bhūmir āpo 'gnir eva ca ||
sarve ca nakṣatragaṇā yac ca bhūtābhiśabditam ||
adhikāreṣu vartante yathāsvaṃ brahmavādinaḥ ||
sarve pramāṇaṃ hi yathā tathaitac chāstram uttamam ||
bhaviṣyati pramāṇaṃ vai etan madanuśāsanam ||
asmāt pravakṣyate dharmān manuḥ svāyaṃbhuvaḥ svayam ||
uśanā bṛhaspatiś caiva yadotpannau bhaviṣyataḥ ||
tadā pravakṣyataḥ śāstraṃ yuṣmanmatibhir uddhṛtam ||
svāyaṃbhuveṣu dharmeṣu śāstre cośanasā kṛte ||
bṛhaspatimate caiva lokeṣu pravicārite ||
yuṣmatkṛtam idaṃ śāstraṃ prajāpālo vasus tataḥ ||
bṛhaspatisakāśād vai prāpsyate dvijasattamāḥ ||
sa hi madbhāvito rājā madbhaktaś ca bhaviṣyati ||
tena śāstreṇa lokeṣu kriyāḥ sarvāḥ kariṣyati ||
etad dhi sarvaśāstrāṇāṃ śāstram uttamasaṃjñitam ||
etad arthyaṃ ca dharmyaṃ ca yaśasyaṃ caitad uttamam ||
asya pravartanāc caiva prajāvanto bhaviṣyatha ||
sa ca rājā śriyā yukto bhaviṣyati mahān vasuḥ ||
saṃsthite tu nṛpe tasmiñ śāstram etat sanātanam ||
antardhāsyati tat satyam etad vaḥ kathitaṃ mayā ||
etāvad uktvā vacanam adṛśyaḥ puruṣottamaḥ ||
visṛjya tān ṛṣīn sarvān kām api prasthito diśam ||
«Тогда довольный Бхагаван, невидимый Пурушоттама, пребывая в непостижимом теле, сказал всем риши: “Создано это высшее собрание в сто тысяч шлок, из которого будет действовать дхарма всего устройства мира. Оно станет источником и для правритти, и для нивритти, почтённое Риг, Яджус, Саман и Атхарва-Ангирaсами. Так же как мной сделан авторитетом Брахма, рождённый милостью, Рудра, рождённый гневом, и вы, о брахманы, как пракрити; как Солнце, Луна, Ветер, земля, воды, огонь, все созвездия и всё, что зовётся существом, пребывают каждый в своём полномочии, так и эта высшая шастра будет авторитетом. Это моё наставление. Из неё сам Сваямбхува Ману изложит дхармы; когда появятся Ушана и Брихаспати, они также изложат шастру, поднятую вашими умами. Когда дхармы Сваямбхувы, шастра Ушаны и учение Брихаспати будут распространены в мирах, эту созданную вами шастру получит от Брихаспати хранитель людей Васу, лучшие брахманы. Этот царь будет вдохновлён мной и будет моим преданным; этой шастрой он совершит все действия в мирах. Из всех шастр эта называется высшей: она полезна, дхармична, славна и превосходна. От её распространения вы будете иметь продолжение, а тот царь Васу будет велик и наделён славой. Но когда тот царь уйдёт, эта вечная шастра исчезнет; это истина, сказанная мной”. Сказав столько, невидимый Пурушоттама отпустил всех риши и отправился в некую сторону».
8d15b26abb2b · 发布于 2026年6月21日 07:17:33 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Пурушоттама утверждает шастру как источник правритти и нивритти. Её авторитет связан с Господним наставлением и с будущей передачей через Ману, Ушану, Брихаспати и Васу.