यदि पुंसां गतिर् ब्रह्म कथं चिन् नोपपद्यते ॥
अप्य् अन्योन्यं प्रवर्तन्ते न हि तिष्ठन्ति भर्तृषु ॥
अलाभात् पुरुषाणां हि भयात् परिजनस्य च ॥
वधबन्धभयाच् चापि स्वयं गुप्ता भवन्ति ताः ॥
चलस्वभावा दुःसेव्या दुर्ग्राह्या भावतस् तथा ॥
प्राज्ञस्य पुरुषस्येह यथा वाचस् तथा स्त्रियः ॥
नाग्निस् तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ॥
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचनाः ॥
इदम् अन्यच् च देवर्षे रहस्यं सर्वयोषिताम् ॥
दृष्ट्वैव पुरुषं हृद्यं योनिः प्रक्लिद्यते स्त्रियः ॥
yadi puṃsāṃ gatir brahma kathaṃ cin nopapadyate ||
apy anyonyaṃ pravartante na hi tiṣṭhanti bhartṛṣu ||
alābhāt puruṣāṇāṃ hi bhayāt parijanasya ca ||
vadhabandhabhayāc cāpi svayaṃ guptā bhavanti tāḥ ||
calasvabhāvā duḥsevyā durgrāhyā bhāvatas tathā ||
prājñasya puruṣasyeha yathā vācas tathā striyaḥ ||
nāgnis tṛpyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ mahodadhiḥ ||
nāntakaḥ sarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanāḥ ||
idam anyac ca devarṣe rahasyaṃ sarvayoṣitām ||
dṛṣṭvaiva puruṣaṃ hṛdyaṃ yoniḥ praklidyate striyaḥ ||
(Панчачуда:) «Если к мужчинам доступ, о брахман, как-либо не выходит, даже друг с другом сходятся, не держатся ведь при мужьях. От неполучения мужчин ведь, и от страха пред домашними, и от страха казни и оков сами хранимы бывают они. Переменчивого нрава, трудноугождаемые, трудноуловимые по природе — как речи мудрого мужа здесь, так и женщины. Не насыщается огонь дровами, не реками великий океан, не Смерть всеми существами, не мужчинами прекрасноокие. Это и иное, о божественный риши, тайна всех женщин: лишь увидев мужчину приятного, тело отзывается у женщины».
8da41e455de1 · 发布于 2026年6月20日 22:05:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Образ ненасытности — огонь, океан, Смерть — раскрывает суть вожделения как такового: оно неутолимо, сколько ни питай. В этом сказанное смыкается с общим учением: чувственная жажда не гасится потворством, а лишь разгорается, и потому единый путь — обуздание, а не насыщение. Знаменательно сравнение женщин с «речью мудреца» — трудноуловимой: и здесь обличение оборачивается невольною данью их тонкости. Так за резкостью слова проступает та же истина, что и во всём эпосе: рабство у желания губительно, и освобождает не подавление пола, а победа над самой жаждою.