Sanaka
भुर्भुवश्च तथा स्वश्च महश्वैव जनस्तथा ॥ तपश्च सत्यमित्येवं लोकाः सत्योपरि स्थिताः
अतलं वितलं चैव सुतलं च तलातलम् ॥ महातलं च विप्रेन्द्र ततोऽधच्च रसातलम्
पातालं चेति सप्तैव पातालानि क्रमादधः ॥ एष सर्वेषु लोकेषु लोकनाथांश्च सृष्टवान्
कुलाचलान्नदीश्चासौ तत्तल्लोकनिवासिनाम् ॥ वर्त्तनादीनि सर्वाणि यथायोग्यंमकल्पयत्
भूतले मध्यगो मेरुः सर्वदेवसमाश्रयः ॥ लोकालोकश्च भूम्यन्ते तन्मध्ये सत्प सागराः
द्वीपाश्च सप्त विप्रेन्द्र द्वीपे कुलाचलाः ॥ बाह्या नद्यश्च विख्याता जनाश्चामरसन्निभाः
जम्बूप्लक्षाभिधानौ च शाल्मलश्च कुशस्तथा ॥ क्रौञ्चशाकौ पुष्करश्च ते सर्वे देवभूमयः
एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सत्पसत्पभिरावृताः ॥ लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिक्षीरजलैः समम्
एते द्वीपाः समुद्राश्च पूर्वस्मादुत्तशेत्तराः ॥ ज्ञेया द्विगुणविस्तरा लोकालोकाञ्च पर्वतात्
क्षारोदधेरुपत्तरं यद्धि माद्रेश्चैव दक्षिणाम् ॥ ज्ञेयं तद्भारतं वर्षं सर्वकर्मफलप्रदम्
bhurbhuvaśca tathā svaśca mahaśvaiva janastathā || tapaśca satyamityevaṃ lokāḥ satyopari sthitāḥ
atalaṃ vitalaṃ caiva sutalaṃ ca talātalam || mahātalaṃ ca viprendra tato'dhacca rasātalam
pātālaṃ ceti saptaiva pātālāni kramādadhaḥ || eṣa sarveṣu lokeṣu lokanāthāṃśca sṛṣṭavān
kulācalānnadīścāsau tattallokanivāsinām || varttanādīni sarvāṇi yathāyogyaṃmakalpayat
bhūtale madhyago meruḥ sarvadevasamāśrayaḥ || lokālokaśca bhūmyante tanmadhye satpa sāgarāḥ
dvīpāśca sapta viprendra dvīpe kulācalāḥ || bāhyā nadyaśca vikhyātā janāścāmarasannibhāḥ
jambūplakṣābhidhānau ca śālmalaśca kuśastathā || krauñcaśākau puṣkaraśca te sarve devabhūmayaḥ
ete dvīpāḥ samudraistu satpasatpabhirāvṛtāḥ || lavaṇekṣusurāsarpirdadhikṣīrajalaiḥ samam
ete dvīpāḥ samudrāśca pūrvasmāduttaśettarāḥ || jñeyā dviguṇavistarā lokālokāñca parvatāt
kṣārodadherupattaraṃ yaddhi mādreścaiva dakṣiṇām || jñeyaṃ tadbhārataṃ varṣaṃ sarvakarmaphalapradam
«Бхур, Бхувас, и Свар, и Махас, Джанас также, и Тапас, Сатья — так вот миры, пребывающие выше Сатьи. Атала, Витала, и Сутала, и Талатала, Махатала, о владыка брахманов, и ниже того Расатала, и Патала — именно семь патал, по порядку вниз. Он во всех мирах и владык миров сотворил; родовые горы и реки он, для обитателей тех и тех миров средства пропитания и всё прочее, как подобает, устроил. На лице земли посреди стоит Меру, всех богов прибежище, и Локалока на краю земли; меж ними семь океанов и семь материков, о владыка брахманов. На материке родовые горы, внешние, и реки известные, и люди, бессмертным подобные. Джамбу и Плакша именуемые, и Шалмала, Куша также, Краунча и Шака, и Пушкара — те все земли богов. Эти материки окружены семью и семью океанами: солью, тростниковым соком, вином, топлёным маслом, простоквашей, молоком, водой поровну. Эти материки и океаны, один за другим от предыдущего, должны быть знаемы вдвое шире — и до Локалоки от горы. От солёного океана к северу и от снежной горы к югу — то должно быть знаемо как Бхарата-варша, всякого дела плод дающая».
e27429c8bfbb · 发布于 2026年9月4日 20:05:03 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Мир расчерчен сверху донизу: семь миров вверх, семь патал вниз, семь материков и семь океанов. Порядок держится на счёте, и счёт всюду один.
Океаны названы по вкусу: соль, тростниковый сок, вино, топлёное масло, простокваша, молоко, вода. Мировая география описана через кухонную кладовую.
Бхарата определена не славой, а границами: к северу от солёного океана, к югу от снежной горы. Место названо тем, чем его узнают на дороге.